| YouTube Channel

अरुज (aruja)

 
Capeller Eng
English
अरुज
a.
the same
m.
N.
of a demon.
Spoken Sanskrit
English
अरुज - aruja -
adj.
- brisk
द्युमत् - dyumat -
adj.
- brisk
सम्भ्रान्त - sambhrAnta -
adj.
- brisk
उद्धर्षयति { उद्धृष् } - uddharSayati { uddhRS } - verb caus. - make brisk
त्वरित व्यापार - tvarita vyApAra -
m.
- brisk trade
अभिहार - abhihAra -
m.
- brisk attack
संहृष्ट - saMhRSTa -
adj.
- flaming briskly
चित्रपदक्रमम् - citrapadakramam -
ind.
- at a good or brisk pace
उद्धरते { उद्धृ } - uddharate { uddhR } - verb - make strong or brisk or quick
उद्धरति { उद्धृ } - uddharati { uddhR } - verb - make strong or brisk or quick
अरुज - aruja -
adj.
- sound
अरुज - aruja -
adj.
- brisk
अरुज - aruja -
adj.
- gay
अरुज - aruja -
adj.
- painless
अरुज - aruja -
adj.
- free from disease
अरुज - aruja -
m.
- Indian laburnum tree [ Cassia fistula - Bot. ]
Apte
English
अरुज [aruja],
a.
Sound, healthy
यावत्स्वस्थमिदं शरीरमरुजम्
Bh.*
3.88. v. l.
Not breaking, not suppurating.
That which destroys a disease. विषेभ्यः खलु सर्वेभ्यः कर्णिका- मरुजां स्थिराम् Suśr.
Painless.
Brisk, gay
त्वत्कृते हि सर्वं स्यात्प्रशान्तमरुजं जगत्
Rām.*
7.84.16. -जः
N.
of a plant (आरग्वध
Mar.
बाहवा).
Apte 1890
English
अरुज a. 1 Sound, healthy
यावत्स्वस्थमिदं शरीरमरुजं Bh. 3. 88. v. l.
2 Not breaking, not suppurating.
जः N. of a plant (आरग्वध).
Monier Williams Cologne
English
अ-रुज mf(आ)n. painless (as a tumour,
&c.
),
Suśr.
free from disease, sound,
Suśr.
&c.
brisk, gay,
R.
vii, 84, 16
अ-रुज
m.
the plant Cassia Fistula
N.
of a Dānava,
Hariv.
14286.
अ-रुज् & अ-रुज. See अ॑-रुग्ण.
Monier Williams 1872
English
अ-रुज, अस्, आ, अम्, not breaking
not suppurating
sound
(अस्), m., N. of a plant, Cassia Fistula
N. of
a Dānava.
Apte Hindi
Hindi
अरुज
"वि*, न* त*" - -
"स्वस्थ, नीरोग।"
अरुज
"वि*, न*ब*" - -
"जो रोग को नष्ट करे, रोग नाशक"
अरुज
"वि*, न*ब*" - -
"नीरोग, पीडारहित"
Mahabharata
English
Aruja. § 537 (Rāma-Rāvaṇa-y.): III, 285, 16365 (a rākshasa, a warrior of Rāvaṇa's).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अरुजः,
पुं,
(रुजति, रुज् + क, नञ्समासः ।) आर-ग्बधवृक्षः इति राजनिर्घण्टः
सोँदालि इतिभाषा (स्वनामख्यातदानवविशेषः ।“प्रह्लादोऽश्वशिराः कुम्भः संह्रादो गगनप्रियः ।अनुह्रादो हरिहरौ वराहः संहरोऽरुजः”
इति हरिवंशे ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अरुज
त्रि०
नास्ति रुक् रोगो यस्य रोगशून्ये अनुत्पन्न-रोगे “कोऽरुक् कोऽरुक्कोऽरुक् “इति प्रश्ने” घृतभुग-मितभुगशाकभुक् सोऽरुगित्यद्भटः “अरुक् सएवाप्यचलोमहांश्च मर्म्मोत्थितश्चापि विवर्ज्जनीयः” सुश्रुतः
अरुज
पु०
रुजति रुज--क (सोंदाल) इति ख्याते वृक्षे ।नास्ति रुजा यस्मात् ब० रोगाभावसाधने
त्रि०
“विषेभ्यः खलु सर्व्वेभ्यः कर्णिकामरुजां स्थिराम्” सुश्रुतः ।३ दानवभेदे
पु०
दानवगणनायां हरिवं० “अनुह्रादो हरिहयोवराहः संहारोऽरुजः” त० रोगशून्येनीरोगेच
त्रि०
“अपाककठिनः स्थूलोग्रन्थिर्वर्त्मभवोऽरुजः” सु-श्रुतः “अरुजं वा ह्यतः शूनमन्तः क्लिन्नं स्रवत्यपि” सुश्रु०
Stchoupak
French
अ-रुज-
a. joyeux
bien portant.