अरिष्टं (ariSTaM)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritअरिष्टं, (रिष हिंसायां कर्त्तरि क्त, नञ्-समासः ।) सूतिकागृहं । (“अरिष्टशय्यां परितोविसारिणा सुजन्मनस्तस्य निजेन तेजसा” । इतिरघुवंशे ।) अशुभं । तक्रं । मरणचिह्नं । (यदुक्तम्, “रोगिणो मरणं यस्मादवश्यम्भावि लक्ष्यते ।तल्लक्षणमरिष्टं स्याद् रिष्टमप्यभिधीयते” ॥
)शुभं । इति मेदिनी ॥
उपद्रवः । तत्पर्य्यायः । उप-लिङ्गः २ उपसर्गः ३ अजन्यं ४ ईतिः ५ उत्पातः ६ ।इति हेमचन्द्रः ॥
(मद्यं । यथा । द्राक्षारिष्टं ।दशसूलारिष्टं । वव्वूलारिष्टं ।“अरिष्टं लघुपाकेन सर्व्वतश्च गुणाधिकम् ।अरिष्टस्य गुणा ज्ञेया वीजद्रव्यगुणैः समाः” ॥
इति वैद्यके ।)(“मरणचिह्नार्थे लक्षणं यथा । नियतमरणा-ख्यापकलिङ्गं ॥
इति माधवसंगृहीतरोगविनि-श्चयग्रन्थटीकाकृद्विजयरक्षितः ॥
* ॥
तत्र प्रकृत-वर्णोऽर्द्धशरीरे विकृतवर्णोऽर्द्धशरीरे द्वावपि वर्णौमर्य्यादाविभक्तौ दृष्ट्वा यद्येवं सव्यदक्षिणविभा-गेन यद्येवं पूर्व्वपश्चिमविभागेन यद्युत्तराधर-विभागेन यद्यन्तर्वहिर्विभागेनातुरस्यारिष्टमितिविद्यात्” ॥
इति चरकः ।“शरीरशीलयोर्यस्य प्रकृतेर्विकृतिर्भवेत् ।तत्त्वरिष्टं समासेन व्यासतस्तु निबोध मे” ॥
इति च सुश्रुतः ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.