| YouTube Channel

अरातिः (arAtiH)

 
Apte
English
अरातिः [arātiḥ], [न राति ददाति सुखं, रा-क, न. त.]
An enemy, foe
देशः सो$यमरातिशोणितजलैर्यस्मिन् ह्रदाः पूरिताः
Ve.*
3.33
अरातिं बह्वमन्यत
R.*
12.89. (in the Veda) non-offering (of sacrifices), stinginess, hardness, malignity, malevolence, failure or adversity
malignity personified
evil spirit whose aim it was to defeat the good intentions and disturb the happiness of man (used in
f.
).
The number six.
The sixth position in (astronomy).
Comp.
-दूषण, -दूषि, -ह
a.
Ved/ destroying adversities or enemies
Av.*
19.34.4. -भङ्गः destruction of enemies.
Apte 1890
English
अरातिः [न राति ददाति सुखं, रा-क, न. त.] 1 An enemy, foe
देशः सोयमरातिशोणितजलैर्यस्मिन्ह्रदाः पूरिताः Ve. 3. 31
(in the Veda) non-offering (of sacrifices), stinginess, hardness, malignity, malevolence, failure or adversity
malignity personified
evil spirit whose aim it was to defeat the good intentions and disturb the happiness of man (used in f.).
2 The number six.
3 The sixth position (in astronomy).
Comp.
दूषण,
दूषि,
a. Ved. destroying adversities or enemies.
भंगः destruction of enemies.
Apte Hindi
Hindi
अरातिः
पुं*
- -
"शत्रु , दुश्मन"
अरातिः
पुं*
- -
छः की संख्या
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पु) राति ददाति सुखम् न+रा(दाने)+क्तिच् ‘क्तिच्क्तौ सञ्ज्ञायाम्’ ३.३.१७४। १.प्रत्यर्थी, शत्रुः। ‘अरातिप्रत्यर्थिपरिपन्थिनः’ अमरः। ‘अरातिभिर्युधि सहयुध्वनो हतान्’ माघः१७.३४। १.जातककुण्डल्यां तन्वादिभावेषु षष्ठं शत्रुस्थानम् ३.षट्सङ्ख्या
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अरातिः
noun
मनुष्यस्य कामक्रोधादयः षड्रिपवः।
"अरातीन् जीत्वा एव मनुष्यः भगवतः भक्तिं कर्तुं शक्नोति।"
Synonyms:
शत्रुः, रिपुः, वैरिः, सपत्नः, अरिः, द्विषः, द्वेषणः, दुर्हृद्, द्विट्, विपक्षः, अहितः, अमित्रः, दस्युः, शात्रवः, अभिघाती, परः, अरातिः, प्रत्यर्थो, परिपन्थी, वृषः, प्रतिपक्षः, द्विषन्, घातकः, द्वेषी, विद्विषः, हिंसकः, विद्विट्, अप्रियः, अभिघातिः, अहितः, दौहृदः
noun
येन सह शत्रुता वर्तते।
"शत्रुः अग्निश्च दुर्बलः नास्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अरातिः,
पुं,
(न राति ददाति सुखं, रा + क्तिच्, नञ्समासः ।) शत्रुः इत्यमरः
(“अरातिविक्रमालोकविकस्वरविलोचनः” ।इति साहित्यदर्पणे ।“अनेकयुद्धविजयी सन्धानं यस्य गच्छति ।तत्प्रभावेन तस्याशु वशं गच्छन्त्यरातयः”
इति पञ्चतन्त्रे ।)