अरत्नि (aratni)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अरत्नि m.
  (-त्निः)
	 1. A cubit of the middle length,  from the elbow to the
tip of the little finger.
	 2. The elbow.
 E.
  ऋ to go,  and कत्नि Unādi aff.
  

Capeller Eng

English

 अरत्नि॑ m.
  elbow,  cubit
 angle,  corner. 

Yates

English

 अ-रत्नि (त्निः) 2.
m.
  A cubit length.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अरत्नि 	-	  aratni 	-	 adj.
  	-	  with numbers
अनेकशस् 	-	  anekazas 	-	 ind.
  	-	  in great numbers
बद्वशस् 	-	  badvazas 	-	 ind.
  	-	  in large numbers
सङ्ख्याशस् 	-	  saGkhyAzas 	-	 ind.
  	-	  in great numbers
बहवः 	-	  bahavaH 	-	 m.
  	-	  in great numbers
राशित्रय 	-	  rAzitraya 	-	 n.
  	-	  triad of numbers
अङ्कविद्या 	-	  aGkavidyA 	-	 f.
  	-	  science of numbers
पङ्क्तिशस् 	-	  paGktizas 	-	 ind.
  	-	  by rows or numbers
पुञ्जशस् 	-	  puJjazas 	-	 ind.
  	-	  in heaps or numbers
असङ्ख्यशस् 	-	  asaGkhyazas 	-	 ind.
  	-	  in countless numbers
सङ्घशस् 	-	  saGghazas 	-	 ind.
  	-	  by troops or numbers
त्रैराशिक 	-	  trairAzika 	-	 adj.
  	-	  relating to 3 numbers
भूरिज 	-	  bhUrija 	-	 adj.
  	-	  born in great numbers
भूयिष्ठशस् 	-	  bhUyiSThazas 	-	 ind.
  	-	  in very large numbers
दशबद्ध 	-	  dazabaddha 	-	 adj.
  	-	  bound in numbers of 10
चतुरक्षरशस् 	-	  caturakSarazas 	-	 ind.
  	-	  in numbers of 4 syllables
पिण्ड 	-	  piNDa 	-	 m.
  	-	  sine expressed in numbers
पिण्डक 	-	  piNDaka 	-	 m.
  	-	  sine expressed in numbers
घनायते  { घनाय } 	-	  ghanAyate  { ghanAya } 	-	 verb 	-	  be found in great numbers
देशनाङ्क-रचना 	-	  dezanAGka-racanA 	-	 f.
  	-	  construction of index numbers  [ Statistics ]
अभिहति 	-	  abhihati 	-	 f.
  	-	  product of multiplied numbers
संवर्ग 	-	  saMvarga 	-	 m.
  	-	  multiplication of two numbers
व्यक्तगणित 	-	  vyaktagaNita 	-	 n.
  	-	  calculation with known numbers
हवल 	-	  havala 	-	 m.
  	-	  name of particular high numbers
संयुतयुति 	-	  saMyutayuti 	-	 f.
  	-	  total of two numbers or quantities
अग्रसारा 	-	  agrasArA 	-	 f.
  	-	  short method of counting immense numbers
अभिन्नपरिकर्माष्टक 	-	  abhinnaparikarmASTaka 	-	 n.
  	-	  eight processes in working whole numbers
कोटि 	-	  koTi 	-	 f.
  	-	  highest number in the older system of numbers
योगभावना 	-	  yogabhAvanA 	-	 f.
  	-	  composition of numbers by the sum of the products
पञ्चराशिक 	-	  paJcarAzika 	-	 adj.
  	-	  relating to the 5 ratios or proportions of numbers
रथगणक 	-	  rathagaNaka 	-	 m.
  	-	  officer who numbers or counts a great man's chariots
अन्तर्भावना 	-	  antarbhAvanA 	-	 f.
  	-	  rectification of numbers by the differences of the products
पद 	-	  pada 	-	 n.
  	-	  any number in a set of numbers for which the sum is required
संवर्ग 	-	  saMvarga 	-	 m.
  	-	  multiplication of two numbers together or the product of such multiplication
प्रस्तार 	-	  prastAra 	-	 m.
  	-	  representation or enumeration of all the possible combinations of certain given numbers or of short and long syllables in a metre

अरत्नि 	-	 aratni 	-	 adj.
  	-	  disgusted
अरत्नि 	-	 aratni 	-	 adj.
  	-	  discontented
अरत्नि 	-	 aratni 	-	 adj.
  	-	  with numbers
अरत्नि 	-	 aratni 	-	 m.
  	-	  corner
अरत्नि 	-	 aratni 	-	 m.
  	-	  a cubit  [ about 18 inches ]
अरत्नि 	-	 aratni 	-	 m.
  	-	  length from the elbow to the tip of the little finger
अरत्नि 	-	 aratni 	-	 m.
  	-	  fist
अरत्नि 	-	 aratni 	-	 m.
  	-	  elbow
अरत्नि 	-	 aratni 	-	 m.
  	-	  forearm

 
   अरत्नि  aratni m.
   a cubit  [ about 18 inches ]  
   चतुरङ्गुल  caturaGgula n.
   4 inches    
   नन्द  nanda m.
   flute 7 inches long  
   सत्किष्कु  satkiSku m.
   length of 48 inches    
   अर्धहस्तक  ardhahastaka m.
   distance of 120 inches   
   कुत्स  kutsa m.
   distance of about 30 inches    
   वर्धकिहस्त  vardhakihasta m.
   carpenter's measure of 42 inches   
   विकिष्कु  vikiSku m.
   carpenter's measure of 42 inches    
   रज्जु  rajju f.
   measure of 8 hastas or 192 inches   
   हस्तद्वय  hastadvaya n.
   distance of 2 hastas or 48 inches    
   स्तोम  stoma m.
   measure of 10 dhanvantaras or of 96 inches      
            

 
   अरत्नि  aratni m.
   a cubit  [ about 18 inches ]  
   चतुरङ्गुल  caturaGgula n.
   4 inches    
   नन्द  nanda m.
   flute 7 inches long  
   सत्किष्कु  satkiSku m.
   length of 48 inches    
   अर्धहस्तक  ardhahastaka m.
   distance of 120 inches   
   कुत्स  kutsa m.
   distance of about 30 inches    
   वर्धकिहस्त  vardhakihasta m.
   carpenter's measure of 42 inches   
   विकिष्कु  vikiSku m.
   carpenter's measure of 42 inches    
   रज्जु  rajju f.
   measure of 8 hastas or 192 inches   
   हस्तद्वय  hastadvaya n.
   distance of 2 hastas or 48 inches    
   स्तोम  stoma m.
   measure of 10 dhanvantaras or of 96 inches      
            

Wilson

English

 अरत्नि
m.
  (-त्निः)
1 A cubit of the middle length,  from the elbow to the tip of the little
finger.
2 The elbow.
E.
  ऋ to go,  and कत्नि Uṇādi aff.
  

Apte

English

अरत्निः [aratniḥ],  (m.  or f.
 ) [ऋ-कत्नि रत्निः स नास्ति यत्र]

The elbow
 sometimes the fist itself. 

A cubit of the middle length,  from the elbow to the tip of the little finger,  an ell
 अरत्निस्तु निष्कनिष्ठेन मुष्टिना Ak.
 मध्याङ्गुलि- कूर्परयोर्मध्ये प्रामाणिकः करः । बद्धमुष्टिकरो रत्निररत्निः स कनिष्ठिकः ॥ Halāy.
 A measure 24 Aṅgulas (fingers)
 एकविंशति- यूपास्ते एकविंशत्यरत्नयः Rām.*
  1.14.25. पञ्चारत्नयो रथपथः Kau. A.
 2.4. सममरत्नियुगे$युगचक्षुषः Ki.*
  18.6.

The arm
 अरत्निना चाभिहत्य शिरः कायादपाहरत् Mb.
 *  3.157.7.

Apte 1890

English

 अरत्निः (m. or f.) [ऋ-कत्नि रत्निः स नास्ति यत्र] 1 The elbow
 sometimes the fist itself. 
2 A cubit of the middle length,  from the elbow to the tip of the little finger,  an ell
 अरत्निस्तु निष्कनिष्ठेन मुष्टिना Ak.
 मध्यांगुलीकूर्परयोर्मध्ये प्रामाणिकः करः । बद्धमुष्टिकरो रत्निररत्निः सकनिष्ठिकः ॥ Halāy.
 Ki. 18. 6. 
3 The arm. 

Monier Williams Cologne

English

 1. अ-रत्नि॑ mfn.
   ‘disgusted,  discontented’ [NBD. ],  RV.
   viii,  80,  8.

 2. अरत्नि॑ m.
  the elbow,  RV.
   v,  2,  1 (according to the emendation of BR.
  ),  ŚBr.
  
 ĀśvŚr.
  

 a corner,  RV.
   x,  160,  4

 a cubit of the middle length,  from the elbow to the tip of the little finger,  a fist,  RV.
   viii,  80,  8 (cf.   1. अ-रत्नि),  AV.
  
 ŚBr.
   &c.
  

 अरत्नि॑ mfn.
   ifc.  with numbers (e.g. पञ्चारत्न्यस्,  ‘five fists’),  Pāṇ.
  i,  1,  58 Comm.  and vi,  2,  29 and 30,  Sch.

 अरत्नि (इस्),  f.
  the elbow,  BhP.
   (cf.   रत्नि.)

Monier Williams 1872

English

 अरत्नि अरत्नि,  इस्,  m. (said to be fr. rt. ऋ), 
the elbow,  a corner
 a cubit of the middle length, 
from the elbow to tip of the little finger,  a fist.

Macdonell

English

 अरत्नि ar-atní,  m.
  [joint],  elbow
 -ka,  m.
  id..

Benfey

English

 अरत्नि अरत्नि (vb. ऋ
 the aff.  con-
tains the verb तन्),  m.
 
 1. The elbow, 
Draup. 9,  5.
 2. A cubit of the middle
length from the elbow to the tip of the
little finger,  Rām.  4,  40,  43. -- Cf.  Goth.
arms
 Lat. armus,  arma
 ὠλένη
 Lat.
ulna
 O.H.G. elina.

Apte Hindi

Hindi

अरत्निः
पुं*
  - "ऋ+कत्नि=रत्निः, स नास्ति यत्र"
"कुहनी, कई बार मुक्का"

अरत्निः
पुं*
  - "ऋ+कत्नि=रत्निः, स नास्ति यत्र"
"एक हाथ की माप, कुहनी से कानी उंगली के छोर तक की माप,  लंबाई नापने का पैमाना"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अरत्नि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿರುಬೆರಳು ನೀಡಿದ ಒಂದು ಗುದ್ದುಮೊಳ /ಮೊಳಕೈಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಿರುಬೆರಳಿನ ತುದಿಯವರೆಗಿನ ಅಳತೆ
अरत्नि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಳಕೈ
अरत्नि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಹು /ತೋಳು
विस्तारः - > "अरत्निर्ना सप्रकोष्ठतताङ्गुलिकरेऽपि च । कफोणावपि" - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 aratni {% (I) m. %} 1. The elbow
 2. a fist.

 aratni {% (II) m.f. %} A cubit of the middle length extending from the elbow to the tip of the little finger. (Halāyudha says- मध्यांगुलीकुर्परयोर्मध्ये प्रामाणिकः करः । बद्धमुष्टिकरो रत्निररत्निः सकनिष्ठिकः).

Bopp

Latin

 अरत्नि m. cubitus. DR. 9. 5.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
बद्धमुष्टिरसौ रत्निररत्निर्निष्कनिष्ठिकः ॥ ५९९ ॥
-wordlist-
 
रत्नि (पुंस्त्री),  अरत्नि (पुंस्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अरत्नि
अरत्नि,  सकनिष्ठिक
बद्धमुष्टिकरो रत्निररत्निः सकनिष्ठिकः ॥ ५३६ ॥
verse 2.1.1.536
page 0061

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: अरत्निः
Root: अरत्नि
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ कनिष्ठिकायुक्तबद्धमुष्टिहस्तः
Meaning(s):
⇒ Distance from the elbow to the end of the small finger
Shloka(s):
3|1|55|1 ► अरत्निर्निष्कनिष्ठोऽसौ स प्रजापतिहस्तकः। (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|1|55|1 ⇢ अरत्निः (अरत्नि) (पुं) ⇒ Distance from the elbow to the end of the small finger ⇒ कनिष्ठिकायुक्तबद्धमुष्टिहस्तः
➠ 3|1|55|1 ⇢ निष्कः (निष्क) (पुं) ⇒ Distance from the elbow to the end of the small finger ⇒ कनिष्ठिकायुक्तबद्धमुष्टिहस्तः
➠ 3|1|55|1 ⇢ निष्ठः (निष्ठ) (पुं) ⇒ Distance from the elbow to the end of the small finger ⇒ कनिष्ठिकायुक्तबद्धमुष्टिहस्तः
➠ 3|1|55|1 ⇢ प्रजापतिहस्तकः (प्रजापतिहस्तक) (पुं) ⇒ Distance from the elbow to the end of the small finger ⇒ कनिष्ठिकायुक्तबद्धमुष्टिहस्तः
Related word(s):
    

Vedic Reference

English

 Aratni. — This word,  which primarily means ‘elbow, ’ occurs
frequently from the Rigveda^1 onwards as denoting a measure of
length (‘ell’ or ‘cubit’),  the distance from the elbow to the tip
of the hand. The exact length nowhere appears from the early
texts.
1) Rv. viii. 80,  8
 Av. xix. 57,  6
Aitareya Brāhmaṇa,  viii. 5
 Śatapatha
Brāhmaṇa,  vi. 3,  1,  33,  etc. For
Rv. viii. 80,  8,  see also Āji.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अरत्निः,  पुं,
   (ऋ + कत्निः,  रत्निः बद्धमुष्टिकरः,  सनास्ति यस्य ।) विस्तृतकनिष्ठाङ्गुलिमुष्टिकहस्तः ।कुर्परः । इति मेदिनी ॥
(“एकविंशतियूपास्ते एकविंशत्यरत्नयः” ।इति रामायणे । कफोणिः । हस्तः । करतल-पार्श्वः । बद्धमुष्टिहस्तः । कील,  घुसी इत्यादिभाषा ।“पदा मूर्ध्नि महाबाहुः प्राहरत् विलपिष्यतः ।तस्य जानु ददौ भीमो जघ्ने चैनमरत्निना” ॥
इति महाभारते ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अरत्नि पु०
  ऋ--कत्नि रत्निः बद्धमुष्टिकरः स नास्ति यत्र ।१ विस्तृतकनिष्ठे बद्वमुष्टिहस्ते,  २ कफोणिमारभ्य कनिष्ठाङ्गुलि-पर्य्यन्तपरिमाणे । अतस्ततः प्रमाणे मात्रच् । तत्परिमितेत्रि०  । “अरत्निमात्रान्तरिते देशे” भवदेवः । “तामुत्तर-तोऽग्नेर्निदघात्यरत्निमात्रे” गृह्यसू० । “अरत्निमात्रक्षुपकाः पत्रैर्द्व्यङ्गुलसम्मितैः” सुश्रु० । ३ कफोणौ(कुनो) बाहोरवयवे । “भीष्मो धनुष्मानुपजान्वरत्निः”भट्टिः । “जवनेनाहवनीयमरत्नी संधत्त” शत० ब्रा० ।४ बाहौ बाहुर्वा अरत्निः बाहुना वीर्य्यं क्रियते” शत०ब्रा० । वा कप् । अरत्निकोऽप्युक्तार्थे ।

Capeller

German

 अरत्नि॑ m,  Ellbogen. 

Grassman

German

 aratní,  m.,  ursprünglich wol der Theil,  wo ein Glied in das andere eingefügt,  eingelenkt ist [von ar 10]
 namentlich 1〉 wo der Unterarm in den Oberarm eingelenkt ist,  der Elnbogen
 2〉 der Unterarm (als das eingelenkte),  aber nur in der Bedeutung des Masses,  die Elle
 3〉 die Bedeutung: Winkel,  Ecke (als Versteck),  geht auf den ursprünglichen [Page103] Begriff zurück. Die europäischen Sprachen [Cu. 〔563〕] zeigen ein 1,  was,  wie vieles andere,  auf eine verschiedene Aussprache des westlichen und östlichen Zweiges des indogermanischen Urvolkes hinweist.
-aú [1〉 {356, 1},  wo arataú steht]
 3〉 {986, 4}.
-áyas 2〉 {689, 8}.

Burnouf

French

 अरत्नि अरत्नि m.
  (रत्न) le coude.
		 Coudée,  du coude au
bout du petit doigt.

Stchoupak

French

 अरत्नि-
 m.
  coudée,  aune 
 f.
  coude.
°मात्र- a. long d'une aune.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.