| YouTube Channel

अरण्यपति (araNyapati)

 
Apte Hindi
Hindi
अरण्यपतिः
पुं*
अरण्यम्-पतिः -
"जंगल का स्वामी, सिंह या व्याघ्र का विशेषण"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अरण्य(ण्यानाम्)पति
पु०
अरण्यानां तत्रस्थानां चौराणां पतिःवा अलुक् समा० चौराधिष्ठातरि रुद्रे “नमोनमोनिचेरवेपरिचरायारण्यानां पतये नमः” यजु० १६, २०, “रुद्रो हिलीलया चौरादिरूपं धत्ते यद्वा रुद्रस्य जगदात्मकत्वा-च्चौरादयो रुद्रा एव ध्येयाः यद्वा स्तेनादिशरीरे जीवेश्वर-रूपेण रुद्रोद्विधा तिष्ठति तत्र जीवरूपं स्तेनादिशब्दवाच्यम्तदीश्वररुद्ररूपं लक्षयति यथा शाखाग्रं चन्द्रम्” वे० दी० ।तस्य सर्वनियन्तृत्वेन चौराणामपि पतित्वं युक्तमेव “एष एवसाधु कर्म्म कारयति तं यमुन्निनीयते एष एवासाधु कर्म्मकारयति तं यमधोनिनीषते” इति श्रुत्या तस्य साध्वसाधु-कर्म्मनियन्तृत्वस्योक्तेः पूर्व्वकृतकर्म्मसापेक्षत्वेन वैष-म्यनैर्घृण्ये इत्याकरे व्यक्तम् अरण्यचरव्याधपतौ