अयोनिज (ayonija)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishSpoken Sanskrit
English अयोनिज ayonija not produced in the ordinary course of generation
अयोनिज ayonija generated equivocally
अयोनिज ayonija not born from the womb
अयोनिज ayonija generated equivocally
अयोनिज ayonija generated equivocally
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishApte Hindi
Hindiअयोनिज
वि* अयोनि-ज -
"जो जरायु से न जन्मा हो, सामान्य जन्मपद्धति के अनुसार जिसने जन्म न लिया हो "
Shabdartha Kaustubha
Kannadaअयोनिज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು /ನಾರಾಯಣ
प्रयोगाः - > "दिवस्पृक् सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः"
उल्लेखाः - > वि० स०
अयोनिज
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮನುಷ್ಯಾದಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಹೊಂದದ /ಹೆಂಗಸರ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟದ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿ, ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು, ದ್ರೌಪದಿ ಸೀತೆ ಮುಂತಾದವರು
अयोनिज
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶಾಖದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಹುಳು /ನೊಣ
Wordnet
Sanskrit अयोनिज
योनिजः नास्ति इति।
"अयोनिजस्य भगवतः प्रकटनं भवति।"
अयोनिज
यः योनिजः नास्ति।
"ईश्वरः अयोनिजः अस्ति।"
Mahabharata
EnglishAyonija = Vishṇu: XII, 13488
XIII, 7010 (1000 names).
वाचस्पत्यम्
Sanskritअयोनिज योनेर्न जायते जन--ड । योनितोऽनुत्पन्ने-शुक्रशोणितसन्निपातानुत्पन्ने जरायुजभिन्ने कृमिदंशादौतथाहि “शरीरं द्विविधं योनिजमयोनिजञ्च” वै० सू० ।तत्र पार्थिवादिशरोरेषु मध्ये पार्थिवं शरीरं द्विविधंयोनिजमयोनिजञ्चेति आप्यतैजसवायवीयशरीराणांवरुणादित्यवायुलोकेषु प्रसिद्धानामयोनिजत्वमेव शुक्रशोणिससन्निपातानपेक्षत्वात् । अयोनिजञ्च देवानामृषी-णाञ्च श्रूयते हि “ब्रह्मणोमानसामन्वादय” इति । कारण-मन्तरेण कथं कार्य्यमिति चेत् योनेः शरीरत्वावच्छे-देनाकारणत्वात् ऊष्मजकृमिमशकादिशरोरे व्यभिचारात्संस्थानविशेषवत्त्वस्य चासिद्धेः देवर्षिशरीरापेक्षयाऽस्मदादि-शरीराणामन्यादृशत्वात्, योनिजमपि द्विविधं जरायुजम-ण्डजञ्च, जरायुजं मानुषपशुमृगाणां, गर्भाशयस्य जरायु-त्वात्, पक्षिसरीसृपाणामण्डजं परितः सर्पणशीलत्वात्सर्पकीटमत्स्यादयोऽपि सरीसृपा एव यद्यपि वृक्षादयोऽपिशरीरभेदा एव भोगाधिष्ठानत्वात् न खलु भोगाधिष्ठानत्व-मन्तरेण जीवन--मरण--स्वप्र--जागरणभेषज--प्रयोग--वीजस-जातीयानुबन्धानुकूलोपगम--प्रतिकूलापगमादयः सम्भवन्तिवृहिलतमगृमंरोहणे च भोगोयपादके स्फुटे एव, आगमो-ऽप्यस्ति । “नर्म्मदातोरसम्मूताः सरलार्ञ्जुनपादपाः ।नर्म्मदातोयसंस्पर्शात् ते पान्ति परमां गतिम्” ।“श्मशाने जायते वृक्षः कङ्कगृध्रादिसेवितः”, इत्यादिश्चतथापि चेष्टावत्त्वमिन्द्रियवत्त्वञ्च नोद्भिदां स्फुटतरगतोन शरीरत्यवहारः उ० वृ० ॥
वृक्षादीनामयोनिजशरीरसत्त्वेप्रमाणान्तरमस्ति “शरीरजैः कर्म्मदोषैर्याति स्थावरतांनरः” मनुना कर्मविशेषैर्नराणां तद्भावप्राप्तिरुक्ता । “गुरुंतुङ्कृत्य हुङ्कृत्य विप्रं निर्जित्य वादतः । श्मशाने जायतेवृक्षः कङ्कगृघ्रादिसेवित” इत्यादि वचनेन । अयोनिजशरी-रोत्पत्तिकारणमाह । “अनियतदिग्देशपूर्व्वकत्वात्” वै०सू० । “धर्म्मविशेषाच्च” “समाख्याभावाच्च” “अनियत-दिग्देशाः परामणबोधर्म्मविशेषजनितकर्म्माणस्तत्पूर्व्वकत्वात्अयोनिजशरीराणाम् ननु परमाणूनां कर्म्म विना कथंद्रव्यासमवायिकारणं संयोगमन्तरेण द्रव्योत्पत्तिरत आह ।अदृष्टवदात्मसंयोगादेव सर्गादौ परमाणूनां कर्म्म तेन चकर्म्भणा सम्भूय परमाणवो द्व्यणुकादिक्रमेण अयोनिजंदेवर्षीणां शरीरमारभन्ते इत्यर्थः, उपलक्षणञ्चैतत् अधर्म्म-विशेषाच्च क्षुद्रजन्तूनामूष्मजानां यातनामयानि शरीराण्यु-त्पद्यन्ते इत्यपि द्रष्टव्यम् देवर्षीणामयोनिजे शरीरेप्रमाणान्तरमाह । समाख्या अन्वर्था संज्ञा श्रुतिस्मृतीति-हासपुराणादिषु संज्ञायाआदित्वात् प्रसिद्धा तथाहिदुर्व्वासःप्रभृतयो मानसाः “अहङ्कारेभ्यः समभबदङ्गिरा”इत्यादिका, तथाऽपि ज्ञायते सन्त्ययोनिजानि शरी-राणि देवर्षीणामिति प्रमाणान्तरमाह । सर्गादौ याब्रह्मादिसंज्ञा आदिभृता प्राथमिकी तया ज्ञायते अस्त्य-योनिजं शरीरमिति नहि तदा ब्रह्मणो मातापितरौ स्तःयाभ्यां ब्रह्मादिसंज्ञा कृता स्यादिति भावः उप्रसंहरति ।“सन्त्ययोनिजाः” “वेदलिङ्गाच्च वै० सू०” शरीरविशेषाइति शेषः उपसंहृतेऽतिदार्द्यार्थं प्रमाणान्तरमाह । वेदोमन्त्रः स च लिङ्ग्यते ज्ञाप्यतेऽनेनेति वेदलिङ्गं ब्राह्मणम्, ततोऽप्ययोनिजं शरीरं प्रतिपद्यते इत्यर्थः । तथाहिब्राह्मणम् “प्रजापतिः प्रजा अनेका असृजत् स तपो-ऽतप्यत प्रजाः सृजेयमिति म मुस्वतो ब्राह्मणमसृजत्वाहुभ्यां राजन्यमूरुभ्यां वैश्यम् पद्भ्यां शूद्रम्” इति, वेदोऽपि “ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीत् बाहूराजन्यः कृतःऊरू तदस्य यद्वैश्यः पद्भ्यां शूद्रोऽजायत” इत्यादिः, पवं योनिजमयोनिजञ्च पार्थिवशरीरमुक्तम्, आय्यंतैजमं वायवीयञ्चायोनिजमेव “ब्रह्मणो मानसा मन्वादय”इति उप० वृत्तिः । “किन्तु देहमयोनिजमिति” भापा०छा० उ० तद्भाप्ये च त्रैविध्यमुक्त यथा “तेषां खल्वेषांभूतानांत्रीण्येव वीजानि भवन्त्याण्डजं जीवजमुद्भिज्जमिति”छा० उ० “तेषां जीवाविष्टानां खल्वेषु पक्ष्यादीनां भूतानामे-षामिति प्रत्यक्षनिर्द्देशान्नतु तेजः प्रभृतीनां तेषां त्रिवृत्करणस्यवक्ष्यमाणत्वादसति त्रिवृत्करणे प्रत्यक्षनिर्द्देशानुपपत्तिः ।देवताशब्दप्रयोगाच्च तेजः प्रभृतिषु इमास्तिस्रोदेवता इति ।तस्मात्तेषां खल्वेषां भूतानां पशुपक्षिस्थावरादीनां त्रीण्येवनातिरिक्तानि वीजानि कारणानि भवन्ति । कानितानीत्युच्यन्ते । आण्डजमण्डाज्जातं अण्डजमेवाण्डजपक्ष्यादि । पक्षिसर्पादिभ्यो हि पक्षिसर्पादयो जायमानादृश्यन्ते । ते च पक्षिणां वोजम् । सर्पः सर्पाणां वीजम् ।तथाऽन्यदप्यण्डाज्जांतं तज्जातीयानां वीजमित्यर्थः भा० ।२ अयोनिजदेहवति नरादौ च “राघवाय तनया-मयोनिजाम्” रघुः ३ विष्णौ । “वाचस्पतिरयोनिज”इति वि० सह० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.