| YouTube Channel

अये (aye)

 
शब्दसागरः
English
अये ind. Oh! ah! &c. an interjection of
1. Recollection
2. Fatigue
3. Fear
4. Passion
and 5. Calling.
E.
to go, एच्
aff.
Capeller Eng
English
अये
a.
vocat. particle.
Yates
English
अये
interj. Ah! oh!
Wilson
English
अये ind. Oh! ah! &c. an interjection of
1 Recollection.
2 Fatigue
3 Fear
4 Passion
and
5 Calling.
E.
to go, एच्
aff.
Apte
English
अये [ayē],
ind.
As a vocative particle, or as a kind of gentle address. (= अयि)
अये गौरीनाथ त्रिपुरहर शम्भो त्रिनयन
Bh.*
3.123.
An interjection showing (a) 'surprise' or 'wonder' and translated by 'oh', 'ah', अये मातलिः
Ś.*
6
अये कुमारलक्ष्मणः प्राप्तः
U.*
1
अये मय्येव भ्रुकुटीधरः संवृत्तः
U.*
5
(b) 'grief', 'dejection'
अये देवपादपद्मोपजीविनो$वस्थेयम्
Mu.*
2. (alas !)
(c) 'anger' अये अश्वमेध इति विश्वविजयिनां क्षत्रियाणां महानुत्कर्षनिकषः
U.*
4
(d) 'fear', 'flurry', 'agitation'
(e) 'recollection'
(f. ) 'fear'
(g) 'fatigue'.
Apte 1890
English
अये ind. 1 As a vocative particle, or as a kind of gentle address ( = अयि)
अये गौरीनाथ त्रिपुरहर शंभो त्रिनयन Bh. 3. 123.
2 An interjection showing (a) ‘surprise’ or ‘wonder’ and translated by ‘oh’ ‘ah’, अये मातलिः Ś. 6
अये कुमारलक्ष्मणः प्राप्तः U. 1
अये मय्येव भ्रुकुटीधरः संवृत्तः U. 5
(b) ‘grief’, ‘dejection’
अये दवेपादपद्मोपजीविनोऽवस्थेयं Mu. 2 (alas!)
(c) ‘anger’
अये अश्वमेध इति विश्वविजयिनां क्षत्रियाणां महानुत्कर्षनिकषः U. 4
(d) ‘fear, ‘flurry’, ‘agitation
(e) ‘recollection’
(f) ‘fear’
(g) ‘fatigue’.
Monier Williams Cologne
English
अये
ind.
a vocative particle, an interjection (of surprise, recollection, fatigue, fear, passion, especially used in dramas,
cf.
अयि).
Monier Williams 1872
English
अये अये, ind. a vocative particle, an inter-
jection of surprise, recollection, fatigue, fear, passion
used also in the same meanings as अयि।
Macdonell
English
अये aye, ij. of surprise
often = ayi.
Benfey
English
अये अये, interj. Oh! Ah!
1. Of
surprise, Vikr. 11, 3.
2. Of calling,
Bhartṛ. 3, 87.
Apte Hindi
Hindi
अये
अव्य* - इ+एच्
संबोधनात्मक अव्यय या संबोधन नम्र प्रकार
अये
अव्य* - इ+एच्
विस्मयादि द्योतक अव्यय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अये
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸಂಭ್ರಮ
अये
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಆಶ್ಚರ್ಯ
प्रयोगाः - > "अये, कथमार्यः पाञ्चाल्याः चतुःशालकं प्रति प्रस्थितः"
उल्लेखाः - > वेणी०
अये
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಕೋಪ
प्रयोगाः - > "अये, अश्वमेध इति विश्वजयिनां क्षत्रियाणां माहनुत्कर्षनिकर्षः"
उल्लेखाः - > उ० रा०
अये
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸ್ಮರಣೆ /ನೆನಪು
प्रयोगाः - > "अये, कुसुमपुरवृत्तान्तज्ञः अहं भवत्प्रणिधिश्चेति गतार्थः"
उल्लेखाः - > मुद्रा०
अये
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಭಯ
प्रयोगाः - > "अये, तत्कथं सत्यमेव कुपित आर्यः"
उल्लेखाः - > मुद्रा०
अये
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸಂಬೋಧನೆ
प्रयोगाः - > "अये, कले, भद्रमव्याहतम्"
उल्लेखाः - > प्रबोध०
अये
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ದುಃಖ
प्रयोगाः - > "अये, देवपादपद्मोपजीविनोऽवस्थेयम्"
उल्लेखाः - > मुद्रा०
विस्तारः - > "अये क्रोधविषादयोः सम्भ्रमे स्मरणे च" - हेम०
L R Vaidya
English
aye {% ind. %} 1. A vocative particle, अये गौरीनाथ त्रिपुरहर शम्भो त्रिनयन Bhartr.iii.
2. an interjection- (1) of anger
(2) of fatigue
(3) of recollection
(4) of fear
(5) of surprise
(6) of grief, अये देवपादपद्मोपजीविनोवस्थेयम् Mud.ii.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(अ) भावसूचकम् अव्ययम् १.सम्भ्रमः। २.आश्चर्यम् ‘अये, कथमार्यः पाञ्चाल्याश्चतुःशालकं प्रति प्रस्थितः’ वेणी ३. कोपः। ‘अये, अश्वमेध इति विश्वविजयिनां क्षत्त्रियाणां महानुत्कर्षनिष्कर्षः’ उ०रा०४। ४.स्मृतिः, स्मृरणम् ‘अये, कुसुमपुरवृत्तान्तज्ञोऽहं भवत्प्रणिधिश्चेति गतार्थः’ मुद्रा २.। ५.भयम् ‘अये, तत्कथं सत्यमेव कुपित आर्यः?’ मुद्रा ३.। ६.सम्बोधनम् ‘अये, कले! भद्रमव्याहतम्’ प्रबोधच०२.। ७.दुःखम् ‘अये, देवपादपद्मोपजीविनोऽवस्थेयम्’ मुद्रा २.। ‘अये क्रोधविशादयोः। सम्भ्रमे स्मरणे च’ हैमः।
Bopp
Latin
अये Interj. SAK. 45. 13.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अये Ausruf der Erinnerung, Jātakam. 6.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अये,
व्य,
(इण + एच् ।) कोपः विषादः सम्भ्रमः ।स्मरणं इति मेदिनी
सम्बोधनं इति शब्द-रत्नावली
(कोमलामन्त्रणे “अये कान्ते मुग्धे-चटुलनयने चन्द्रवदने” इत्युद्भटः “अये कथंतातसारथिरश्वसेनः” इति वेणीसंहारे ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अये
अव्य०
इण्--एच् कोपे, विषादे, संभ्रमे, स्मृतौ, अबुद्धौ “अये दक्षिणेन पुष्पवाटिकामालाप इवश्रूयते” शकु० “अये गौरीनाथ! त्रिपुरहर! शम्भो!त्रिनयन”! सां० द०
Capeller
German
अये Interj.
Burnouf
French
अये अये indéc. (इ) oh! ah! pour appeler ou pour
réprimander. Cf. अयि।
Stchoupak
French
अये
interj. de surprise ou d'appel.