अयाज्य (ayAjya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English अयाज्य ayAjya outcast
अवकृष्ट avakRSTa outcast
आचारवर्जित AcAravarjita outcast
आचारहीन AcArahIna outcast
निकृष्ट nikRSTa outcast
यथाजात yathAjAta outcast
अवकृष्टतर avakRSTatara outcast
चाण्डाल cANDAla outcast
अपसद apasada outcast
कुलनाश kulanAza outcast
कृष्णवर्त्मन् kRSNavartman outcast
पुरुषाधम puruSAdhama outcast
लोकबाह्य lokabAhya outcast
हीनजाति hInajAti outcaste
हीनवर्ग hInavarga outcaste
हीनवर्ण hInavarNa outcaste
परिध्वंस paridhvaMsa outcaste
चण्डाल caNDAla outcaste
वैवर्णिक vaivarNika outcaste
नाशित nAzita an outcast
वृषलत्व vRSalatva state of an outcaste
म्लेञ्छ mleJcha man of an outcast race
म्लेच्छ mleccha man of an outcast race
राजापसद rAjApasada degraded or outcast king
श्वपाक zvapAka man of an outcaste tribe
चार्य cArya son of an outcaste vaizya
उत्कुल utkula an outcast from the family
अयाज्ययाजन ayAjyayAjana sacrificing for an outcast
अयाज्यसंयाज्य ayAjyasaMyAjya sacrificing for an outcast
नाशितसङ्ग्रह nAzitasaGgraha intercourse with an outcast
पक्कण pakkaNa hut of cANDAlor any outcast
शैख zaikha offspring of an outcaste Brahman
श्वपाकी zvapAkI woman of the above outcaste tribe
नाहल nAhala man of a barbarous or outcast tribe
श्वपच zvapaca man or woman of a low and outcaste tribe
सुधन्वन् sudhanvan son of an outcaste vaizya by a woman of the same class
आचार्य AcArya son of an outcast vaizya and a vaizyA who was before a Brahman's wife
दस्यु dasyu any outcast or Hindu who has become so by neglect of the essential rites
अयाज्य ayAjya outcast
अवकृष्ट avakRSTa outcast
आचारवर्जित AcAravarjita outcast
आचारहीन AcArahIna outcast
निकृष्ट nikRSTa outcast
यथाजात yathAjAta outcast
अवकृष्टतर avakRSTatara outcast
चाण्डाल cANDAla outcast
अपसद apasada outcast
कुलनाश kulanAza outcast
कृष्णवर्त्मन् kRSNavartman outcast
पुरुषाधम puruSAdhama outcast
लोकबाह्य lokabAhya outcast
हीनजाति hInajAti outcaste
हीनवर्ग hInavarga outcaste
हीनवर्ण hInavarNa outcaste
परिध्वंस paridhvaMsa outcaste
चण्डाल caNDAla outcaste
वैवर्णिक vaivarNika outcaste
नाशित nAzita an outcast
वृषलत्व vRSalatva state of an outcaste
म्लेञ्छ mleJcha man of an outcast race
म्लेच्छ mleccha man of an outcast race
राजापसद rAjApasada degraded or outcast king
श्वपाक zvapAka man of an outcaste tribe
चार्य cArya son of an outcaste vaizya
उत्कुल utkula an outcast from the family
अयाज्ययाजन ayAjyayAjana sacrificing for an outcast
अयाज्यसंयाज्य ayAjyasaMyAjya sacrificing for an outcast
नाशितसङ्ग्रह nAzitasaGgraha intercourse with an outcast
पक्कण pakkaNa hut of cANDAlor any outcast
शैख zaikha offspring of an outcaste Brahman
श्वपाकी zvapAkI woman of the above outcaste tribe
नाहल nAhala man of a barbarous or outcast tribe
श्वपच zvapaca man or woman of a low and outcaste tribe
सुधन्वन् sudhanvan son of an outcaste vaizya by a woman of the same class
आचार्य AcArya son of an outcast vaizya and a vaizyA who was before a Brahman's wife
दस्यु dasyu any outcast or Hindu who has become so by neglect of the essential rites
Wilson
EnglishApte
Englishअयाज्य [ayājya],
(A person) for whom one must not perform sacrifices, not competent to offer sacrifices (as a Śūdra ).
(Hence), Out-cast
degraded, not admissible to or incapable of religious ceremonies.
Not fit for sacrificial offerings. याजनम्, -संयाज्यम् sacrificing for a person for whom one must not perform sacrifices
अयाज्ययाजनैश्चैव नास्तिक्येन च कर्मणाम् 3.65
गोवधो$याज्यसंयाज्यपारदार्यात्मविक्रयाः 11.59.
Apte 1890
Englishअयाज्य a. 1 (A person) for whom one must not perform sacrifices, not competent to offer sacrifices (as a Śūdra &c.).
2 (Hence), Out-cast
degraded, not admissible to or incapable of religious ceremonies.
3 Not fit for sacrificial offerings.
Comp.
याजनं,
संयाज्यं sacrificing for a person for whom one must not perform sacrifices
Ms. 3. 65
11. 60.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishअयाज्य अ-याज्य, अस्, आ, अम् (rt. यज्), a person
or thing for whom or for which one must not offer
sacrifices
outcast, degraded
not competent to offer
sacrifice
incapable of or inadmissible to religious
ceremonies.
—अयाज्य-त्व, अम्, n. the state of an
outcast.
—अयाज्य-याजन or अयाज्य-संयाज्य, अम्,
n. sacrificing for an outcast.
Apte Hindi
Hindiअयाज्य
"वि*, न* त*" - -
" जिसके लिये यज्ञ नहीं करना चाहिये, या जो यज्ञ का अधिकारी न हो "
अयाज्य
"वि*, न* त*" - -
" जाति बहिष्कृत, पतित"
अयाज्य
"वि*, न* त*" - -
यज्ञ करने का अनधिकारी
Shabdartha Kaustubha
Kannadaअयाज्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಯಾಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲದ /ಯಾಗ ಮಾಡಿಸಲು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲದ /ಪತಿತ
निष्पत्तिः - > यज (देवपूजायाम्) - "ण्यत्" (३-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > न याजयितुमर्हः
L R Vaidya
EnglishWordnet
Sanskrit अयाज्य
यः याजनस्य अधिकारी नास्ति।
"अयाज्याः राक्षसाः यज्ञे बाधाम् उत्पादयन्ति।"
अमेध्य, अयाज्य
याजनार्थम् अयोग्यः।
"मद्यादीनि अमेध्यानि वस्तूनि सन्ति।"
वाचस्पत्यम्
Sanskritअयाज्य न याजयितुमर्हः यज--णिच्--कर्म्मणि यत् त० ।पतितादौ स्मृतिनिषिद्धयाजने । ते च स्मृतौ दर्शिताः यथादेवलः “पतितेन सहोषित्वा जानन् संवत्सरं नरः मिश्रितस्तेन सोऽब्दान्ते स्वयञ्च पतितो भवेत् । याजनं योनिसम्बन्धंसाध्यायं सहभोजनन् । कृत्वा सद्यः पतत्येष पतितेनन संशयः । बौधा० “संवत्सरेण पतति पतितेन नसंशयः याजनाध्यांपनाद्यौनात् सद्यो न शयनासनात्” ।मनुविष्णू । “संवत्सरेण पतति पतितेन सहाचरन् याज-नाध्यापनाद्यौनात् न तु यानासनाशनात्” पैठौनसिः“संवत्सरेण पतति पतितेन सहाचरन् । याजना-ध्यापनाद्यौनान्न त्वेकशयनासनात्” । पतितानभि-धायाह सुमन्तुः । “यश्च तैर्यौनमौखस्रौवाणां सम्बन्धा-नामन्यतमेन सह संवत्सरं सम्पर्कमियात् तस्याप्यैतदेवप्रायश्चित्तं विदध्यात्” इयात् कुर्य्यात् द्बादशवार्षिकमि-त्यर्थः मौखं मुखसाध्यमध्यापनं स्त्रौवं स्रुवसाध्यं याजन-मित्यर्थः अत्र याजनादीनामन्यतमेन संवत्सरेण पततीत्य-वगम्यते प्रा० वि० । हारीतः । “संवत्सरेण पततिपतितेन सहाचरन् याजनाध्यापनाद्यौनादेकशय्यैकभोज-नात्” वृहस्पतिः । “षाण्मासिके तु संयोगे याजनाध्याप-नादिना । एकत्रासनशय्याभिः प्रायश्चित्तार्द्धमाचरेत्” ।“याजनादिकं लघुगुरुभेदेन द्विविधं भवति तत्र गुरुणा-ज्ञानकृतेन याजनादिना एकैकेन सद्यःपातः तेनै-वाज्ञानकृतेन वारद्वयाभ्यासात् । लघुनि याजनादावज्ञानकृतेसंवत्सरेण पतति तस्मिन्नेव ज्ञानकृते वत्सरार्द्धेनेतिव्यवस्था । तथाहि याजनं योनिसम्बन्धमित्यत्र देवलवचनेपतितेन सहोषित्वा जानन्निति पूर्व्ववचनस्थस्य जानन्नितिपदस्य सम्बन्धात् ज्ञानकृतत्वे गुरुत्वं दर्शितं गुरुयाजनाध्या-पनादिकमाह देबलः । “आचार्य्याद्व्रतनियमशुश्रूषा-दिभिस्त्रयोविद्योपादानमध्ययनम् । तस्य चाचारान्वयप्रक्र-मसामर्य्य भक्तिशीलशुश्रूषोपनताय शिष्याय प्रदानमध्या-पनं, पशुक्षीराज्यपुरोडाशसोमौषधिचरुप्रभृतिभिः खदिरपलाशाश्वत्थन्यग्रोधोदुम्बरप्रभृतिभिः समिद्भिः स्रुक्स्रु-वोदूखलमुषलकुठारखनित्रयूपदारुचर्म्मदर्भग्रावपवित्रभाज-नादिभिर्द्रव्योपकरणैः प्रोत्साहिहोत्रध्वर्य्युब्रह्मादिभिःऋत्विग्भिः काम्यनैमित्तिकाणां पक्षादिपूर्व्वकाणां यथोक्त-दक्षिणानां यज्ञानां समापनं यजनम् एतेन याजनंव्याख्यातम्” । तथा च ज्योतिष्टोमादियज्ञानां याजनंगुरु, पूर्त्तादिकर्मणा याजनं लघु । कौर्मम्“याजनं योनिसम्बन्धं तथैवाध्यापनं द्विजः । कृत्वा सद्यःपतेज्जानन् सहभोजनमेव च” । यमः । “असत्प्रति-ग्रहीतारस्तथैवायाज्ययाजकाः । नक्षत्रैर्जीव्यते यश्चसोऽन्धकारं प्रपद्यते” । बमिष्ठः । श्रद्दधानस्य-भोक्तव्यञ्चौरस्य च विशेषतः । न त्वेव बहुयाज्यस्य यश्चोपनयते बहून्” । बौधायनः । “बहुप्रतिग्राह्यंवाऽप्रतिगुह्ययाज्य बा याजयित्वाऽप्रतिग्राह्यस्य वाप्रतिगृह्य अनाशनस्य वाऽन्नमशित्वा तरत्समन्दीयं जपेत्” ।वशिष्ठः । “एतेनैव गर्हिताध्यापकयाजकाव्याख्याता” दक्षि-णात्यागाच्च पूताभवन्तीति विज्ञायते” “एतच्च शूद्रेतरस्यो-पपातकादिगर्हितस्य पञ्चमहायज्ञयाजनादिविषयमितिधर्म्मप्रदीपः” प्रा० वि० । तत्रैव शूद्रपुरोहितयाजकाध्याप-काद्यनुवृत्तौ यमः । “एतेषामेव सर्व्वेषां प्रत्यापत्तिन्तुमार्गताम् । भैक्षान्नमुपयुञ्जानोद्विजश्चान्द्रायणञ्चरेत् ।फलं नागद्रदे तोये प्ल्यवयेदभिभावितम् अर्थोत्सर्गेणयन्त्रान्ते तस्मात् पापात् प्रमुच्यते । अक्षारणलवणंरुक्षां पिबेद्व्रह्मसुवर्च्चलाम् । तस्योपनयनं कृत्वा व्यव-हार्य्यस्तदा भवेत्” इति । फलं लब्धं धनं नागह्रदे गज-मज्जनयोग्यह्रदे अविभावितम् अभुक्तम् । यन्त्रान्ते व्रतान्ते ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
