| YouTube Channel

अयस्कान्त (ayaskAnta)

 
शब्दसागरः
English
अयस्कान्त
m.
(-न्तः) A precious stone, the loadstone.
E.
अयस् and कान्त
beautiful, implying a gem, after this word and others, as सूर्य्यकान्त,
&c.
Capeller Eng
English
अयस्कान्त
m.
the loadstone (lit. the beloved of iron).
Yates
English
अयस्का-न्त (न्तः) 1.
m.
A loadstone.
Spoken Sanskrit
English
अयस्कान्त - ayaskAnta -
m.
- loadstone
चुम्बकमणि - cumbakamaNi -
m.
- loadstone
द्रावक - drAvaka -
m.
- loadstone
वज्रलोहक - vajralohaka -
m.
- loadstone
मणि - maNi -
m.
- loadstone
कान्तलोह - kAntaloha -
n.
- loadstone
कान्तायस - kAntAyasa -
n.
- loadstone
कृष्णलोह - kRSNaloha -
n.
- loadstone
कृष्णान्तर - kRSNAntara -
n.
- loadstone
रत्न - ratna -
n.
- loadstone
भ्रामर - bhrAmara -
n.
- kind of magnet or loadstone
अयस्कान्त ayaskAnta
m.
loadstone
चुम्बकमणि cumbakamaNi
m.
loadstone
द्रावक drAvaka
m.
loadstone
वज्रलोहक vajralohaka
m.
loadstone
मणि maNi
m.
loadstone
कान्तलोह kAntaloha
n.
loadstone
कान्तायस kAntAyasa
n.
loadstone
कृष्णलोह kRSNaloha
n.
loadstone
कृष्णान्तर kRSNAntara
n.
loadstone
रत्न ratna
n.
loadstone
अनोवाह्यम् anovAhyam
ind.
in wagon loads
पञ्चगोणि paJcagoNi
adj.
carrying 5 loads
भारवाहन bhAravAhana
n.
vehicle for loads
भारक्षम bhArakSama
adj.
able to bear loads
द्व्याचित dvyAcita
adj.
containing 2 wagon-loads
द्व्याचितिक dvyAcitika
adj.
containing 2 wagon-loads
द्व्याचितीन dvyAcitIna
adj.
containing 2 wagon-loads
भ्रामर bhrAmara
n.
kind of magnet or loadstone
भारजीविन् bhArajIvin
m.
subsisting by carrying loads
भारोपजीवन bhAropajIvana
n.
subsistence by carrying loads
भारयष्टि bhArayaSTi
f.
pole or yoke for carrying loads
भारहारिक bhArahArika
adj.
relating to the carrying of loads
महिन्धक mahindhaka
m.
cord of a pole for carrying loads
भारग bhAraga
m.
going under a yoke or undergoing loads
भारप्रत्यवर bhArapratyavara
adj.
lowest by reason of the bearing of loads
द्विधूर्वह dvidhUrvaha
m.
draught-ox carrying loads in the 2nd year
Wilson
English
अयस्कान्त
m.
(-न्तः) A precious stone, the loadstone.
E.
अयस् and कान्त beautiful, implying a gem, after this word and
others, as सूर्य्यकान्त, &c.
Monier Williams Cologne
English
अयस्—कान्त
m.
(g. कस्कादि), ‘iron-lover’, the loadstone (cf. कान्तायस),
Ragh.
xvii, 63,
&c.
Benfey
English
अयस्कान्त अयस्-कान्त (vb. कम्),
m.
A loadstone, Ragh. 17, 63.
Apte Hindi
Hindi
अयस्कान्तः
पुं*
अयस्-कान्तः -
"चुंबक, चुंबक पत्थर"
अयस्कान्तः
पुं*
अयस्-कान्तः -
मूल्यवान् पत्थर
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अयस्कान्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂಜಿಗಲ್ಲು /ಲೋಹಚುಂಬಕ /ಲೋಹಗಳನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದುರು
व्युत्पत्तिः - > अयस्सु कान्तः
प्रयोगाः - > "शम्भोर्यतध्वमाक्रष्टुमयस्कान्तेन लोहवत्"
उल्लेखाः - > कुमा० २-५९
L R Vaidya
English
ayaskAnta {% m. %} loadstone.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khab long
अयस्कान्त
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अयस्कान्त
अयस्कान्त, चुम्बक, भ्रामक
अयस्कान्तविशेषाः स्युश्चुम्बकभ्रामकादयः
verse 2.1.1.169
page 0021
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: अयस्कान्तः
Root: अयस्कान्त
Gender: पुं
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Magnet
Shloka(s):
3|2|37|2 चन्द्रकान्तश्चन्द्रमणिः सुसामोऽथ त्वयोमणिः॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
3|2|38|1 अयस्कान्तस्तद्विशेषाश्चुम्बकभ्रामकादयः। (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
3|2|37|2 अयोमणिः (अयोमणि) (पुं) Magnet
3|2|38|1 अयस्कान्तः (अयस्कान्त) (पुं) Magnet
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अयस्कान्तः,
पुं,
(अयस्सु कान्तः रमणीयः ।) लौह-विशेषः कान्तलोह इति ख्यातः तत्प-र्य्यायः कान्तलोहं कान्तं लौहकान्तकं४ कान्तायसं कृष्णलोहं महालोहं ।अस्य गुणाः तीक्ष्णत्वं उष्णत्वं रूक्षत्वं ।पाण्डुशोथकफपित्तहरत्वं रसायनत्वं अनु-त्तमत्वञ्च चतुर्व्विधः भ्रामकः चुम्बकः२ रोमकः स्वेदकः एते रसायने उत्त-रोत्तरगुणिनः ।“क्रमेण दार्ढ्याङ्गकान्तिकार्त्स्न्येनीरोगदायिनः” ।इति राजनिर्घण्टः
चुम्बकप्रस्तरोऽप्ययं (चुम्बकइति ख्यातः प्रस्तरभेदः चुम्बकपाथर इतिभाषा ।“उमारूपेण ते यूयं संयमस्तिमितं मनः ।शम्भोर्यतध्वमाक्रष्टुमयस्कान्तेन लौहवत्”
इति कुमारसम्भवे ।)(“ततः कोटिसहस्रैर्वा कान्तलौहं महागुणं” ।इति वैद्यकरसेन्द्रसारसङ्ग्रहः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अयस्कान्त
पु०
अयस्सु कान्तः रमणीयः कस्कादि-त्वात् सत्वम् (कान्तिलौह) इति ख्याते लौहभेदे ।अयसां कान्तः इष्टः सन्निधिमात्रेणाकर्षकत्वात् सन्निधि-मात्रेण लौहाकर्षके (चुम्वक) इति ख्याते प्रस्तरभेदे ।“शम्भोर्यतध्वमाक्रष्टुमयस्कान्तेन लौहवत्” कुमा० “स चकर्षपरस्मात्तदयस्कान्तमिवायसम्” रघुः अयस्कान्तेनाकर्ष-णीयशल्यापनयनार्थे व्रणचिकित्साभेदे यथोक्तं सुश्रुते“अनुलोममनवबद्वमकर्णमनल्पव्रणमुखमयस्कान्तेन”
Capeller
German
अयस्कान्त
m.
Magnet.