अम्बर (ambara)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अम्बर n.
  (-रं)
	 1. The sky or atmosphere.
	 2. Clothes,  apparel.
	 3. A perfume, 
(Ambergris.)
	 4. Cotton. 
	 5. Talc.
 E.
  अम्ब to go,  and अरन् aff.
  

Capeller Eng

English

 अ॑म्बर n.
  garment,  (also m.
 ) sky
 abl.
  °तस्.

Yates

English

 अम्बर (रं) 1.
n.
  The sky
 clothes.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  clothes
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  cipher
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  sky
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  apparel
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  lip
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  circumference
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  cotton
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  saffron
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  compass
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  atmosphere
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  perfume
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  neighbourhood
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  ether
अम्बर 	-	 ambara 	-	 n.
  	-	  garment

Wilson

English

 अम्बर
n.
  (-रं)
1 The sky or atmosphere.
2 Clothes,  apparel.
3 A perfume,  (Ambergris.)
4 Cotton. 
5 Talc.
E.
  अम्ब to go,  and अरन् aff.
  

Apte

English

अम्बरम् [ambaram],  [अम्बः शब्दः तं राति धत्ते,  रा-क]

Sky,  atmosphere,  ether
 कैलासनिलयप्रख्यमालिखन्तमिवाम्बरम् Rām.*
  5.2.23. तावतर्जयदम्बरे R.*
  12.41.

Cloth,  garment,  clothing,  apparel,  dress
 दिव्यमाल्याम्बरधरम् Bg.*
  11.11
 R.*
  3.9. दिगम्बर
 सागराम्बरा मही the sea,  girt,  earth.

Saffron. 

Talc.

A kind of perfume (Ambergris).

Cotton.  cf.
   अंबरं व्योम्नि वाससि । सुगन्धिनि च कार्पासे... । Rāghava's Nānārtha. 

N.
  of a people.

Circumference,  compass. 

Neighbourhood,  surrounding country (Nir.) यद् वा स्थो अध्यम्बरे Rv.*
  8.8.14

Lip.

Evil,  sin. 

Destroyer of elephants (नागभिद् Trik.) Comp.
   -अधिकारिन् Superintendent over the robes (an officer at court). Rāj. T.

अन्तः the end of a garment.

the horizon.  -ओकस् m.
  dwelling in heaven,  a god
 (भस्मरजः) विलिप्यते मौलिभि- रम्बरौकसाम् Ku.*
  5.79 -ग a.
  sky-going. -दम् cotton. -मणिः the sun.  -युगम् two principal garments used by men
 upper and lower. -लेखिन् a.
  sky-touching
 एतद्गिरेर्माल्यवतः पुरस्तादाविर्भवत्यम्बरलेखि शृङ्गम् R.*
  13.26. -शैलः a high mountain touching the sky. -स्थली the earth.

Apte 1890

English

 अंबरं [अंबः शब्दः तं राति धत्ते,  रा-क] 1 Sky,  atmosphere,  ether
 तावतर्जयदंबरे R. 12. 41. 
2 Cloth,  garment,  clothing,  apparel,  dress
 दिव्यमाल्यांबरधरं Bg. 11. 11
 R. 3. 9
 दिगंबर
 सागरांबरा मही the sea-girt earth. 
3 Saffron. 
4 Talc. 
5 A kind of perfume (Ambergris). 
6 Cotton. 
7 N. of a people. 
8 Circumference,  compass. 
9 Neighbourhood,  surrounding country (Nir.). 
10 Lip. 
11 Evil,  sin. 
12 Destroyer of elephants (नागभिद् Trik.) 
Comp. 
अंतः {1} the end of a garment. {2} the horizon. 
ओकस् m. dwelling in heaven,  a god
 (भस्मरजः) विलिप्यते मौलिभिरंबरौकसां Ku. 5. 79. 
ग a. sky-going. 
दं cotton. 
मणिः the sun. 
युगं two principal garments used by men
 upper and lower. 
लेखिन् a. sky-touching
 R. 13. 26. 
शैलः a high mountain touching the sky. 
स्थली the earth. 

Monier Williams Cologne

English

 अ॑म्बर n.
  circumference,  compass,  neighbourhood,  RV.
   viii,  8,  14

 (ifc.  f(आ). ) clothes,  apparel,  garment,  MBh.
   &c.
  

 cotton,  L.
 

 sky,  atmosphere,  ether,  Naigh.
 
 MBh.
   &c.
  

 (hence) a cipher,  Sūryas.
 

 N.
  of the tenth astrological mansion,  VarBṛ.
 

 the lip

 saffron,  L.
 

 a perfume (Ambra),  L.
 

 N.
  of a country,  MatsyaP.
  

 m.
  pl.
  N.
  of a people,  VarBṛS.
 

Monier Williams 1872

English

 अम्बर अम्बर,  अम्,  n. (fr. rt. अम्ब्? or rt.
वृ,  to surround,  with अम् prefixed),  circumference, 
compass
 surrounding country,  neighbourhood
 clothes, 
apparel
 cotton
 sky,  atmosphere,  ether
 saffron
talc
 a perfume (Ambergris)
 N. of a people.
—अम्बर-ग,  अस्,  आ,  अम्,  sky-going.
—अम्बर-
द,  अम्,  n. cotton.
—अम्बर-युग,  अम्,  n. the
two principal female garments,  or upper and lower
cloths or mantles.
—अम्बर-शैल,  अस्,  m. a high
mountain touching the sky.
—अम्बर-स्थली,  f. the
earth.
—अम्बरान्त (°र-अन्°),  अस्,  m. the end of a
garment
 the horizon.
—अम्बरौकस् (°र-ओक्°), 
आस्,  m. dwelling in heaven
 a god.

Macdonell

English

 अम्बर ámbara,  n.
  garment
 firmament,  🞄sky
 -cara,  a.
  moving in the air
 m.
  bird
 🞄fairy: -mārga,  m.
  (birdʼs path),  sky
 -cārin,  🞄m.  planet
 -patha,  m.
  path in the sky
 -prabhā,  f.
  N. of a princess
 -adhikārin,  m.
  🞄groom of the robes.

Benfey

English

 अम्बर अम्बर (akin to अम्भस्,  cf. 
स्तम्भ् and स्तम्ब).
 I. n.
 
 1. Sky, 
Rām.  3,  55,  9.
 2. Cloth,  Rām,  3,  55,  5.
Sky and garment,  Śiś. 9,  7.
 II. m.
 
plur. The name of a people.
 -- Comp.
 
निस्-,  adj.
 ,  f.
  रा,  naked,  MBh. 12,  7775.
मद-,  m.
  an elephant in rut.

Hindi

aakaasha

Apte Hindi

Hindi

अम्बरम्
नपुं*
   - अम्बः शब्दः तुं राति धत्ते इति-अम्ब+रा+क
"आकाश, वायुमण्डल, अन्तरिक्ष"

अम्बरम्
नपुं*
   - अम्बः शब्दः तुं राति धत्ते इति-अम्ब+रा+क
"कपड़ा,  वस्त्र,  परिधान,  पोशाक"

अम्बरम्
नपुं*
   - अम्बः शब्दः तुं राति धत्ते इति-अम्ब+रा+क
केसर

अम्बरम्
नपुं*
   - अम्बः शब्दः तुं राति धत्ते इति-अम्ब+रा+क
अबरक

अम्बरम्
नपुं*
   - अम्बः शब्दः तुं राति धत्ते इति-अम्ब+रा+क
एक प्रकार का सुगंधित द्रव्य

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अम्बर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಸ್ತ್ರ /ಬಟ್ಟೆ
निष्पत्तिः - > रा (दाने) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > अम्बं (मर्मर)शब्दं राति
प्रयोगाः - > "स तप्तकार्तस्वरभास्वराम्बरः कठोरताराधिपलाञ्छनच्छविः"
उल्लेखाः - > माघ० १-२०
अम्बर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಗನ /ಆಕಾಶ
प्रयोगाः - > "वसन् ददर्शावतरन्तमम्बराद्धिरण्यगर्भाङ्गभुवं मुनिं हरिः"
उल्लेखाः - > माघ० १-१
अम्बर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಗೆ ಬಂಗಾರ
अम्बर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂಕುಮ ಕೇಸರಿ
अम्बर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿರ /ಸಮೀಪ
अम्बर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ
विस्तारः - > "अम्बरं वाससि व्योम्नि कार्पासे च सुगन्धके" - विश्व० ।

L R Vaidya

English

 aMbara {% n. %} 1. The sky,  æther,  तावतर्णयदम्बरे R.xii.41
a garment,  दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् Bg.xi.11,  R.iii.9
talc
saffron
a kind of perfume.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

०,  अनन्त,  अन्तरिक्ष,  अभ्र,  अम्बर,  अम्बुद,  असत्,  आकाश,  खं,  ख,  गगन,  छिद्र,  जलद,  जलधर,  जलधरपथ,  दिव,  नग्न,  नभ,  पयोद,  पयोधर,  पुष्कर,  पूर्ण,  पृथु,  पृथुल,  बिन्दु,  मेघ,  रन्ध्र,  वरीय,  विन्दु,  वियत्,  विष्णुपद,  विष्णुपाद,  विहायस्,  वृहत्,  व्योम,  शून्य

Bopp

Latin

 अम्बर n. (r. अम्ब् s. अर)
1) vestis. SU. 1. 30.
2) coelum.
SA. 1. 19. A. 6. 9. (v. अभ्र)

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

कुतुप
पु
कुतुप,  कुश,  काश,  तिलच्छाग,  कम्बल,  सलिल,  अम्बर,  दौहित्र,  खड्गपत्र,  अग्नि
कुशे काशे तिलच्छागे कम्बले सलिलेऽम्बरे ।
दौहित्रे खड्गपात्रेऽग्नौ कुतुपाख्यः प्रकीर्तितः ॥ १६ ॥
verse 1.1.1.16
page 0002

कैवर्त
पु
कैवर्त,  सलिल,  अम्बर
कैवर्तेऽपि च कैवर्तः कैवर्तः सलिलेऽम्बरे ॥ ६५ ॥
verse 2.1.1.65
page 0012

अम्बर
क्ली
अम्बर,  व्योमन्,  वासस्
पङ्गुपद्मारुणौ शोणावम्बरे व्योमवाससी ॥ १३ ॥
verse 3.1.1.13
page 0014

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 ambara, 
(1) m.,  garment (recorded only as nt. in Skt. and Pali): LV 〔92.16〕 (vs) ambarān,  acc. pl.
(2) m.,  n. of a Buddha: Mv 〔i.124.4〕. See also dravyāmbara.

Indian Epigraphical Glossary

English

 ambara (IE 7-1-2),  ‘cypher’.

Lanman

English

 ámbara,  n. garment
 sky. [prob. ‘covering, 
 envelope, ’ √1vṛ + anu,  for an(u)vara:
cf. adbhuta.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अम्बर 10.,  Daśak. 29,  11.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mkha'
१) अम्बर २) आकाश ३) ख ४) गगन ५) गो ६) दिव् ७) द्यौः ८) नभः ९) नाक १०) पुष्कर ११) रोदसी १२) व्योमन्

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
व्योमान्तरिक्षं गगनं घनाश्रयो विहाय आकाशमनन्तपुष्करे ।
अभ्रं सुराभ्रोडुमरुत्पथोऽम्बरं खं द्योदिवौ विष्णुपदं वियन्नभः ॥ १६३ ॥
-wordlist-
 
व्योमन् (क्ली),  अन्तरिक्ष (क्ली),  गगन (क्ली),  घनाश्रय (पुं),  विहायस् (पुंक्ली),  आकाश (पुंक्ली),  अनन्त (क्ली),  पुष्कर (क्ली),  अभ्र (क्ली),  सुरपथ (पुं),  अभ्रपथ (पुं),  उडुपथ (पुं),  मरुत्पथ (पुं),  अम्बर (क्ली),  ख (क्ली),  द्यो (स्त्री),  दिव् (स्त्री),  विष्णुपद (क्ली),  वियत् (क्ली),  नभस् (क्ली)

--source--
 
नूपुरं तु तुलाकोटिः पादतः कटकाङ्गदे ॥ ६६५ ॥
मञ्जीरं हंसकं शिञ्जिन्यंशुकं वस्त्रमम्बरम् ।
सिचयो वसनं चीराच्छादौ सिक्चेलवाससी ॥ ६६६ ॥
पटः प्रौतोऽञ्चलोऽस्यान्तो वर्तिर्वस्तिश्च तद्दशाः ।
-wordlist-
 
नूपुर (क्ली),  तुलाकोटि (पुंक्ली),  पादकटक (पुंक्ली),  पादाङ्गद (क्ली),  मञ्जीर (पुंक्ली),  हंसक (पुंक्ली),  शिञ्जिनी (स्त्री),  अंशुक (क्ली),  वस्त्र (पुंक्ली),  अम्बर (क्ली),  सिचय (पुं),  वसन (क्ली),  चीर (पुं),  आच्छाद (पुं),  सिञ्च् (स्त्री),  चेल (क्ली),  वासस् (क्ली),  पट (त्रि),  प्रोत (पुं),  अञ्चल (पुंक्ली),  वर्ति (पुंस्त्री),  वस्ति (पुंस्त्री),  दशाः (पुंस्त्रीब)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

नभस्
नभस्,  मरुद्वर्त्मन्,  वियत्,  विहायस्,  तारापथ,  पुष्कर,  अन्तरिक्ष,  व्योमन्,  अम्बर,  विष्णुपद,  ख,  द्यौ,  विहायसा,  गगन,  द्यु
नभो मरुद्वर्त्म वियद्विहाय-
स्तारापथः पुष्करमन्तरिक्षम् ।
व्योमाम्बरं विष्णुपदं च खं द्यौ-
र्विहायसा स्याद्गगनं तथा द्युः ॥ १३७ ॥
verse 1.1.1.137
page 0017

चेल
चेल,  चीर,  वासस्,  कर्पट,  आच्छादन,  निवसन,  अम्बर,  अंशुक,  वस्त्र,  सिचय,  पट,  पोट
चेलं चीरं वासः कर्पटमाच्छादनं निवसनं च ।
अम्बरमंशुकमुक्तं वस्त्रं सिचयः पटः पोटः ॥ ५४८ ॥
verse 2.1.1.548
page 0062

नाक
नाक,  अम्बर
संवर्तः परिवर्तश्च हायने कथ्यतेऽम्बरे नाकः ।
verse 5.1.1.801
page 0092

नाममाला

Sanskrit

ख,  विहायस्,  वियत्,  व्योमन्,  गगन,  आकाश,  अम्बर,  द्यो,  नभस्,  अभ्र,  अन्तरीक्ष,  घनाघनपथ,  घनपथ,  मेघपथ,  जीमूतपथ,  अभ्रपथ,  बलाहकपथ,  पर्जन्यपथ,  मिहिरपथ,  नभ्राट्पथ,  पवनपथ,  पवमानपथ,  वायुपथ,  वातपथ,  अनिलपथ,  मरुत्पथ,  समीरणपथ,  गन्धवाहपथ,  श्वसनपथ,  सदागतिपथ,  नभस्वत्पथ,  मातरिश्वपथ,  चरण्युपथ,  जवनपथ,  प्रभञ्जनपथ,  घनाघनमार्ग,  घनमार्ग,  मेघमार्ग,  जीमूतमार्ग,  अभ्रमार्ग,  बलाहकमार्ग,  पर्जन्यमार्ग,  मिहिरमार्ग,  नभ्राट्मार्ग,  पवनमार्ग,  पवमानमार्ग,  वायुमार्ग,  वातमार्ग,  अनिलमार्ग,  मरुत्मार्ग,  समीरणमार्ग,  गन्धवाहमार्ग,  श्वसनमार्ग,  सदागतिमार्ग,  नभस्वत्मार्ग,  मातरिश्वमार्ग,  चरण्युमार्ग,  जवनमार्ग,  प्रभञ्जनमार्ग
खं विहायो वियद् व्योम गगनाकाशमम्बरम् ।
द्यौर्नभोऽभ्रोऽन्तरीक्षं च मेघवायुपथोऽप्यथ ॥ ५३ ॥
verse 0.1.1.53
page 0028

चेल,  निवसन,  वासस्,  चीर,  अम्बर,  अंशुक,  वस्त्र
चेलं निवसनं वासक्षीरमम्बरमंशुकम् ।
वस्त्राद्यन्तः दिगाद्यादिसंज्ञितो वृषभेश्वरः ।
verse 0.1.1.117
page 0059

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अम्बरं,  क्ली,
   (अबि शब्दे + भावे घञ्,  अम्बःशब्दस्तं राति आदत्ते अम्ब + रा + कः ।) वस्त्रं ।(“एवमुक्त्वा सुमित्रां सा विवर्णा मलिनाम्बरा” ।इति रामायणे ।)आकाशं । (“दावाग्निः कथमम्बरे” इति साहि-त्यदर्पणे ।) कार्पासः । स्वनामख्यातसुगन्धिद्रव्यं ।इति विश्वः ॥
 अभ्रधातुः । इति राजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अम्बर न०
  अबि--शब्दे घञ् अम्बः शब्दस्तं राति धत्ते रा--क६ त० । १ शब्दाश्रये आकाशे २ मर्म्मरशब्दयुक्ते वस्त्रे,  स्वनामख्याते ३ गन्धद्रव्ये ४ अभ्रकधातौ च । “अङ्कुशाकरायाङ्गुल्यातावतर्जयताम्बरे” इति रघुः “धौतदुकूलवल्कलधवलाम्बरइति काद० “आकाशसाम्यं दधुरम्बराणि” माघः संवि-व्युरम्बरविकाशि चमूसमुत्थम्” माघः । २ अन्तिके निरु० ।

 अम्बर आभरणे कण्ड्वा० । अम्बर्य्यति ।

Capeller

German

 अ॑म्बर n.
  Gewand
 Luftraum,  Himmel (m. ).

Grassman

German

 ámbara,  n.,  Umkreis.
-e {628, 14}.

Burnouf

French

 अम्बर अम्बर n.
  (अम्ब्,  ou अप्-भृ) air,  atmosphère.
		 Vêtement.
		 Coton. 
		 Ambre gris.
		 Talc.

Stchoupak

French

 अम्बर-
 nt. vêtement 
 firmament,  ciel,  éther 
 m.
  n.
  d'un Asura.
°खण्ड- m.
  nt. pièce d'étoffe 
 petit nuage.
°चर- a. qui circule dans les airs 
 m.
  oiseau 
 Vidyādhara 
°चर-मार्ग- m.
  espace aérien. 
°चारिन्- m.
  planète.
°पथ- m.
  chemin aérien. 
°प्रभा- f.
  n.
  d'une princesse.
°वाहिन्- a. qui porte des vêtements.
अम्बरौकस्- m.
  dieu.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.