| YouTube Channel

अमूर्त (amUrta)

 
शब्दसागरः
English
अमूर्त्त
mfn.
(-र्त्तः-र्त्ता-र्त्तं) Formless, shapeless, unembodied.
E.
neg. मूर्त्ति
form
the final changed.
Yates
English
अ-मूर्त्त (त्तः-त्ता-त्तं)
a. Shapeless.
Spoken Sanskrit
English
अमूर्त amUrta
adj.
virtual [ computer ]
अमूर्त amUrta
adj.
unembodied
अमूर्त amUrta
adj.
not forming one body
अमूर्त amUrta
adj.
shapeless
अमूर्त amUrta
adj.
consisting of different parts
अमूर्त amUrta
adj.
abstract
अमूर्त amUrta
adj.
formless
अमूर्त-रीति amUrta-rIti
f.
abstract method
अमूर्त अर्थशास्त्र amUrta arthazAstra
n.
abstract economics
अमूर्त amUrta
adj.
shapeless
अकेतु aketu
adj.
shapeless
अनाकार anAkAra
adj.
shapeless
अपेशस् apezas
adj.
shapeless
अरूप arUpa
adj.
shapeless
अरूपक arUpaka
adj.
shapeless
अरूपिन् arUpin
adj.
shapeless
अस्वरूप asvarUpa
adj.
shapeless
निराकार nirAkAra
adj.
shapeless
निराकृति nirAkRti
adj.
shapeless
नीरूप nIrUpa
adj.
shapeless
अमूर्ति amUrti
f.
shapelessness
अमूर्त amUrta
adj.
formless
अरूप arUpa
adj.
formless
अमूर्ति amUrti
adj.
formless
अवपुस् avapus
adj.
formless
निराकार nirAkAra
adj.
formless
निराकृति nirAkRti
adj.
formless
अरूपलोक arUpaloka
m.
formless heaven
अरूपावचर arUpAvacara
m.
gods of the formless heaven
नैवसंज्ञानासंज्ञानायतनोपग naivasaMjJAnAsaMjJAnAyatanopaga
m.
one of the four classes of gods of the formless world
Wilson
English
अमूर्त्त
mfn.
(-र्त्तः-र्त्ता-र्त्तं) Formless, shapeless, unembodied.
E.
neg. मूर्त्ति form
the final changed.
Apte
English
अमूर्त [amūrta],
a.
Formless, shapeless, incorporeal, unembodied (opp. मूर्त where Muktā. says मूर्तत्वम्
=
अवच्छिन्नपरिमाण- वत्त्वम्) द्वै वाव ब्रह्मणो रूपे मूर्त चामूर्त Bṛi.
Up.*
2.3.1.-र्तः
N.
of Śiva.
Comp.
-गुणः (in Vaiś. Phil.) a quality considered to be अमूर्त or incorporeal such as धर्म, अधर्म
&c.
धर्माधर्मौ भावना शब्दो बुद्धपादयो$पि एते मूर्तगुणाः सर्वे Bhāṣa
P.
-रजस् A son of Kuśa (by Vaidarbhī)
Mb.
Apte 1890
English
अमूर्त a. Formless, shapeless, incorporeal, unembodied (opp. मूर्त where Muktā. says मूर्तत्वं = अवच्छिन्नपरिमाणवत्त्वं).
र्तः N. of Śiva.
Comp.
गुणः (In Vaiś. phil.) a quality considered to be अमूर्त or incorporeal such as धर्म, अधर्म &c.
धर्माधर्मौ भावना शब्दो बुद्ध्यादयोपि एतेऽमूर्तगुणाः सर्वे Bhāṣa
Monier Williams Cologne
English
अ॑-मूर्त
mfn.
formless, shapeless, unembodied,
ŚBr.
xiv
Up.
&c.
not forming one body, consisting of different parts,
Sūryas.
अ॑-मूर्त
m.
N.
of
Śiva.
Monier Williams 1872
English
अमूर्त अ-मूर्त, अस्, आ, अम्, formless, shape-
less, incorporeal, unembodied
(अस्), m., N. of Śiva.
—अमूर्त-रजस्, आस्, or अमूर्त-रजस, अस्, m.
a son of Kūśa by Vaidarbhī.
Macdonell
English
अमूर्त á-mūrta,
a.
bodiless.
Apte Hindi
Hindi
अमूर्त
"वि*, न* त* " - -
"आकरहीन, अशरीरी, शरीर रहित।"
अमूर्तः
पुं*
- -
शिव
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अमूर्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾತ್ಮ
अमूर्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅವಯವರಹಿತ /ಆಕಾರಶೂನ್ಯ
व्युत्पत्तिः - > मूर्तः
प्रयोगाः - > "क्षितिर्जलं तथा तेजः पवनो मन एव परापरत्वमूर्तत्वक्रियायोगाश्रया अमी ।"
उल्लेखाः - > भाषापा०
विस्तारः - > अविच्छिन्नपरिमाणवत्वं मूर्तत्वम् - मुक्ता०
L R Vaidya
English
amUrta {% (I) a. (f. र्ता) %} Formless, incorporal, (op. to मूर्त, which is thus defined in Sid.M.- मूर्तत्वमवच्छिन्नपरिमाणवत्त्वम्).
amUrta {% (II) m. %} A name of Śiva.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अमूर्त 1. Nom. abstr. °त्व n. Mārk. P. 26, 19.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अमूर्त
adjective
आकाररहितः।
"अमूर्तानां भावानां विचाराणां प्रकटीकरणं सरलं नास्ति।"
Synonyms:
अमूर्त, निराकार, निराकार, आकृतिहीन, अमूर्तमत्, मूर्तिरहित, अरूप, अमूर्तिमत्
adjective
यः आकारविहीनः।
"कबीरः अमूर्तस्य ईश्वरस्य पूजकः आसीत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अमूर्त्तः, त्रि, (मूर्च्छ + क्तः, नञ्समासः ।) मूर्त्त-भिन्नः मूर्त्तिरहितः यथा सुज्ञाना अमूर्त्त-त्वादिति वोपदेवः
न्यायमते आकाशं ।कालः दिक् आत्मा एषां सामान्यगुणाःसंख्या परिमितिः पृथक्त्वं संयोगः ४विभागः आकाशस्य विशेषगुणः शब्दः ।कालदिशोर्विशेषगुणो नास्ति आत्मनो विशेष-गुणाः बुद्धिः सुखं दुःखं इच्छा ४द्वेषः यत्नः भावनाख्यसंस्कारः धर्म्मः ८अधर्म्मः इति भाषापरिच्छेदः
(रूपहीनः ।आकृतिरहितः वायुः अन्तरीक्षञ्च यदुक्तं, --“सन्निवेश्यो नेत्रदृश्यो यस्य तन्मूर्त्तमुच्यते ।क्षित्यम्ब्बग्नित्रयं मूर्त्तममूर्त्तं त्वितरद्वयं”
इति ।“क्षितिर्जलं तथा तेजः पवनो मन एव ।परापरत्वमूर्त्तत्वक्रियायोगाश्रया अमी”
इति भाषापरिच्छेदः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अमूर्त्त
त्रि०
न०
त० मूर्त्तभिन्ने अवयवशून्ये अपरिच्छिन्नपरिमाणे “क्षितिर्ज्जलं तथा तेजः पवनोमन एव परापरत्वमूर्त्तत्वक्रियावेगाश्रया अमो” भाषा० “मूर्त्तत्वमवच्छि-परिमाणवत्त्वमिति” सि० मुक्ता० तड्वीने गगनादौ “द्वेवाव ब्रह्मणो रूपे मूर्त्तञ्चामूर्त्तमेव च” शत० ब्रा०
Stchoupak
French
अ-मूर्त-
a. sans forme, incorporel.
°रयस्- °रयस-
m.
n.
d'un roi.