| YouTube Channel

अमुक्त (amukta)

 
शब्दसागरः
English
अमुक्त
mfn.
(-क्तः-क्ता-क्तं)
1. Not loosed, not let go.
2. Not liberated from
birth and death.
n.
(-क्तं) A weapon that is always grasped to be
used, as a knife, &c. See मुक्तामुक्त, यन्त्रामुक्त, &c.
E.
neg. and मुक्त
released.
Capeller Eng
English
अमुक्त
a.
not loosed or liberated, not given up.
Yates
English
अ-मुक्त (क्तं)
n.
A weapon
a knife.
a. unloosed
bound.
Wilson
English
अमुक्त
mfn.
(-क्तः-क्ता-क्तं)
1 Not loosed, not let go.
2 Not liberated from birth and death.
n.
(-क्तं) A weapon that is always
grasped to be used, as a knife, &c. See मुक्तामुक्त, यन्त्रामुक्त, &c.
E.
neg. and मुक्त released.
Apte
English
अमुक्त [amukta],
a.
Not loosened, not let go.
Not liberated from recurring birth and death, not having got final beatitude. -क्तम् A weapon (a knife, sword
&c.
) that is always grasped and not thrown. चतुर्विधमायुधम् मुक्तममुक्तं मुक्तामुक्तं यन्त्रमुक्तं चेति Dhanur.
V.*
4.
Comp.
-हस्त
a.
one whose hand is not open or free (to give), sparing, stingy (in a bad sense)
frugal, economical, prudent (in a good sense)
सदा प्रहृष्टया भाव्यं व्यये चामुक्तहस्तया
Ms.*
5.15.
Apte 1890
English
अमुक्त a. 1 Not loosened, not let go.
2 Not liberated from recurring birth and death, not having got final beatitude.
क्तं A weapon (a knife, sword &c.) that is always grasped and not thrown.
Comp.
हस्त a. one whose hand is not open or free (to give), sparing, stingy (in a bad sense)
frugal, economical, prudent (in a good sense)
सदा प्रहृष्टया भाव्यं व्यये चामुक्तहस्तया Ms. 5. 150.
Monier Williams Cologne
English
अ-मुक्त
mfn.
not loosed, not let go, not liberated from birth and death, not liberated from Rāhu, still eclipsed, Viṣṇus.
अ-मुक्त
n.
a weapon that is always grasped and not thrown (as a knife, a sword,
&c.
)
Monier Williams 1872
English
अमुक्त अ-मुक्त, अस्, आ, अम्, not loosed, not
let go
not liberated from birth and death
(अम्),
n. a weapon that is always grasped and not thrown,
as a knife, a sword, &c.
—अमुक्त-हस्त, अस्, आ,
अम्, one whose hand is not open (to give)
sparing
stingy
frugal, prudent.
Macdonell
English
अमुक्त a-mukta, pp. not let go, discharged, 🞄liberated.
Apte Hindi
Hindi
अमुक्त
"वि*, न* त*" - -
"जिसके बन्धन खोले गये हों, जो जाने मे स्वतन्त्र नहीं"
अमुक्त
"वि*, न* त*" - -
"जन्ममरण के बंधन से जिसे छुटकारा मिला हो, जिसे मोक्ष प्राप्त हुआ हो"
अमुक्तम्
नपुं*
- -
"एक हथियार जो सदैव पकड़ा जाता है, फेंका नहीं जाता"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अमुक्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಖಡ್ಗ /ಕತ್ತಿ
अमुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮುಕ್ತಿ ಹೊಂದದ /ಸಂಸಾರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ
अमुक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಿಡಲ್ಪಡದ
व्युत्पत्तिः - > मुक्तः
प्रयोगाः - > "अमुक्ता भवता नाथ मुहूर्तमपि सा पुरा"
उल्लेखाः - > सा० द०
L R Vaidya
English
amukta {% (I) a. (f. क्ता) %} 1. Not loosed, not let go
2. not liberated from birth and death.
amukta {% (II) n. %} A knife.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अमुक्त 2. von Rāhu noch nicht befreit, noch verfinstert, Viṣṇus. 68, 3. 4. wobei man nicht alle Finger außer Spiel läßt, Saṃhitopan. 16, 4.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अमुक्त
adjective
यः जन्ममृत्योः चक्रात् मुक्तः।
"अमुक्तस्य आत्मनः शान्त्यर्थं सः पिण्डदानम् अकरोत्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अमुक्तं शस्त्रिकादि स्याद्यष्ट्याद्यं तु द्वयात्मकम् ७७४
-wordlist-
अमुक्त (क्ली), मुक्तामुक्त (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
मुक्तामुक्त
मुक्तामुक्त, अमुक्त, करमुक्त, यन्त्रमुक्त
मुक्तामुक्तममुक्तं करमुक्तं यन्त्रमुक्तं ४६२
शक्त्यादि पाणिमुक्तं स्यादमुक्तं क्षुरादिकम्
मुक्तामुक्तं तु यष्ट्यादि यन्त्रमुक्तं शरादिकम् ४६३
verse 2.1.1.462
page 0053
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अमुक्तं,
क्ली,
(मुच् + क्तः, मुक्तः विरोधे नञ्-समासः ।) छुरिकाविशेषः इति हलायधः
हातछुरी इति भाषा मुक्तिरहिते अत्यक्ते चत्रि
(अप्राप्तमोचनः अस्वतन्त्रः ।“अमुक्ता भवता नाथ मुहूर्त्तमपि सा पुरा” ।इति साहित्यदर्पणे ।“अमुक्तो मानसैर्दुःखैरिच्छाद्वेषसमुद्भवैः” ।इति महाभारते खड्गादिकं यदुक्तम्, --“खड्गादिकममुक्तञ्च नियुद्धं विगतायुधम्” ।इति ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अमुक्त
त्रि०
मुक्तः विरोधे
न०
त० मुक्तभिन्ने बद्धे “सदाप्रहृष्टया भाव्यं व्यये चामुक्तहस्तया” मनुः ससंसारबन्ध-युक्ते मुच्यते सर्व्वदा योधैः हातछुरी) छुरिकाभेदे
न०
Stchoupak
French
अ-मुक्त-
a. non libéré ou lâché, retenu par.
°हस्त- a. non dépensier, non généreux.