| YouTube Channel

अमित्रः (amitraH)

 
Apte
English
अमित्रः [amitrḥ], [न मित्रम्
by
Uṇ.*
4.173
fr.
अम् to go against
अमेर्द्विषति चित्
अमित्रः शत्रुः] Not a friend, an enemy, adversary, a foe, rival, opponent
स्याताममित्रौ मित्रे सहजप्राकृतावपि
Śi.*
2.36
तस्य मित्राण्यमित्रास्ते 11
Dk.*
19, 171
M.*
1
प्रकृत्यमित्रा हि सतामसाधवः
Ki.*
14.21
Ms.*
7. 83
12.79
2.239. -त्रा An enemy
˚युध्
Ved.
subduing one's enemies.
Comp.
-खाद्
a.
Devouring one's enemies, epithet of Indra. -घात, -घातिन्, -घ्न, -हन् Killing enemies. -जित्
a.
Conquering one's enemies
अमित्रजिन्मित्रजिदोजसा यत्
N.*
1.13
N.
of a son of Suvarṇa. -दम्भन
a.
Ved.
hurting one's enemies. बृहस्पते भीमममित्रदम्भनम्
Rv.*
2.23.3. -स (सा)
a.
enduring or overpowering one's enemies, epithet of Indra
शास इत्था महाँ अस्यमित्रसाहो अस्तृतः
Av.*
1.2.4. -सेना a hostile army
अमित्रसेनामभिजञ्जभानो
Av.*
5.2.6.
Apte 1890
English
अमित्रः [नमित्रं
by Uṇ. 4. 173 fr. अम् to go against
अमेद्विंषति चित्
अमित्रः शत्रुः] Not a friend, an enemy, adversary, a foe, rival, opponent
स्याताममित्रौ मित्रे सहजप्राकृतावपि Śi. 2. 36
तस्य मित्राष्यमित्रास्ते 101
Dk. 109, 171
M. 1
प्रकृत्यमित्रा हि सतामसाधवः Ki. 14. 21
Ms. 7. 83
12. 79
2. 239.
त्रा An enemy
°युध् Ved. subduing one's enemies.
Comp.
खाद् a. devouring one's enemies, epithet of Indra.
घात,
घातिन्,
घ्न,
हन् killing enemies.
जित् a. conquering one's enemies
अभित्रजिन्मित्रजिदोजसा यत् N. 1. 13
N. of a son of Suvarṇa.
दंभन a. Ved. hurting one's enemies.
(सा) a. enduring or overpowering one's enemies, epithet of Indra.
सेना a hostile army.
Apte Hindi
Hindi
अमित्रः
पुं*
- अम्+इत्र
"जो मित्र हो, शत्रु, विरोधी, वैरी, प्रतिद्वन्दी, विपक्षी।"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अम(गत्यादौ)+इत्रः। ‘अमेर्द्विषति चित्’ उ०४.१७४। वैरी, शत्रुः। ‘अमित्रदस्युशात्रवशत्रवः’ अमरः। ‘तस्य मित्त्राण्यमित्रास्ते’ माघः२.१०१।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
शत्रुः, रिपुः, वैरिः, सपत्नः, अरिः, द्विषः, द्वेषणः, दुर्हृद्, द्विट्, विपक्षः, अहितः, अमित्रः, दस्युः, शात्रवः, अभिघाती, परः, अरातिः, प्रत्यर्थो, परिपन्थी, वृषः, प्रतिपक्षः, द्विषन्, घातकः, द्वेषी, विद्विषः, हिंसकः, विद्विट्, अप्रियः, अभिघातिः, अहितः, दौहृदः
noun
येन सह शत्रुता वर्तते।
"शत्रुः अग्निश्च दुर्बलः नास्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अमित्रः,
पुं,
(अमरोगे इत्रच् ।) शत्रुः इत्यमरः
(रिपुः विपक्षः शत्रुपक्षीयः प्रतिकूलः ।“मातृरूपे ममामित्रे नृशंसे राज्यकामुके ।अमित्रो मित्ररूपेण भ्रातुस्त्वमसि लक्ष्मण”
इति रामायणे ।)