अमा (amA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English अमा amA non-standard action
अमा amA non-authority
अमा amA non-standard action
अमा amA at home
अमा amA in the house
अमा amA in the house of
Wilson
EnglishApte
Englishअमा [amā], [न मा-क] Measureless.
At home, in the house
कामश्चरताममाभूत् 2.38.6.
In this world, here below (इहलोके).
With, near, close to
अमैवासां तद्भवति Bṛi. 1.5.2.
Together with, in conjunction or company with, as in अमात्य, अमावास्या q. v.
अमाकृ to draw near, have near oneself. अमा सह समीपे च Nm.
The day of the new moon, the day of the conjunction of the sun and moon
अमायां तु सदा सोम ओषधीः प्रतिपद्यते Vyāsa.
The sixteenth digit of the moon.
The fifteenth digit also.m. The soul. -अक्त met, come together. -अन्तः The end of the day of new moon. -इष्ट Sacrificed at home. -जुर् Living at home during life, growing old at home
अमाजुरश्चिद्भवयो युवं भगो 1.39.3
being without husband in the same dwelling with her parents, as a maiden (पितृषद्)
अमाजूरिव पित्रोः सचा सती 2.17.7. -पर्वन् The sacred time of अमा, day of new moon. -हठः Name of a snake-demon
Apte 1890
Englishअमा a. [न मा-का] Measureless.
ind. Ved. 1 At home, in the house
कामश्चरताममाभूत् Rv. 2. 38. 6.
2 In this world, here below (इहलोके).
3 With, near, close to
अमैवासां तद्भवति Śat. Br.
4 Together with, in conjunction or company with, as in अमात्य, अमावास्या q. v.
अमाकृ to draw near, have near oneself.
f. 1 The day of the new moon, the day of the conjunction of the sun and moon
अमायां तु सदा सोम अषेधीः प्रतिपद्यते Vyāsa.
2 The sixteenth digit of the moon.
3 The fifteenth digit also.
m. The soul.
Comp.
अक्त a. Ved. met, come together.
अंतः the end of the day of new moon.
जुर् f. living at home during life, growing old at home
Rv. 10. 39. 3
being without husband in the same dwelling with her parents, as a maiden ( पितृषद्)
Rv. 2. 17. 7.
पर्वन् n. the sacred time of अमा, day of new moon.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiअमा
"वि*, न* त *" - -
अपरिमित
अमा
अव्य* - -
"से, निकट, पास"
अमा
अव्य* - -
"के साथ, से मिलकर, "
अमा
- -
"नूतन चन्द्रमा का दिन, सूर्य और चन्द्र के संयोग का दिन"
अमा
- -
चन्द्रमा की सोलहवीं कला
अमा
- न+मा+क
अमावस्या
Shabdartha Kaustubha
Kannadaअमा
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆತ್ಮ
अमा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರನ ಹದಿನಾರನೆಯ ಕಲೆ
अमा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ತಿಥಿ
विस्तारः - > "दर्शोऽमामावसी च सा" - त्रिकाण्ड० ।
अमा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸಂಗಡ /ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ /ಕೂಡ
अमा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿರ /ಸಮೀಪ
निष्पत्तिः - > मा (माने) - "क्विप्" (३-२-७६)
व्युत्पत्तिः - > न माति
विस्तारः - > "स्यादमा सन्निधानार्थे सहार्थे" - हेम० ।
L R Vaidya
EnglishE Bharati Sampat
Sanskrit(पुं) १.आत्मा । (स्त्री) न माति क्षयोदयविशेषं परिच्छिनत्ति । २.चन्द्रस्य षोडशी कला । ३.अमावास्या, अमावासी । ‘अमाऽमावासी च सा’ त्रिका०। (अ) न माति । न+मा(माने)+क्विप् । ‘क्विप् च’ ३.२.७६। ४.सह । ५.समीपम् । ‘अमा सह समीपे च’ अमरः।
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanWordnet
Sanskrit गृहम्, गेहम्, उद्वसितम्, वेश्म, सद्म, निकेतनम्, निशान्तम्, नत्स्यम्, सदनम्, भवनम्, अगारम्, सन्दिरम्, गृहः, निकायः, निलयः, आलयः, वासः, कुटः, शाला, सभा, पस्त्यम्, सादनम्, आगारम्, कुटिः, कुटी, गेबः, निकेतः, साला, मन्दिरा, ओकः, निवासः, संवासः, आवासः, अधिवासः, निवसति, वसति, केतनम्, गयः, कृदरः, गर्तः, हर्म्यम्, अस्तम्, दुरोणे, नीलम्, दुर्याः, स्वसराणि, अमा, दमे, कृत्तिः, योनिः, शरणम्, वरूथम्, छर्दिछदि, छाया, शर्म, अजम्
मनुष्यैः इष्टिकादिभिः विनिर्मितं वासस्थानम्।
"गृहिण्या एव गृहं शोभते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetandka' zlog
अमा
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritअमामावस्यमावस्या दर्शसूर्येन्दुसंगमः ॥ १५० ॥
अमावास्यामावासी च सा नष्टेन्दुः कुहुः कुहूः ।
अमा (स्त्री), अमावसी (स्त्री), अमावस्या (स्त्री), दर्श (पुं), सूर्येन्दुसङ्गम (पुं), अमावास्या (स्त्री), अमावासी (स्त्री), कुहु (स्त्री), कुहू (स्त्री)
साकं सत्त्रा समं सार्धममा सह कृतं त्वलम् ॥ १५२७ ॥
भवत्वस्तु च किं तुल्याः प्रेत्यामुत्र भवान्तरे ।
साकम् (अ), सत्रा (अ), समम् (अ), सार्धम् (अ), अमा (अ), सह (अ), कृतम् (अ), अलम् (अ), भवतु (अ), अस्तु (अ), किम् (अ), प्रेत्य (अ), अमुत्र (अ), भवान्तर (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritअमा
अमा, सह, अन्तिक
असंशये भवेदद्धा सहार्थान्तिकयोरमा ॥ ८८५ ॥
verse 5.1.1.885
page 0101
नाममाला
Sanskritअमा, सह, समम्, साकं, सार्द्धम्, सत्रा, सजुष्, समा
अमा सह समं साकं सार्द्धं सत्रा सजूः समाः ।
verse 0.1.1.159
page 0077
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritअमा, (न माति क्षयोदयविशेषं परिच्छिनत्ति, मा + क, नञ्समासः ।) अमावस्या । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
चन्द्रमण्डलस्य षोडशकला । तथाच स्कन्दपुराणीयप्रभासखण्डे ।“अमा षोडशभागेन देवि प्रोक्ता महाकला ।संस्थिता परमा माया देहिनां देहधारिणी” ॥
अस्यार्थः । चन्द्रमण्डलस्य षोडशभागेन परिमिताआधारशक्तिरूपा क्षयोदयरहितत्वात् नित्यास्रक्सूत्रवत् सर्व्वानुस्यूता अमा नाम्नी महाकलापोक्ता । इति रघुनन्दनः ॥
(सह । सार्द्धं । समीपं ।निकटं । अन्तिकं ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskritअमा न + मा--का । १ सहार्थे, अमेवानः सुहवाः” ऋ०२, ३६, ३ । “अमा सह भा०” । अमावस्या । २ निकटे च ।न माति परिच्छिनत्ति क्षयोदयविशेषम् मा--क त० ।सर्व्व कलाव्यापकतया स्थितायां चन्द्रस्य षोडश्यां ३ कलायाम्स्त्री “अमा षोडशभागेन देवि! प्रोक्ता महाकला संस्थितापरमा माया देहिनां देहधारिणी अमादिपौर्ण्णमास्यन्तायाएव शशिनः कलाः । तिथयस्ताः समाख्याताः षोडशैववरानने!” इति स्क० प्रभा० ख० । व्याख्यात चैतत् काल-माधवीये “महामाया आधारशक्तिरूपा देहिनां देहधारिणीसा चन्द्रमण्डलस्य षोडशभागेन परिमिता चन्द्रदेहधारिणीअमानाम्नी महाकलेति प्रोक्ता क्षयोदयरहिता नित्यातिथिसंज्ञिकैव इतरा अपि पञ्चदश कला दिवसव्यवहा रोपयोगिन्यः क्षयोदयवत्यः पञ्चदश तिथयो भवन्तीति तिथयःषोडशैव एवञ्चात्र सामान्यविशेषरूपेण तिथिद्वैवि ध्यमुक्तंभवति । तत्र येयम् अमेत्युक्ता क्षयोदयवर्ज्जिता ध्रुवाषोडशी कला तद्युक्तः कालस्तिथिसामान्यम् । यास्त्वव-शिष्टा वृद्धिक्षयोपेताः पञ्चदश कलास्ताभिः विशिष्ट-कालविभागस्तिथिविशेष” इति । अधिकं तिथिशब्दे वक्ष्यतेसूर्य्यकिरणासंपर्काददीप्तायां, ४ पञ्चदश्यां कलायाम् नमीयते दृश्यते विघुरत्र । ५ अमावस्यायां तिथौ च स्त्री ।“अमार्कपाते श्रवणं यदि स्यात्” “यद्यमा रविवारेण”इति च प्रा० त० पुरा० । “अमायां तु सदा सोम--ओषधीःप्रतिपद्यते” इति सोमो० । न मीयतेऽसौ मा--कर्मणिक्विप् । ६ आत्मनि । ७ मानशून्ये । ८ गृहेअव्य० निरु० । “कामश्चरताममा भूते” ऋ० २, ३८, ६ ।“अमा गृहमिति” भा० । अम्यते गम्यते चन्द्रलोकात्अत्र अम--आधारे--घञ् वा ह्रस्वः । ९ इहलोके । “अमा-तोमरुतोवि आन्तरिक्षादमायुत” ऋ० ५, ५०, ५८ । “अमातःअस्माल्लोकात्” भा० । तत्र यावत्सम्पातमुषित्वा “क्षोणेपुण्ये मर्त्यलोकं विशन्तीति” श्रुतौ चन्द्रलोकादेव इहलोकागमनात्तथात्वम् ।
Grassman
Germanamā́, daheim [von áma (dieser) herstammend, in dem Sinne eines Locativs], Gegensatz [Page92] áraṇe ({889, 16}), áraṇye ({465, 10}, wo das Versmass gleichfalls áraṇe fordert), ádhvan {492, 15}, ádhvasu {1011, 2}. Mit as, daheim sein ({124, 12}
{505, 6}), mit bhū ({229, 6} der Wandernden Sehnsucht war daheim, d. h. sie sehnten sich nach Hause).
{124, 12}
{227, 3}
{229, 6}
{465, 10}
{492, 15}
{505, 6}
{853, 2}
{889, 16}
{1011, 2}.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.