| YouTube Channel

अमर्ष (amarSa)

 
शब्दसागरः
English
अमर्ष
m.
(-र्षः)
1. Anger, passion.
2. Impatience, impetuosity.
E.
neg.
मृष to bear with, घञ्
aff.
Capeller Eng
English
अमर्ष
m.
non-endurance, impatience, anger.
Yates
English
अ-मर्ष (षः) 1.
m.
Anger, hastiness.
Spoken Sanskrit
English
अमर्ष amarSa
m.
non-endurance
अमर्ष amarSa
m.
impatience
अमर्ष amarSa
m.
indignation
अमर्ष amarSa
m.
passion
अमर्ष amarSa
m.
anger
Wilson
English
अमर्ष
m.
(-र्षः)
1 Anger, passion.
2 Impatience, impetuosity.
E.
neg. मृष to bear with, घञ्
aff.
Apte
English
अमर्ष [amarṣa],
a.
Not enduring or bearing.
र्षः Nonendurance, tolerance, impatience
अमर्षप्रभवो रोषः सफलो मे भविष्यति
Rām.*
5.62.33. अमर्षशून्येन जनस्य जन्तुना जातहार्देन विद्विषादरः
Ki.*
1.33
jealousy, jealous anger
किं नु भवतस्तातप्रतापोत्कर्षे$प्यमर्षः
U.*
5. In
Rhet.
अमर्ष is one of the 33 minor feelings or व्यभिचारिभाव. See S. D.
R. G. thus defines it: परकृतावज्ञादिनानापराध- जन्यो मौनवाक्पारुष्यादिकारणभूतश्चित्तवृत्तिविशेषो$मर्षः.
Anger, passion, wrath
पुत्रवधामर्षोद्दीपितेन गाण्डीविना
Ve.*
2
हर्षामर्ष- भयोद्वेगैः
Bg.*
12.15. सामर्ष angry, indignant
सामर्षम् angrily.
Impetuosity, violence.
Determination of purpose. -र्षा Intolerance
यत्र सङ्गीतसन्नादैर्नदद्गुहममर्षया
Bhāg.*
8.2.6.
Comp.
-ज
a.
arising from anger or impatience. -हासः an angry laugh, sarcastic sneer.
Apte 1890
English
अमर्ष a. Not enduring or bearing.
र्षः 1 Non-endurance, tolerance, impatience
अमर्षशून्येन जनस्य जतुना जातहार्देन विद्विषादरः Ki. 1. 33
jealousy, jealous anger
किं नु भवतस्तातप्रतापोत्कर्षेप्यमर्षः U. 5. In Rhet. अमर्ष is one of the 33 minor feelings or व्यभिचारिभाव See S. D.
R. G. thus defines it: परकृतावज्ञादिनानापराधजन्यो मौनवाक्पारुष्यादिकारणभूतश्चित्तवृत्तिविशेषोऽ मर्षः.
2 Anger, passion, wrath
पुत्रवधामर्षोद्दीपितेन गांडीविना Ve. 2
सामर्ष angry, indignant
सामर्षं angrily.
3 Impetuosity, violence.
4 Determination of purpose.
Comp.
a. arising from anger or impatience.
हासः an angry laugh, sarcastic sneer.
Monier Williams Cologne
English
अ-मर्ष
m.
(√ मृष्), non-endurance,
Pāṇ.
iii, 3, 145
impatience, indignation, anger, passion,
MBh.
R.
&c.
N.
of a prince,
VP.
Monier Williams 1872
English
अमर्ष अ-मर्ष, अस्, m. (rt. मृष्), non-
endurance
impatience
impetuosity, determination
of purpose
anger, passion
(अस्, आ, अम्), unenduring,
not bearing
(अस्), m., N. of a prince.
—अमर्ष-
ज, अस्, आ, अम्, springing from impatience or indig-
nation.
—अमर्ष-हास, अस्, m. an angry laugh, a
sarcastic sneer.
Macdonell
English
अमर्ष a-marṣ-a,
m.
impatience
displeasure
🞄anger
-aṇa,
n.
id.
a.
impetuous
intolerant
🞄incensed
impatient
-ita, pp. displeased, 🞄indignant
-in,
a.
id..
Hindi
Hindi
क्रोध (पु)
Apte Hindi
Hindi
अमर्ष
"वि*, न* ब*" - -
असहनशील
अमर्षः
पुं*
- -
"असहिष्णुता, असहनशीलता, धैर्यशून्यता, ईर्ष्या, ईर्ष्यायुक्त क्रोध, "
अमर्षः
पुं*
- -
"क्रोध, आवेश, कोप, "
अमर्ष
वि* -
"तीव्रता, प्रचण्डता"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अमर्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೋಪ
अमर्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಹನೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > मृष (तितिक्षायाम्) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "अमर्षशून्येन जनस्य जन्तुना जातहार्देन विद्विषादरः"
उल्लेखाः - > किरा० १-३३
L R Vaidya
English
amarza {% m. %} 1. Anger, passion, अमर्षशून्येन जनस्य जन्तुना जातहार्देन विद्विषादरः Kir.i.33
2. anger, considered as one of the 33 minor feelings (व्यभिचारभाव) in rhetoric. It is thus defined- परकृतावज्ञादि नानापराधजन्यो मौनवाक्पारुष्यादि कारणीभूतश्चित्तवृत्तिविशेषोऽमर्षः R.G.
3. non-endurance, impetuosity, पुत्रवधामर्षोद्दीपितेन गाण्डीविना Ve.ii. (सामर्षम् ‘angrily, passionately’ often occurs as a stage-direction in plays).
Bopp
Latin
अमर्ष m. (KARM. ex priv. et मर्ष patientia, tolerantia, a
r. मृष् s. अ) ardor animi, ira, iracundia. BH. 12. 15.
UP. 43.
Lanman
English
a-marṣa, m. non-endurance
impatience
anger.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मोहो मौढ्यं चिन्ता ध्यानममर्षः क्रोधसंभवः ३२०
गुणो जिगीषोत्साहवांस्त्रासस्त्वाकस्मिकं भयम्
-wordlist-
मोह (पुं), मौढ्य (क्ली), चिन्ता (स्त्री), ध्यान (क्ली), अमर्ष (पुं), त्रास (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कोप
कोप, क्रोध, अमर्ष, रोष, प्रतिघ
कोपः क्रोधस्तथामर्षो रोषः प्रतिघ उच्यते
verse 2.1.1.362
page 0043
नाममाला
Sanskrit
खेद, द्वेष, अमर्ष, रुष्, कोप, क्रोध, मन्यु
खेदो द्वेषोऽप्यमर्षश्च रुट्कोपक्रोधमन्यवः
verse 0.1.1.109
page 0054
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अमर्षः,
पुं,
(मृष + भावे घञ्, नञ्समासः नास्तिमर्षः क्रोधो यस्य, त्रि, क्रोधशून्यः ।) क्रोधः ।इत्यमरः
(“कश्चित्पितृबधामर्षात् पुनर्नोत्सादयिष्यति” ।इति रामायणे अक्षमा असहिष्णुता इष्ट-घाते असहिष्णुत्वं ।“यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते यः ।हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः मे प्रियः”
इति भगवद्गीता ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अमर्ष
पु०
मृप--क्षान्तौ घञ् विरोधे
न०
त० क्षसाविरुद्धेफोपे “अमर्षशून्येन जनस्य जन्तुना जातहार्द्देन नविद्विषादरः” किरा० तानेव सामर्षतया निजघ्नुः” रघुःहर्षामर्षभयोद्वेगैर्वियुक्तः मे प्रियः” गीता
Capeller
German
अमर्ष
m.
Unmut, Ärger.
Burnouf
French
अमर्ष अमर्ष
m.
(मृष्) colère
passion violente.
अमर्षज a. (जन्) de la colère.
अमर्षण a. impatient
irascible, violent.
अमर्षहास
m.
(हस्) ricanement d'impatience
rire
sarcastique.
अमर्षिन् a. impatient
colère
impétueux
courroucé.
Stchoupak
French
अ-मर्ष-
m.
impatience, incapacité à supporter
colère
a. qui ne
supporte pas.
°हास-
m.
rire irrité.