अभ्युदय (abhyudaya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अभ्युदय m.
  (-यः)
	 1. Prosperity,  increase.
	 2. Accident,  occurrence.
	 3. A
festival,  any religious celebration. 
 E.
  अभि,  and उदय rise,  pros-
perity.

Capeller Eng

English

 अभ्युदय m.
  rising (lit.   & fig.
  ) beginning,  event, 
result,  success,  fortune,  welfare,  feast,  esp.
    a kind of Śrāddha. 

Yates

English

 अभ्युदय (यः) 1.
m.
  Prosperity
 reli-
gious festival
 accident.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  beginning
अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  religious celebration
अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  prosperity
अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  commencing
अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  festival
अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  rise
अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  increase
अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  begin
अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  happiness
अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  sunrise or rise of luminaries
अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  good result
अभ्युदय 	-	 abhyudaya 	-	 m.
  	-	  elevation

Wilson

English

 अभ्युदय
m.
  (-यः)
1 Prosperity,  increase.
2 Accident,  occurrence.
3 A festival,  any religious celebration. 
E.
  अभि,  and उदय rise,  prosperity.

Apte

English

अभ्युदय [abhyudaya],  a.
  Rising. 

यः Rise (of heavenly bodies)
 sunrise.

Rise,  prosperity,  good fortune,  elevation,  success
 स्पृशन्ति नः स्वामिनमभ्युदयाः Ratn.*
  1 success
 भवो हि लोकाभ्युदयाय तादृशाम् R.*
  3.14
 Ms.*
  3.254
 Bh.*
  2.63
 R.*
  12.3,  V.*
  5.

A festival
 any religious or festive celebration,  festive occasion
 ˚कालः joyous or festive occasion
 Ś.*
  7
 प्रतिषिद्धा पिवेद्या तु मद्यमभ्युदयेष्वपि Ms.*
  9.84.

Beginning,  commencement.

Occurrence,  happening.

Accomplishment of a desired object (which is the cause of festivity).

Thetonsure ceremony.

A Śrāddha performed on account of child-birth (वृद्धिश्राद्धम्) Comp.
   -अर्थकम् Śrāddha for prosperity or elevation.  -इष्टिः f.
  N.
  of a particular expiatory sacrifice.

Apte 1890

English

 अभ्युदय a. Rising. 
यः 1 Rise(of heavenly bodies)
 sunrise. 
2 Rise,  prosperity,  good fortune,  elevation,  success
 स्पृशंति नः स्वामिनमभ्युदयाः Ratn. 1 success
 भवो हि लोकाभ्युदयाय ताटृशां R. 3. 14
 Ms. 3. 254
 Bh. 2. 63
 R. 12. 3,  V. 5. 
3 A festival
 any religious or festive celebration,  festive occasion
 °कालः joyous or festive occasion
 Ś. 7
 Ms. 9. 84. 
4 Beginning,  commencement. 
5 Occurrence,  happening. 
6 Accomplishment of a desired object (which is the cause of festivity). 
7 The tonsure ceremony. 
8 A Śrāddha performed on account of child-birth (वृद्धिश्राद्धं) 
Comp. 
अर्थकं a Śrāddha for prosperity or elevation. 
इष्टिः f. N. of a particular expiatory sacrifice. 

Monier Williams Cologne

English

 अभ्य्-उदय m.
  sunrise or rise of luminaries (during or with reference to some other occurrence),  KātyŚr.
  
 Jaim.
  

 beginning,  commencing (as of darkness,  &c.
  ),  R.
 

 elevation,  increase,  prosperity,  happiness,  good result,  Mn.
   iii,  254
 R.
  &c.
  

 a religious celebration,  festival,  Mn.
   ix,  84.

Monier Williams 1872

English

 अभ्य्-उदय,  अस्,  आ,  अम्,  rising
 (अस्),  m. the rise
of luminaries (especially with reference to some other
occurence),  sunrise
 beginning,  commencing
 ele-
vation,  increase,  prosperity
 happiness
 good result
a festival,  any religious celebration
 accident,  occur-
rence.
—अभ्युदयेष्टि (°य-इष्°),  इस्,  f.,  N. of a
particular expiatory sacrifice.

Macdonell

English

 अभ्युदय abhi‿udaya,  m.
  rise
 beginning
 🞄success,  fortune,  prosperity
 wealth
 festival,  🞄esp. sacrifice to the Manes
 -udayin,  a.
  🞄arising,  imminent
 -udgati,  f.
  going to meet
 🞄-udgama,  m.
  rising to greet.

Benfey

English

 अभ्युदय अभ्युदय,  i. e. अभि-उद्-इ
+ अ,  m.
 
 1. Prosperity,  Bhartṛ. 2,  53.
Wealth,  Daśak. in Chr. 192,  19.
 2. A
festival,  Man.  9,  84.

Hindi

वृद्धि समृद्धि, 

Apte Hindi

Hindi

अभ्युदयः
पुं*
  - अभि+उद्+इ+घञ्
"सूर्य चन्द्रादि, का निकलना सूर्योदय"

अभ्युदयः
पुं*
  - अभि+उद्+इ+घञ्
"उन्नति, सम्पन्नता, सौभाग्य, ऊचा उठना,  सफलता"

अभ्युदयः
पुं*
  - अभि+उद्+इ+घञ्
"उत्सव, उत्सव का अवसर"

अभ्युदयः
पुं*
  - अभि+उद्+इ+घञ्
"उपक्रम, आरम्भ"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अभ्युदय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಭಿವೃದ್ಧಿ /ಏಳಿಗೆ
निष्पत्तिः - > अभि + उद् + इण् (गतौ) - "अच्" (३-३-५६)
प्रयोगाः - > "बभूव सर्वं शुभशंसि तत्क्षणं भवो हि लोकाभ्युदयाय तादृशाम्"
उल्लेखाः - > रघु० ३-१४
अभ्युदय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಲ್ಯಾಣ /ಮಂಗಳ
प्रयोगाः - > "सर्वथा स्पृशन्ति नः स्वामिनमभ्युदयाः"
उल्लेखाः - > रत्ना० १
अभ्युदय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಷ್ಟಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ
अभ्युदय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಒಂದು ಶ್ರಾದ್ಧ /ನಾಂದೀ ಶ್ರಾದ್ಧ
अभ्युदय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಂದಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
अभ्युदय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಸವ /ಸಂತೋಷ /ಸಮಾರಂಭ
प्रयोगाः - > "प्रतिषिद्धापि चेद्या तु मद्यमभ्युदयेष्वपि"
उल्लेखाः - > मनु० ९-८४

L R Vaidya

English

 aByudaya {% m. %} 1. Rise (as of the sun or moon)
elevation,  prosperity,  भवो हि लोकाभ्युदयाय तादृशाम् R.iii.14
beginning,  commencing
a festival.

Bopp

Latin

 अभ्युदय m. (r. इ ire praef. अभि + उत् s. अ) felicitas.
UR. 94. 1. infr.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mngon mtho
अभ्युदय

mngon par mtho ba
अभ्युदय

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अभ्युदयः,  पुं,
   (अभि + उत् + इन् + अच् ।) इष्ट-लाभः । विवाहादिः । इति आभ्युदयिकशब्दार्थेश्राद्धतत्त्वं ॥
 सर्व्वतोभावेनोदथः । अर्थाद्धनजनादि-वृद्धिः । यथा,  --“राजन्नभ्युदयोऽस्तु वल्लनकवे हस्ते किमास्ते तवश्लोकः कस्य कवेरमुष्य कृतिनस्तत् पट्यतां पद्यते ।किन्त्वासामरविन्दसुन्दरदृशां द्राक्चामरान्दोलना-दुद्वेल्लद्भजवल्लिकङ्कणझणत्कारः क्षणं वार्य्यंतां” ॥
इत्यस्य पूर्व्वार्द्धं वल्लनकविकर्णाटराजयोर्वाक्यंशेषार्द्धं कालिदासस्य ॥
 (उन्नतिः । समृद्धिः ।“विपदि धैर्य्यमथाभ्युदये क्षमा सदसि वाकपटुतायुधि विक्रमः” । इति हितोपदेशे । पराक्रमः ।वीर्य्यं । प्रभावः । “यद्बाहुदण्डाभ्युदयानुजीविनोयदुप्रवीराः” । इति भागवतपुराणं ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अभ्युदय पु०
  अभि + उत् + इण्--अच् । १ अभीष्टकार्य्याणां प्रादु-र्भावे,  २ वृद्धौ,  “भवो हि लोकाभ्युदयाय तादृशाम्” रघुः ।अभ्युदीयतेऽनेन करणे अच् । ३ आशास्यमानचूडादिसंस्कारेच । अत एव तदर्थकश्राद्धम् आभ्युदयिकमित्युच्यते ।४ अभ्युदयसाधने इष्टलाभे ५ वृद्धिनिमित्तके श्राद्धे च “स-म्पन्नमित्यभ्युदये दैवे रुचितमित्यपि” मनुः । “अभ्युदये वृद्धिश्राद्धे” कुल्लू० । “प्रतिषेद्धाऽपि चेद्या तु मद्यमभ्युदयेष्वपि”मनुः । भावे अच् । ६ उत्तरोत्तरोत्तरवृद्धौ “अभ्युदयफलं घर्म्मज्ञान-मिति” शा० भा० “धर्मः श्रेयः समुद्दिष्टं श्रेयोऽभ्युदयसाधन-मिति” भवि० पु०
  । अभ्युदयः इष्टलाभादि प्रयोजनमस्य ठञ् ।अभ्युदयनिमित्ते श्राद्धे । “अथाभ्युदयिके श्राद्धे युग्मा-नाशयेत्” गोभि० “अभ्युदयः इष्टलाभः विवाहादि तदर्थंश्राद्धम् आभ्युयिकम् तच्च भूतभविष्यद्भेदेन द्विविधम् भूतंपुत्रजन्मादि भविष्यत् विवाहादि श्रा० त० रघुनन्दनः ।

Capeller

German

 अभ्युदय m.
  Aufgang,  Anbruch,  Erfolg, 
Glück,  Fest.

Stchoupak

French

 अभ्य्-उदय-
 a. qui se lève 
 m.
  commencement 
 fait de s'élever, 
prospérité 
 biens,  fortune 
 fête (not. rite aux Mânes) 
 -इक- a. qui
contribue à l'élévation. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.