| YouTube Channel

अभ्युत्थानम् (abhyutthAnam)

 
Apte
English
अभ्युत्थानम् [abhyutthānam], 1 Rising (from a seat) to do honour, rising in honour of
नाभ्युत्थानक्रिया यत्र
Pt.*
 2.62.
Starting, departure, setting out
arrangements for starting
अभ्युत्थानं त्वमद्यैव कृष्णपक्षचतुर्दशी । कृत्वा निर्याह्यमावास्यां विजयाय बलैर्वृतः ॥
Rām.*
 6.92.62.
Rise (lit. and
fig.
 ), elevation, exaltation, prosperity, dignity, a position of dignity or authority
(तस्य) नवाभ्युत्थानदर्शिन्यो ननन्दुः सप्रजाः प्रजाः
R.*
 4.3
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत । अभ्युत्थान- मधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्
Bg.*
 4.7 when impiety increases or is in the ascendant.
Sunrise.
Apte Hindi
Hindi
अभ्युत्थानम्
नपुं*
 - अभि+उत्+स्था+ल्युट्
"सत्कारार्थ उठाना, किसी के सम्मान मे खड़े होना"
अभ्युत्थानम्
नपुं*
 - अभि+उत्+स्था+ल्युट्
"रवाना होना, प्रस्थान करना, कूच करना"
अभ्युत्थानम्
नपुं*
 - अभि+उत्+स्था+ल्युट्
"उठना, उन्नति, संपन्नता, मर्यादा"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(न) अभि+उद्+ष्ठा(गतिनिवृत्तौ)+ल्युट्(भावे) । ‘ल्युट् च' ३.३.११५। १.आदरेण आसनादितः उत्थानम् । २.प्रत्युद्‌गमनम् । ३.उत्थानम् । ४.उद्यमः। ५. उद्भवः, उत्पत्तिः। ‘अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्’ गीता ४.७। ६.अभिवृद्धिः, प्रगतिः। ‘नवाभ्युत्थानदर्शिन्यो ननन्दुः सप्रजाः प्रजाः’ रघुः४.३।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अभ्युत्थानम्
noun
कस्यचित् आदरं कर्तुम् आसनात् उत्थानम्।
"अध्यक्षमहोदयस्य स्वागतम् अभ्युत्थानेन अभवत्।"
Synonyms:
 द्रोहः, अभ्युत्थानम्
noun
शासनस्य नाशं हानिम् वा उद्देश्य कृतः उपद्रवः।
"मङ्गलपाण्डेमहोदयस्य आङ्गलशासकानां विरुद्धः कृतः द्रोहः बलशाली आसीत्।"
Synonyms:
 उत्थितिः, उत्थानम्, समुत्थानम्, अभ्युत्थानम्
noun
ऊर्ध्वगमनस्य कार्यं भावो वा।
"अकबरस्य समये मुघलवंशस्य उत्थितिः परमकटौ आसीत्।"