अभ्युत्थान (abhyutthAna)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 अभ्युत्थान n.
  rising,  increasing. 

Yates

English

 अभ्युत्थान (नं) 1.
n.
  Rising
 fame.

Spoken Sanskrit

English

 
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   birth  
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   rebellion   
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   gaining efficacy  
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   departure   
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   elevation  
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   power   
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   rising from a seat through politeness  
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   gaining a high position   
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   rise  
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   rising   
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   gaining authority  
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   origin   
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   setting out  
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   respectability   
   अभ्युत्थान  abhyutthAna  n.
   exaltation     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 अभ्युत्थान
n.
  (-नं)
1 Fame,  reputation. 
2 Rising from off a seat,  &c. Rise.
3 Elevation. 
4 Sun-rise.
E.
  अभि and उत् before स्था to stay,  ल्युट् aff.
  

Apte

English

अभ्युत्थानम् [abhyutthānam],  1 Rising (from a seat) to do honour,  rising in honour of
 नाभ्युत्थानक्रिया यत्र Pt.*
  2.62.

Starting,  departure,  setting out
 arrangements for starting
 अभ्युत्थानं त्वमद्यैव कृष्णपक्षचतुर्दशी । कृत्वा निर्याह्यमावास्यां विजयाय बलैर्वृतः ॥ Rām.*
  6.92.62.

Rise (lit.  and fig.
 ),  elevation,  exaltation,  prosperity,  dignity,  a position of dignity or authority
 (तस्य) नवाभ्युत्थानदर्शिन्यो ननन्दुः सप्रजाः प्रजाः R.*
  4.3
 यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत । अभ्युत्थान- मधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् Bg.*
  4.7 when impiety increases or is in the ascendant.

Sunrise.

Apte 1890

English

 अभ्युत्थानं 1 Rising(from a seat) to do honour,  rising in honour of
 नाभ्युत्यानक्रिया यत्र Pt. 2. 62. 
2 Starting,  departure,  setting out
 अभ्युत्थानं च युद्धार्थे Rām. 
3 Rise (lit. and fig.),  elevation,  exaltation,  prosperity,  dignity,  a position of dignity or authority
 (तस्य) नवाभ्युत्थानदर्शिन्यो ननंदुः सप्रजाः प्रजाः R. 4. 3
 यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत । अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहं Bg. 4. 7 when impiety increases or is in the ascendant. 
4 Sunrise. 

Monier Williams Cologne

English

 अभ्य्-उत्थान n.
  rising from a seat through politeness,  Pañcat.
 

 rising,  setting out,  R.
 

 rebellion,  Hariv.
 

 elevation,  gaining a high position,  gaining authority,  respectability,  Bhag.
 
 Ragh.

 (said of destiny) gaining efficacy,  power,  MBh.
   xiii,  343

 rise,  origin,  birth,  MBh.
   xii.

Monier Williams 1872

English

 अभ्य्-उत्थान,  अम्,  n. rising from a seat through
politeness
 rising,  elevation,  obtaining a high position, 
gaining authority,  dignity,  respectability
 sunrise.

Benfey

English

 अभ्युत्थान अभ्युत्थान,  i. e. अभि
-उद्-स्था + अन,  n.
 
 1. Rising,  Rām.  6, 
72,  65.
 2. Rising from one's seat as
mark of respect,  Pañc. ii. d. 65.
 3.
Origin,  Bhag,  4,  7.
 4. Elevation,  dig-
nity,  Ragh. 4,  3.

Apte Hindi

Hindi

अभ्युत्थानम्
नपुं*
   - अभि+उत्+स्था+ल्युट्
"सत्कारार्थ उठाना, किसी के सम्मान मे खड़े होना"

अभ्युत्थानम्
नपुं*
   - अभि+उत्+स्था+ल्युट्
"रवाना होना, प्रस्थान करना, कूच करना"

अभ्युत्थानम्
नपुं*
   - अभि+उत्+स्था+ल्युट्
"उठना, उन्नति, संपन्नता, मर्यादा"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अभ्युत्थान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೌರವದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುವುದು
अभ्युत्थान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೌರವದಿಂದ ಎದುರುಗೊಳ್ಳುವುದು
अभ्युत्थान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏಳುವುದು
अभ्युत्थान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಪತ್ತಿ /ಉದ್ಭವಿಸುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > अभि + उद् + ष्ठा (गतिनिवृत्तौ) - "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत । अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् ॥"
उल्लेखाः - > गीता० ४-७
अभ्युत्थान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಭಿವೃದ್ಧಿ /ಬೆಳವಣಿಗೆ
प्रयोगाः - > "नवाभ्युत्थानदर्शिन्यो ननन्दुः सप्रजाः प्रजाः"
उल्लेखाः - > रघु० ४-३

L R Vaidya

English

 aByutTAna {% n. %} 1. Rising from one’s seat to receive a guest
 2. rising (physically and morally),  e.g. अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम्
 3. elevation,  high position,  नवाभ्युत्थानदर्शिन्यो ननन्दुः सप्रजाः प्रजाः R.iv.3.

Bopp

Latin

 अभ्युत्थान n. (r. स्था praef. अभि + उत् ejecto स् - v. gr.
694. - s. अन) actio surgendi. BH. 4. 7.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अभ्युत्थान 4. feindseliges Entgegentreten,  Auflehnung,  Hariv. 2,  96,  60.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  उदयः,  अभ्युदयः,  अभ्युत्थान
noun
 
कस्यापि वस्तुनः शक्तेः वा उत्पद्य प्रकटनम्।
 "1972संवत्सरे बाङ्गलादेशस्य स्वतन्त्रराष्ट्रस्य रूपेण उदयः जातः।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mngon du ldang ba
१) अभ्युत्थान २) प्रत्युत्थान

langs pa
१) अभ्युत्थान २) प्रत्युत्थान

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पादार्थं पाद्यमर्घार्थमर्घ्यं वार्यथ गौरवम् ॥ ५०० ॥
अभ्युत्थानं व्यथकस्तु स्यान्मर्मस्पृगरुंतुदः ।
-wordlist-
 
पाद्य (क्ली),  अर्घ्य (क्ली),  गौरव (क्ली),  अभ्युत्थान (क्ली),  व्यथक (पुं),  मर्मस्पृश् (पुं),  अरुन्तुद (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अभ्युत्थान
अभ्युत्थान,  गौरव
स्वतन्त्रवृत्तिर्व्युत्थानमभ्युत्थानं च गौरवम् ।
verse 4.1.1.778
page 0089

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अभ्युत्थानं,  क्ली,
   (अभि + उत् + स्था + भावे ल्युट् ।)गौरवं । इति हेमचन्द्रः ॥
 आसनादेरुत्थानं ।यथा,  --“यदा यदा च धर्म्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।अभ्युत्थानमधर्म्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहं” ॥
इति श्रीभगवद्गीता ॥
 (ख्यातिः । कीर्त्तिः । यशः ।गौरवेणोत्थानादिना प्रत्थुद्गमनं । “अलमलम-भ्युत्थानेन,  ननु सर्व्वस्याभ्यागतोगुरुरिति भवाने-वास्माकं पूज्यः” । इति नागानन्दः ।“नाभ्युत्थानं क्रिया यत्र नालापा मधराक्षराः ।गुणदोषकथा नैव तस्य हर्म्ये न गम्यते” ॥
इति पञ्चतन्त्रे । अभ्युदयः । अभ्युन्नतिः ।“नवाभ्युत्थानदर्शिन्यो ननन्दुः सप्रजाः प्रजाः” ॥
इति रघुवंशे । सूर्य्योदयः । उदयः । उद्भवः ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अभ्युत्थान न०
  अभि + उत्--स्था--ल्युट् । १ आदरेणासनादितउत्थाने २ गौरवेणोत्थानादिना ३ प्रत्युद्गमने,  ४ उत्थानमात्रे, ५ उद्यमे,  ६ उद्भवे च । “नवाभ्युत्थानदर्शिन्योननन्दुःसप्रजाः प्रजाः” रघुः “अभ्युत्थानमधर्म्मस्य तदात्मानं सृजा-म्यहम्” गीता ।

Burnouf

French

 अभ्युत्थान अभ्युत्थान n.
  (उत्-स्था) action de se
lever,  de se relever.
		 Recrudescence.

Stchoupak

French

 अभ्य्-उत्थान-
 nt. fait de se lever (pour honorer) 
 lever 
 fait de
s'élever,  d'atteindre un haut rang 
 pouvoir 
 origine 
 soulèvement.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.