धातुः: म्ना
मूलधातुः: 
धात्वर्थः: अभ्यासे
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: (आ)मनति
अनुबन्धादिविशेषः: आकारान्तः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

म्ना  (अर्थः)  अभ्यासे
( मनति ) "पाघ्रा'' इत्यादिना मनोदशः शिति अन्यत्र ग्लैवत्मन्नावित्यादि ( आम्रायः ) घञि युक् ( आम्रातः ) आम्रातमनेनाम्राती व्याकरणे "इष्टादिभ्यश्च'' इति प्रथमान्तादनेनेत्यर्थे इनिः, सप्मीविधाने [ क्तस्येन्विषयस्य कर्मण्युपसंख्यानम् ] इति कर्मणि सप्तमी नीचभावभ्यस्यतीति ( निम्रम् ) सुपीति योगविभागात् "आतोऽनुपसर्गे''इति वा कः नेनींचभाववचनत्वेन मनत्यर्थस्थाविशेषणान्न तं प्रतीहोपसर्गत्वं, दिने आम्रायत इति ( द्युम्रम् ) घुशब्दो दिनचनम्, दृश्यते च धारयेरत्र ( द्यून् ) सुतरामाम्रायत इति (सुम्री) सुखम् घञर्थे कः 912

म्ना  अभ्यासे 
- मनति । म्नायते । मम्नौ । निम्नम् । सुम्नम् । द्युम्नम् । अम्नाती । व्याकरणे ।। 933 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“म्ना अभ्यासे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> प्रायेणायमाङ्पूर्वक एव प्रयुज्यते। </li> <li>‘अभ्यासः = पारम्पर्येण वृत्तिः।’ इति क्षीरस्वामी। </li> <li>म्नायकः-यिका, म्नापकः-पिका, मिम्नासकः-सिका, माम्नायकः-यिका;</li> <li> म्नाता-त्री;</li> <li> म्नापयिता-त्री;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि प्रातिस्विकरूपाणि <a href="#foot_krm03">3</a> विना भौवादिकधमतिवत् <a href="#foot_krm04">4</a> ज्ञेयानि। </li> <li><a href="#foot_krm05">5</a> आमनन्-ती, <a href="#foot_krm06">6</a> व्यत्यामनमानः, <a href="#foot_krm07">7</a> निम्नम्, <a href="#foot_krm08">8</a> द्युम्नम्, <a href="#foot_krm09">9</a> सुम्नम्, <a href="#foot_krm10">10</a> आम्नायः इतीमानि रूपाण्यस्येति विशेषः।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१३२०)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-९२९। अक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [पृष्ठम्१०५९+ २९]</li> <li id="foot_krm04">04 => (९२४)</li> <li id="foot_krm05">05 => [[१। शतरि, शपि ‘पाघ्राध्मास्थाम्नादाण्दृश्यर्तिसर्तिशदसदां पिबजिघ्रधमतिष्ठमन--’ (७-३-७८) इत्यादिनाऽस्य मनादेशे पररूपे च रूपमेवम्।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[२। ‘कर्तरि कर्मव्यतीहारे’ (१-३-१४) इति शानचि, शपि मनादेशे रूपमेवम्।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[३। नीचभावमभ्यस्तीति निम्नम्। ‘सुपि--’ (३-२-४) इति योगविभागात्, ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-१-१३६) इति वा कप्रत्यये, ‘आतो लोप इटि च’ (६-४-६४) इत्याकारलोपे च रूपमेवम्। अत्र धातुवृत्तौ तु --“ --‘आतोऽनुपसर्गे कः’ (३-२-३) इति वा कः। नेर्नीचभाववचनत्वेन मन्य (न?) त्यर्थस्याविशेषणान्न तं प्रतीहोपसर्गत्वम्।” इत्युक्तम्। तदिहावधेयम्।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[४। दिने आम्नायते इति द्युम्नम्। द्युशब्दो दिनवचनः। अत्रापि कप्रत्यये रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[५। सुतरामाम्नायते इति सुम्नम् = सुखम्। ‘घञर्थे कविधानम्--’ (वा। ३-३-५८) इति घञर्थे कप्रत्यये रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[६। आ = समन्तात् म्नायते इति आम्नायः = वेदः। घञि ‘आतो युक्--’ (७-३-३३) इति युगागमे च रूपमेवम्।]]</li></ul>

म्ना (म्ना॒ अभ्यासे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = म्नानम्
अनीयर् = म्नानीयः - म्नानीया
ण्वुल् = म्नायकः - म्नायिका
तुमुँन् = म्नातुम्
तव्य = म्नातव्यः - म्नातव्या
तृच् = म्नाता - म्नात्री
क्त्वा = म्नात्वा
ल्यप् = प्रम्नाय
क्तवतुँ = म्नातवान् - म्नातवती
क्त = म्नातः - म्नाता
शतृँ = मनन् - मनन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

म्ना  अभ्यासे
- (अर्थविवरणम्) अभ्यासः पारम्पर्येण वृत्तिः 
म्नो मनः (द्र0 7378) आमनति  आम्नायः  नामन्सीमन् (उ0 4151) इति नाम  898

अभ्यासे अभ्यासे 2, (अस्) ac. s'asseoir sur.
		 Occuper;
remplir; habiter.


<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“षृभु हिंसायाम्”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘षिभु--’ इति, ‘सिभु--’ इति च पाठभेदौ। </li> <li>यङन्तेषु अभ्यासे रीङ्, इति विशेषः;</li> <li> ‘सरीसृभकः--भिका’ इत्यादीनि रूपाणि। </li> <li>सृभ्यम्। </li> <li>इतराणि रूपाणि भौवादिकतृपधातुवत् <a href="#foot_krm03">3</a> बोध्यानि।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१८५३)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-४३०। सक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (७७२)</li></ul>

INTERMEDIATE, Sanskrit to English, 1872 Edition

अभ्यासे, ind. near; more correctly written अभ्याशे।


अभ्यासे (abhyAse)

Monier Williams 1872

Hindi

धातुपाठः (Krishnacharya)

कृदन्तरूपमाला

Burnouf