| YouTube Channel

अभ्यावर्तम् (abhyAvartam)

 
Spoken Sanskrit
English
अभ्यावर्तम् abhyAvartam
ind.
 repeatedly
अभ्यावर्तम् abhyAvartam
ind.
 so as to repeat
Monier Williams Cologne
English
अभ्य्-आ-व॑र्तम्
ind.
 so as to repeat, repeatedly,
ŚBr.
PBr.
Goldstucker
English
अभ्यावर्तम् Tatpur. ind. By repeatedly coming
by being re-
peated
e. g. Śatap.: तेन रेतसा सिक्तेनेमाः प्रजाः पुनरभ्या-
वर्तं प्रजायन्ते (Sāy.: = अभ्यावृत्याभ्यावृत्य)
or (said of the
verses in a स्तोत्र) Śatap.: यदूर्ध्वा स्तोमा अनुयन्ति । यज्ञम-
भ्यावर्तं सामभिः कल्पमानाः
or उपावर्तध्वमिति वा अन्यानि
स्तोत्राणि । अभ्यावर्तं धुर्यै स्तुवत इमा वै प्रजा एतानि स्तो-
त्राण्यभ्युपावृत्तास्तस्मादिमाः प्रजाः पुनरभ्यावर्तं प्रजायन्ते
or
चतुर्विंशाः पवमानाः । त्रिवृदभ्यावर्तं चतुश्चत्वारिंशाः पवमाना
एकविंशमभ्यावर्तम् &c. (where अभ्यावर्तम् is not to be taken
as a neuter in the sense of आवृत्तिस्तोत्र
for in the gloss
of Harisvāmin--Ms. E. I. H.--: ‘पञ्चभिरेताभिः कल्पान्तरं
प्रपञ्च्यते । तत्र प्रथमे यावदहनि त्रयोऽपि पवमाना याश्च-
तुर्विंशायानु (?) अभ्यावर्तयन्ति । अभ्यावर्तं धुर्यै स्तुवते तत्त्रिवृत्
(Ms. नतृवृत् sic) । पवमानव्यतिरिक्तान्यावृत्तिस्तोत्राणि त्रि-
वृन्ति भवन्तीत्यर्थः’, the word आवृत्तिस्तोत्र explains the
‘sense’ but not the grammatical quality of अभ्यावर्तम्. It
should be observed that in this and similar passages त्रिवृत्,
एकविंश, त्रयस्त्रिंश, एकविंश &c. are names of Stomas which
qualify the Stotra: the former expressing how often the
verses of a Stotra are to be repeated, while the Viṣṭuti
explains the order in which such a repetition takes place
comp. e. g. Mādh. Jaiminīyany.: तेषु त्रिषु तृचेषूर्ध्वगानेन त्रि-
वृत्स्तोमो भवति । न त्वत्र पञ्चदशसप्तदशस्तोमादीनामिवावृत्त-
गानमस्ति
or अत्र (I. 4. 3.) त्रिष्वपि वाक्येषु त्रिवृत्पञ्चदशसप्त-
दशशब्दा गुणविधायकत्वेन संमताः ।…तस्माद्वहिष्पवमा-
नादिशब्दाः स्तोत्रनामधेयानि ।--तैर्नामभिः कर्माण्यनूद्य त्रि-
वृदादिगुणा विधीयन्ते). E. वृत् with आ and अभि, kṛt
aff. णमुल् (with the udātta on the penultimate, which ac-
cent the word would not have, if it were a regular accus.
of a deriv. with घञ्).