| YouTube Channel

अभ्यसूया (abhyasUyA)

 
Capeller Eng
English
अभ्यसूया
f.
 indignation, envy.
Spoken Sanskrit
English
अभ्यसूया abhyasUyA
f.
 anger
अभ्यसूया abhyasUyA
f.
 envy
अभ्यसूया abhyasUyA
f.
 jealousy
अभ्यसूया abhyasUyA
f.
 indignation
अभ्यसूया abhyasUyA
f.
 indignation
असूया asUyA
f.
 indignation
असूय asUya
f.
 indignation [ especially at the merits or the happiness of another ]
अमर्ष amarSa
m.
 indignation
तामिस्र tAmisra
m.
 indignation
दुराधि durAdhi
m.
 indignation
मन्यु manyu
m.
 indignation
गर्जन garjana
n.
 excessive indignation
सङ्क्रोश saGkroza
m.
 shout of anger or indignation
अमर्षज amarSaja
adj.
 springing from impatience or indignation
मान mAna
m.
 anger or indignation excited by jealousy
Apte
English
अभ्यसूया [abhyasūyā], Envy, jealousy, disfavour, anger
शुक्रा- भ्यसूयाविनिवृत्तये यः
R.*
 6.74
रूपेषु वेशेषु च साभ्यसूयाः 7.2, 9.64
Me.*
 41,
Ku.*
 3.4.
Apte 1890
English
अभ्यसूया Envy, jealousy, disfavour, anger
शुक्राभ्यसूयाविनिवृत्तये यः R. 6. 74
रूपेषु वेशेषु च साभ्यसूयाः 7. 2, 9. 64
Me. 39, Ku. 3. 4.
Monier Williams Cologne
English
अभ्य्-असूया
f.
 indignation, anger,
Megh.
envy, jealousy,
Kum.
 iii, 4
Ragh.
Monier Williams 1872
English
अभ्य्-असूया, f. detraction, envy, calumny.
Goldstucker
English
अभ्यसूया Tatpur. f. (-या)
^1 Detraction, calumny
e. g. Bhaṭṭik.:
अनिर्वृतं भूतिषु गूढवैरं सत्कारकालेऽपि कृताभ्यसूयम् । वि-
भिन्नकर्माशयवाक्कुले नो मा ज्ञातिचेलं भुवि कस्यचिद्भूत् (Bha-
ratam.: कृताभ्यसूयं कृतामर्षं गुणेऽपि दोषाविष्करणमसूया).
^2 Envy, spite
e. g. Raghuv.: जग्मुः… । भोज्यां प्रति व्यर्थ-
मनोरथत्वाद्रूपेषु वेशेषु च साभ्यसूयाः (comm.: ईर्ष्यासहिताः)
or …दिलीपः । अतिष्ठदेकोनशतक्रतुत्वे शक्राभ्यसूयाविनि-
वृत्तये यः (comm.: इन्द्रस्येर्ष्यानिराकरणार्थम्). [The learned
Paṇḍits who partly complied and partly composed the
comm. on the present edition of Pāṇini seem to have
employed अभ्यसूया in the sense of ‘abuse, reproof’, or:
‘derision’, when they observe on Pāṇ. VIII. 2. 94.: अद्य
अमावस्या (the opinion of the person which, as the inter-
locutor has shown, is wrong) इत्येवं वादी युक्त्या स्वमतात्प्र-
च्याव्य साभ्यसूयमनुयोक्त्रैवमनुयुज्यते, for there is neither ca-
lumny nor envy in what the anuyoktṛ says, but only reproof
or perhaps derision
on what authority they have used the
word in this sense is unknown to me, for there is no com-
ment on the Sūtra by Kāty. and Patanj. &c., and the Kāś.
and Siddhk. write: अद्यामावास्येत्येवं वादिनं युक्त्या प्रच्याव्य
स्वमतादेवमनुयुज्यते.]--The same as असूया
Śabdārnava:
असूया त्वभ्यसूया च
as quoted also by Bhānud., &c. on the
Amarak.
the latter work, however, and its comment., as
well as other old authorities do not allow असूया to be a
synonyme of ईर्ष्य ‘envy’, but restrict its sense to the first
meaning. See s. v. असूया.--E. असू (ङ्) with अभि, kṛt
aff. अ.
Benfey
English
अभ्यसूया अभ्यसूया, i. e. अभि
-असूय + अ,
f.
1. Detraction, envy.
2.
Wrath, Megh. 40.
--
Comp.
स-,
adj.
envious, malicious.
Apte Hindi
Hindi
अभ्यसूया
स्त्री*
 - अभि+असु+यक्+अ+टाप्
"डाह, ईर्ष्या, द्वेष, क्रोध"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभ्यसूया
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಸೂಯೆ /ಇತರರ ಗುಣ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷವನ್ನು ಎಣಿಸುವ ಬುದ್ಧಿ
निष्पत्तिः - > अभि + असूञ् (उपतापे) - "यक्" (३-१-२७) । "अः" (३--३-१०२)
प्रयोगाः - > "केनाभ्यसूया पदकाङ्क्षिणा ते नितान्तदीर्घैर्जनिता तपोभिः"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-४
L R Vaidya
English
aByasUyA {% f. %} Calumny, envy, spite, शक्राभ्यसूयाविनिवृत्तये यः R.v.74, or नूनं तेषामभ्यसूयापरोऽभूत् R.ix.64.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) अभि+असू( उपतापे)+यक्+अः। ‘कण्ड्वादिभ्यो यक्’ ३.१.२७। ‘अ प्रत्ययात्’ ३.३.१०२। असूया, गुणेषु दोषारोपणम्, परस्य ऋद्धौ असहिष्णुता । ‘असूया त्वभ्यसूया च’ शब्दार्ण०। ‘केनाभ्यसूया पदकाङ्क्षिणा ते नितान्तदीर्घैर्जनिता तपोभिः’ कुमा०३.४।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभ्यसूया,
स्त्री,
 (असू उपतापे हिंसायाञ्च, कण्ड्वा-दित्वात् यक् + भावे अ स्त्रियामाप् ।) असूया ।गुणेषु दोषारोपणं । यथा । “चैत्रस्य दानं ता-मसं” । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
(“अनिर्वृतंभूतिषु गूढवैरं सत्कारकालेऽपि कृताभ्यसूयम्” ।इति भट्टिकाव्ये” । ईर्ष्या । विद्वेषः । औद्धत्या-दन्यगुणर्द्धोनामसहिष्णुता ।“केनाभ्यसूया पदकाङ्क्षिणा ते ।नितान्तदीर्घैर्जनिता तपोभिः” ।इति कुमारसम्भवे ॥
“प्रत्यावृत्तस्त्वयि कररुधि स्यादनल्पाभ्यसूयः” ।इति मेघदूते ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभ्यसूया स्त्री अभि + असू--उपतापे कण्ड्वादि० यक् प्रत्य-यान्तत्वात् अ, स्त्रीत्वात् टाप् । गुणेषु दोषारोपणे ।“केनाभ्यसूया पदकाङ्क्षिणा ते” कुमा० “रूपेषु वेशेषुच साभ्यसूयाः” “शक्राभ्यसूयाविनिवृत्तयेयः” “नूनं तेषा-मभ्यसूयापरीऽभूत्” इति च रघुः ।
Stchoupak
French
अभ्य्-असूया-
f.
 envie
colère, indignation.