| YouTube Channel

अभेद (abheda)

 
शब्दसागरः
English
अभेद
m.
(-दः) Identity, absence of difference or distinction.
mfn.
(-दः-दा-दं) Alike, identical.
E.
neg. भेद distinction.
Capeller Eng
English
अभेद
a.
not different, identical
m.
undividedness,
sameness, identity.
Yates
English
अ-भेद (दः) 1.
m.
Identity.
Spoken Sanskrit
English
अभेद abheda
adj.
not different
अभेद abheda
adj.
identical
अभेद abheda
m.
non-fracture
अभेद abheda
m.
compactness
अभेद abheda
m.
closeness of array
अभेद abheda
m.
absence of difference or distinction
अभेद abheda
m.
identity
Wilson
English
अभेद
m.
(-दः) Identity, absence of difference or distinction.
mfn.
(-दः-दा-दं) Alike, identical.
E.
neg. भेद distinction.
Apte
English
अभेद [abhēda],
a.
Undivided.
Identical, same, alike
तयोरभेदप्रतिपत्तिरस्ति मे
Bh.*
3. v. l.
दः Absence of difference or distinction, identity, sameness
unity, oneness
भेदाभेदयोर्भेदो ग्रहीतव्यः ŚB. on MS.* 1.6.3. तद्रूपकमभेदो उपमानोपमेययोः K.
P.*
1,
Śi.*
13.25.
Close union
इच्छतां सह वधूभिरभेदम्
Ki.*
9.13. अभेदेन युध्येत रक्षेच्चैव परस्परम्
H.*
3.72
आशास्महे विग्रहयोरभेदम्
Bh.*
1.24.
Apte 1890
English
अभेद a. 1 Undivided.
2 Identical, same, alike
तयोरभेदप्रतिपत्तिरस्ति मे Bh. 3. v. l.
दः 1 Absence of difference or distinction, identity, sameness
तद्रूपकमभेदो उपमानोपमेययोः K. P. 10, Śi. 13. 25.
2 Close union
इच्छतां सह वधूभिरभेदं Ki. 9. 13
H. 3. 79
आशास्महे विग्रहयोरभेदं Bh. 1. 24.
Monier Williams Cologne
English
अ-भेद
m.
non-fracture, compactness, closeness of array,
RPrāt.
&c.
absence of difference or distinction, identity
अ-भेद
mfn.
not different, identical,
VP.
Monier Williams 1872
English
अभेद अ-भेद, अस्, m. absence of difference
or distinction
identity
not breaking, compactness,
closeness of array
(अस्, आ, अम्), undivided, identical,
alike.
Macdonell
English
अभेद a-bheda,
m.
non-separation, cohesion
🞄no difference, identity
a.
identical.
Goldstucker
English
अभेद I. Tatpur. m. (-दः)
^1 Undividedness, close union
e. g.
Hitop.: अभेदेन युध्येयू रक्षेयुश्च परस्परम्
or Bhartṛh.
Śriṅgāraś.: अदर्शने दर्शनमात्रकामा दृष्टा परिष्वङ्गरसैकलो-
ला आलिङ्गितायां पुनरायताक्ष्यामाशास्महे विग्रहयोरभेदम्.
^2 Sameness, identity
e. g. Kaiyy. (on Patanj. to Pāṇ. I.
1. 9.): स्पृष्टताद्यभेदाद्विवारादिभेदेऽपि यथा भवति तथा स्पृ-
ष्टतादिभेदेऽपि विवाराद्यभेदात्प्राप्नोतीति प्रश्नः
or Bharatas.
on Bhaṭṭik. 1. 21.: क्षत्रियत्वं ब्राह्मणत्वं चान्योन्यप्रयोजनकं जा-
तिव्यक्त्योरभेदोपचारात्.--The term is of frequent occur-
rence in philosophical works
e. g. Viśvan. on a Nyāya S.:
गुणगुणिनोरभेदो
or Sāṅkhya Prav.: आञ्जस्यादभेदतो
वा गुणसामान्यादेस्तत्सिद्धिः प्रधानव्यपदेशाद्वा
or Sāṅkhya
Tattwak.: अध्यवसायो बुद्धिः क्रियाक्रियावतोरभेदविवक्ष-
या…बुद्धेः योऽध्यवसायो बुद्धेरसाधारणव्यापारस्तदभेदा
बुद्धिः. In the Vedānta अभेद is especially applied to the
identity of the universal and individual soul or of the Deity
and the world
e. g. Vedāntasāra: अनयोर्व्यष्टिसमष्ट्योर्वनवृक्ष-
योरिव जलाशयजलयोरिव चाभेदः एतदुपहितयोरीश्वर-
प्राज्ञयोरपि वनवृक्षावच्छिन्नाकाशयोरिव जलाशयजलगतप्रति-
बिम्बाकाशयोरिव चाभेदः. This view of identity is refuted
by the Nyāya-Vaiś.
e. g. in this passage of the Siddhānta-
mukt.: सत्यं ज्ञानमिति ब्रह्मपरं जीवेषु नोपयुज्यते ज्ञानाज्ञा-
नसुखित्वदुःखित्वादिभिर्जीवानां भेदसिद्धौ सुतरामीश्वरभेदः
(ed. Calc. 1827
the reading °श्वराभेदः in Dr. Röer's ed.
seems a misprint) अन्यथा बन्धमोक्षानुपपत्तेः योऽपीश्व-
रभेदबोधको वेदः सोऽपि तदभेदेन तदीयत्वं प्रतिपादयन्स्तौ-
ति अभेदभावने यतितव्यमिति वदति अत एव सर्व एव
आत्मनि समर्पिताः श्रूयन्ते मोक्षदशायामज्ञाननिवृत्तावभेदो
जायत इत्यपि भेदस्य नित्यत्वेन नाशायोगात् भेदनाशे
ऽपि व्यक्तिद्वयं स्थास्यत्येव. E. neg. and भेद.
II. Bahuvr. m. f. n. (-दः-दा-दम्)
^1 Undivided, closely
joined
e. g. Siddhāntamukt.: कर्मधारयस्थले तु नीलोत्पलमि-
त्यादावभेदसंबन्धेन नीलपदार्थ उत्पलपदार्थे प्रकारः
तत्र लक्षणा. [
^2 Identical.] E. priv. and भेद.
Apte Hindi
Hindi
अभेद
"वि*, न* ब*" - -
अविभक्त
अभेद
"वि*, न* ब*" - -
"समरूप, वही"
अभेदः
पुं*
- -
"भिन्नता का अभाव, समरूपता या समानता का होना"
अभेदः
पुं*
- -
घनिष्ट एकता
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभेद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಐಕ್ಯ /ಭೇದವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > अभावे न० त०
व्युत्पत्तिः - > भेदः
अभेद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪ ಸಂಬಂಧ /ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "इच्छतां सह वधूभिरभेदं यामिनीविरहिणां विहगानाम्"
उल्लेखाः - > किरा० ९-१३
अभेद
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಂದೇ /ಏಕರೂಪವಾದ
L R Vaidya
English
aBeda {% m. %} 1. Undividedness, close union, आशास्महे विग्रहयोरभेदम् Bhartr.i.24
2. sameness, identity, तद्रूपकमभेदो उपमानोपमेययोः K.Pr.x.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अपृथक्, अपृथक, अभिन्न, अभेद, अविभक्त
adjective
यः पृथक् नास्ति।
"तयोः अपृथक् युग्मं दृष्ट्वा सर्वे जनाः मुदिताः।"
Synonyms:
अनन्यरूप, अभिन्नरूप, सम, समान, समसमान, तुल्य, अनन्य, अभिन्न, अविभिन्न, अभेद, अपर, अविपरीत, निरस्तभेद, निर्विशेष
adjective
यद् रूपादिषु सदृशम्।
"तेन अनन्यरूपाः तिस्रः मूर्तयः क्रीताः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभेदः, त्रि, (नास्ति भेदो यस्य सः ।) भेदरहितः ।अविशेषः यथा, -- “अभेदः शिवरामयोः” इतिपुराणं
(तादात्म्यम् ।“काकः कृष्णः पिकः कृष्णः स्त्वभेदः पिककाकयोः ।वसन्ते समुपायाते काकः काकः पिकः पिकः”
इति नीतिरत्ने “भेदेऽप्यभेदः सम्बन्धे सम्बन्ध-स्तद्विपर्य्ययौ” इति साहित्यदर्पणे ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभेद
पु०
अभावे
न०
त० भेदाभावे ऐक्ये “गतयोरभेद-मिति सैन्ययोस्तयोः” माघः “अभेदः शिवरामयोः” पुरा०“रलयोर्दलयोश्चैव जययोर्बवयोरपि शसयोर्णनयोश्चान्तेसविसर्गाविसर्गयोः सविन्दुकाविन्दुकयोः स्यादभेदेन कल्प-नम्” आलङ्कारिकाः “गुणगुणिनोः क्रियाक्रियावतोश्चाभेद”इति सांख्यादयः अभेदश्च भेदाभाव इति बहवः तादा-त्म्यमिति तु साङ्ख्यादयः तादात्म्यञ्च तत्सत्त्वनियतस-त्ताकत्वं तेन गुणगुणिनोः क्रियाक्रियावतोरपि तादात्म्यगुणक्रिययोर्द्रव्यनियतसत्ताकत्वात् अतएव वेदान्तपरि-भाषायोम सत्यैक्ये मिथोभेदस्त दात्म्यमित्युक्तं द्रव्यगुण-योर्मिथोभेदसत्त्वेऽपि तत्सत्त्वनियतसत्ताकत्वात् तथात्वम्
Capeller
German
अभेद nicht verschieden, indentisch
m.
Ungetrenntheit,
Nichtversechiedenheit, Identität.
Stchoupak
French
अ-भेद-
m.
non séparation, caractère inséparable (d'une chose)
absence de différence
a. non distinct.