| YouTube Channel

अभीषु (abhISu)

 
शब्दसागरः
English
अभीषु
m.
 (-षुः)
1. A ray of light.
2. A rein.
3. Love, lust.
4. Passion.
E.
अभि before इष to desire, and उ affix or अश to pervade, &c. whence,
अभिशु.
Yates
English
अभी_षु (षु) 1.
m.
 Idem.
Spoken Sanskrit
English
अभीषु abhISu
m.
 bridle
अभीषु abhISu
m.
 ray of light
अभीषु abhISu
m.
 rein
Wilson
English
अभीषु
m.
 (-षुः)
1 A ray of light.
2 A rein.
3 Love, lust.
4 Passion.
E.
 अभि before इष to desire, and उ affix or अश to pervade,
&c. whence, अभिशु.
Monier Williams Cologne
English
अभीषु
m.
 (incorrectly for अभीशु) rein, bridle,
MBh.
 vii, 8180
ray of light,
Śiś.
 i, 22.
Monier Williams 1872
English
अभीषु, उस्, m. attachment, love, lust, passion
[cf. अभीशु above].
—२। अभीषु-मत्, आन्, अती, अत्,
attached, enamoured.
Goldstucker
English
अभीषु Tatpur. m. (-षुः)
^1 A ray of light.
^2 A rein.
^3 Desire.
^4 Attachment, love. (The two first meanings in Amarak.,
Hem., Viśvapr., &c. for the two latter comp. Śabdaratnāv.:
अभीषु प्रग्रहे रश्मौ पुंसि कामानुरागयोः. Bharata and
Mathureśa on the Amarak. admit the form अभीशु only for
the meaning ‘ray’ (in the classical dialect)
Mallin. on the
Śiśupālab. 16. 51. however observes that all the words which
are given by the Koshas as ending in ष्, occur in the vaidic
and in the classical language with a final श्: विश्वप्रका-
शादयः सर्वेऽप्यभिधानिका मूर्धन्यान्तेषु ये लोकवेदयोस्ताल-
व्यान्ता दृश्यन्ते. Comp. अभीशु.) E. see अभीशु, with ष् for
श्
but the comm. on the Amarak. derive the word from
इष् with अभि, kṛt aff. उ
or अभि (= अभिगत) and इषु
this E. is without any probability.
Apte Hindi
Hindi
अभीषुः
पुं*
 - अभि+अश्+उन् पृषो* अत इत्वम्-अभि+इष्+कु वा
"बागडोर, लगाम"
अभीषुः
पुं*
 - अभि+अश्+उन् पृषो* अत इत्वम्-अभि+इष्+कु वा
प्रकाशकिरण
अभीषुः
पुं*
 - अभि+अश्+उन् पृषो* अत इत्वम्-अभि+इष्+कु वा
इच्छा
अभीषुः
पुं*
 - अभि+अश्+उन् पृषो* अत इत्वम्-अभि+इष्+कु वा
आसक्ति
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभीषु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿರಣ /ರಶ್ಮಿ
निष्पत्तिः - > अभि + इष (गतौ) - "उः" (उ० १-१३)
प्रयोगाः - > "प्रफुल्लतापिच्छनिभैरभीषुभिः"
उल्लेखाः - > माघ० १-२२
अभीषु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುದುರೆಯ ಹಗ್ಗ /ಲಗಾಮು
विस्तारः - > "अभीषुः प्रग्रहरोचिषोः" - हेम० ।
अभीषु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನುರಾಗ /ಪ್ರೀತಿ
अभि + इषु = अभीष्टम् ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಅಪೇಕ್ಷೆ /ಇಷ್ಟ
प्रयोगाः - > "अभीष्टमासाद्य चिराय काले"
उल्लेखाः - > माघ० ६-७४
L R Vaidya
English
aBIzu {% m. %} 1. A ray of light
2. a rein
3. desire
4. attachment, love.
Bopp
Latin
अभीषु m. (r. इष् ire, desiderare s. उ) habena, frenum.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
°अभीषु m. Strahl [pw अभीशु] H 5, 25.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभीषुः
पुं,
 (अभि + इष् + उ ।) किरणः । इत्यमरः ॥
कामः । अनुरागः । इति शब्दरत्नावली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभीषु
पु०
 अभि + इष + कु । १ किरणे (लागाम) इति ख्याते२ प्रग्रहे, ३ कामे, ४ अनुरागे च । सर्वे कोषकारा मूर्द्धन्यान्ततया पेठुः लोकवेदयोस्तु तालव्यान्तप्रयोगः” मल्लि० ।
Burnouf
French
अभीषु अभीषु
m.
 rayon de lumière.
Bride.
(इष्)
amour, passion.
Stchoupak
French
अभीषु-
= अभीशु-।