| YouTube Channel

अभीशुः (abhIzuH)

 
Apte
English
अभीशुः [abhīśuḥ] षुः [ṣuḥ], षुः [अभि -अश् -उन्, पृषो˚ अत इत्वम्]
A rein, bridle
यैर्गुप्तान्यकुतोभयानि भुवनान्यासन्महाभीशवः
Mv.*
 5.23
तेन हि मुच्यन्तामभीशवः
Ś.*
 1.
A ray of light
प्रफुल्लता- पिच्छनिभैरभीषुभिः
Śi.*
 1.22
˚मत् resplendent, splendid.
cf.
 अभीशुः प्रग्रहरशिमनोः । Nm. 'अभीशुः प्रग्रहे रश्मौ' इति शाश्वतः ।
An arm (अभ्यश्नुते कर्माणि Nir.).
A finger.
Apte 1890
English
अभीशुः
षुः [अभि-अश्-उन्, पृषो° अत इत्वं] 1 A rein, bridle
तेन हि मुच्यंतामभीशवः Ś. 1.
2 A ray of light
प्रफुल्लतापिच्छनिभैरभीषुभिः Śi. 1. 22
°मत् resplendent, splendid.
3 An arm (अभ्यश्नुते कर्माणि Nir.).
4 A finger.
Apte Hindi
Hindi
अभीशुः
पुं*
 - अभि+अश्+उन् पृषो* अत इत्वम्-अभि+इष्+कु वा
"बागडोर, लगाम"
अभीशुः
पुं*
 - अभि+अश्+उन् पृषो* अत इत्वम्-अभि+इष्+कु वा
प्रकाशकिरण
अभीशुः
पुं*
 - अभि+अश्+उन् पृषो* अत इत्वम्-अभि+इष्+कु वा
इच्छा
अभीशुः
पुं*
 - अभि+अश्+उन् पृषो* अत इत्वम्-अभि+इष्+कु वा
आसक्ति
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 रश्मिः, मरीचिः, करः, अभीशुः, अभीषुः, मयूखः, गभस्तिः, दीधितिः, अर्कत्विट्, पादः, उस्रः, रुचिः, त्विषिः, विभा, अर्चिस्, भानुः, शिपिः, धृष्णिः, पृष्टिः, वीचिः, घृणिः, उपधृतिः, पृश्निः, स्योनः, स्यूमः, किरणः, अंशुः, किरणः
noun
प्रकाशस्य अतिसूक्ष्माः रेखाः याः सूर्यचन्द्रादिभ्यः ज्योतिष्मद्भ्यः पदार्थेभ्यः निष्कस्य विकीर्यमाणाः दृश्यन्ते।
"सूर्यस्य रश्मिभिः दिनस्य प्रारम्भः भवति।"
Synonyms:
 प्रग्रहः, वागा, रश्मिः, वल्गा, दन्तालिका, संयमः, यन्त्रणम्, निग्रहः, वसुः, अभीषुः, अभीशुः
noun
अश्वादीनां नियमनार्थे उपयुज्यमाना रश्मिः।
"नहि मे मुच्यते कश्चित् कथञ्चित् प्रग्रहं गतः। गजो वा महिषो वापि षष्ठे काले नरोत्तमः॥"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभीशुः,
पुं,
 (अभितः श्यति मुखं तनूकरोति, अभि+ शो + कु, पृषोदरादित्वात् दीर्घः ।) प्रग्रहः ।वाग्डोर इति भाषा । (“स्थिरा वसन्तु नेयोरथोअश्वा स एषां सुसंस्कृता अभीशवः” । इति ऋक् ।वेदेऽस्य प्रचुरप्रयोगः ॥
किरणं । इति हलायुधः ॥
अभीशुः,
स्त्री,
 (अभितः अश्नुते व्याप्नोति, अभि +अश + कर्त्तरि उन्, पृषोदरादित्वात् अलोपोदीर्घः ।) अङ्गुलिः । वेदेऽस्य प्रचुरप्रयोगः ॥