| YouTube Channel

अभीक (abhIka)

 
शब्दसागरः
English
अभीक
m.
 (-कः)
1. A poet.
2. A husband.
mfn.
 (-कः-का-कं)
1. Lustful,
libidinous.
2. Anxious, desirous.
3. Cruel.
4. Fearless.
E.
 अभि before
क, from कम to desire: the इ being made long
irr
 egularly.
Capeller Eng
English
अभी॑क
n.
 encountering, meeting
loc.
 at the same time or
in time
out of or from out (abl. ).
Yates
English
अभी_क (कः) 1.
m.
 A poet
a hus-
band.
a. Lustful, cruel, fearless.
Spoken Sanskrit
English
अभीक - abhIka -
adj.
 - fearless
अभीक - abhIka -
adj.
 - longing after
अभीक - abhIka -
adj.
 - lustful
अभीक - abhIka -
adj.
 - libidinous
अभीक - abhIka -
m.
 - lover
अभीक - abhIka -
m.
 - master
अभीक - abhIka -
m.
 - poet
अभीक - abhIka -
n.
 - from
अभीक - abhIka -
n.
 - meeting together
अभीक - abhIka -
n.
 - before
अभीक - abhIka -
n.
 - collision
अभीक - abhIka -
n.
 - away from
अभीक - abhIka -
n.
 - out of
Wilson
English
अभीक
m.
 (-कः)
1 A poet.
2 A husband.
mfn.
 (-कः-का-कं)
1 Lustful, libidinous.
2 Anxious, desirous.
3 Cruel.
4 Fearless.
E.
 अभि before क, from कम to desire: the इ being made long
irr
 egularly.
Apte
English
अभीक [abhīka],
a.
 [For ety. see अभिक]
Longing after, desirous, anxious.
Lustful, libidinous, voluptuous
मेदस्विनः सरभसोपगतानभीकान्
Śi.*
 5.64.
Fearless.
Gone to (अभिगत).
Dreadful.
कः A lover, husband.
A poet.
A master.
cf.
 ... अथ क्रूरे च कामुके । भयहीने कवौ पुंस्यादभीकः प्रोच्यते ततः ॥ Nm. -कम्
Ved.
Proximity, nearness.
Collision
combat, encounter, opposition
प्रावन्मनुं दस्यवे करभीकम्
Rv.*
 9.92.5. (The form अभीके frequently occurs in the Vedas in the sense of (a) near
(b) at the same time or place, at the right time, just in time
(c) in a moment, instantaneously, or (used like a preposition with
abl.
 ), (d) from, out of
(e) on account of, with regard to
(f) from.
Apte 1890
English
अभि(भी)क a. [अभि-कन् निपातोयं
P. V. 2. 74] {1} Lustful, libidinous, voluptuous
सोधिकारमभिकः कुलोचितं काश्चन स्वयमवर्तयत्समाः R. 19. 4
अपि सिंचेः कृशानौ त्वं दर्पं मय्यपि योऽभिकः Bk. 8. 92.
कः A lover, voluptuous person.
अभीक a. [For ety. see अभिक] 1 Longing after, desirous, anxious.
2 Lustful, libidinous, voluptuous
मेदस्विनः सरभसोपगतानभीकान् Śi. 5. 64.
3 Fearless.
4 Gone to (अभिगत).
5 Dreadful.
कः 1 A lover, husband.
2 A poet.
3 A master.
कं Ved. 1 Proximity, nearness.
2 Collision
combat, encounter, opposition. The form अभीके frequently occurs in the Vedas in the sense of (a) near
(b) at the same time or place, at the right time, just in time
(c) in a moment, instantaneously, or (used like a preposition with abl.), (d) from, out of
(e) on account of, with regard to
(f.) from.
Monier Williams Cologne
English
1. अ-भीक
mfn.
 fearless,
L.
2. अभीक
mfn.
 (= अभिक, q.v.), longing after, lustful, libidinous,
Pāṇ.
 v, 2, 74
अभीक
m.
 a lover
a master,
L.
a poet,
L.
3. अभी॑क
n.
 (fr. अभि-अञ्च्
cf.
 अ॑नूक), meeting together, collision,
RV.
 ix, 92, 5
Monier Williams 1872
English
अभीक 1. अभीक, अस्, आ, अम् (= अभिक, q. v.,
fr. अभि), longing after
lustful, libidinous
anxious,
desirous
(अस्), m. a lover, a husband, a master.
अभीक 2. अभीक, अम्, n. (fr. अभि-अच्
cf.
अनूक, अपाक, प्रतीक), Ved. meeting together, close-
ness, nearness
collision, combat, opposition
अभीके,
ind. in the neighbourhood, at the same place or time,
at the right time, just in time
in a moment, instan-
taneously
(with abl.) from, out of
on account of,
with regard to
from (in connection with verbs ex-
pressing defending from, &c.).
अभीक 3. अ-भीक, अस्, आ, अम् (fr. भी), fear-
less
(अस्), m. a poet
a master.
Macdonell
English
अभीक abhī́ka,
n.
 meeting: lc. opportunely.
Goldstucker
English
I. अभीक m. f. n. (-कः-का-कम्) Lustful, libidinous
e. g.
Bhaṭṭik.: ददृशे पर्णशालायां राक्षस्याभीकयाथ सः (comm. =
कामुक्या)
the same as अभिक. E. See s. v. अभिक
with
the protraction of the second syllable. [The Śabdaratnāvalī
which has only the form अभीक gives the meanings:
^1 Lustful
(कामुक).
^2 Anxious (उत्सुक)
the former perhaps in re-
ference to the E. कम् with अभि, kṛt aff. ड
the latter in
reference to the E. अभि, taddh. aff. कन्.]
II. अभीक Tatpur. m. (-कः) (ved.) [occurs especially in the
locative अभीके]
^1 Neighbourhood, vicinity (अभीके near
perhaps also in reference to time: soon
Nirukta: = आ-
सन्न)
e. g. Ṛgv.: को वां महश्चित्त्यजसो अभीक उरुष्यन्तं
माध्वी दस्रा न ऊती (Sāyaṇa: = आसन्नप्रदेशे)
or सद्यो
दस्यून्प्र मृण कुत्स्येन प्र सूरश्चक्रं वृहतादभीके (Sāy.: = समीपे
or संग्रामे, see the following)
or परि वामश्वा वपुषः पतङ्गा
वयो वहन्त्वरुषा अभीके (Sāy.: = गृहसमीपे)
or स्वर्वतीरित
ऊतीर्युवोरह चित्रा अभीके अभवन्नभिष्टयः (Sāy.: = समीपे)
or Ṛgv., Vājas.: आ यदिषे नृपतिं तेज आनट्शुचि रेतो
निषिक्तं द्यौरभीके (Sāy.: = आसन्नकाले soon, Māhidh.: = समीपे,
Sāy. considering द्यौः as an epithet ‘luminous’ of Agni
Mahīdh. as a genitive--not ablat.--depending on अभीके)
or Ṛgv.: महश्चिदग्न एनसो अभीक ऊर्वाद्देवानामुत मर्त्यानाम्
(Sāy.: = अन्तिके, with देवानाम् and मर्त्यानाम् depending
on it).
^2 Battle, combat (Nigh.: = संग्राम)
e. g. Ṛgv.:
आस्नो वृकस्य वर्तिकामभीके युवं नरा नासत्यामुमुक्तम् (Sāy.:
संग्रामे i. e. in the battle between the wolf and the quail
the abl. आस्नः depending not on अभीके, but on अमुमु-
क्तम्)
or अत्रिं न महस्तमसो मुमुक्तं तूर्वतं नरा दुरितादभीके
(Sāy.: = संग्रामे, the abl. दुरितात् depending on तूर्वतम्,
not on अभीके)
or त्वं नो अस्या इन्द्र दुर्हणायाः पाहि वज्रि-
बो दुरितादभीके (Sāy.: = समीपवर्तिनि संग्रामे, the abl.
दुरितात् depending on पाहि, not on अभीके)
or अहन्निन्द्रो
अदहदग्निरिन्दो पुरा दस्यून्मध्यन्दिनादभीके (Sāy.: = संग्रामे).
[These two meanings of the word answer perfectly the
sense of all the ved. passages where it occurs
other mean-
ings leant to this word, are neither required nor founded
on authority.] E. अच् with अभि, kṛt aff. अच्
(the for-
mation being analogous to प्रतीक, समीक, अनूक
Sāyaṇa
who gives this E. and assimilates it in this derivation to
the words of the Gaṇa पचादि, on account of the affix,
and to those of the Gaṇa पृषोदर, on acc. of the irregu-
larity in the composition, proposes also an E. इ (इण्)
with अभि, uṇ. aff. कक्
but the former is preferable
the
literal sense of the word is therefore ‘approaching’
comp.
अभिगमन, अभियान and similar compounds.
III. अभीक Bahuvr. 1. m. f. n. (-कः-का-कम्)
^1 Fearless
see the inst. s. v. अर्धभ्रमक (Trik., Med., Śabdar., Ajayap.
&c.).
^2 Cruel (Med., Śabdar.).
2. m. (-कः)
^1 A poet (Med.: = कवि).
^2 A master
(Halāy.: = स्वामिन्). E. अ priv. and भी, samās. aff. कप्.
Apte Hindi
Hindi
अभीक
वि* - अभि+कन्
"कामी, लंपट, विलासी"
अभीक
वि* - अभि+कन्+दीर्घः
"प्रबल इच्छा रखने वाला, अतुर"
अभीक
वि* - अभि+कन्+दीर्घः
"कामुक, विषयासक्त, विलासी"
अभीक
वि* - अभि+कन्+दीर्घः
"निर्मय, निडर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभीक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕವಿ
अभीक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಜಮಾನ
अभीक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕ್ರೂರ
अभीक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭಯವಿಲ್ಲದವನು /ಹೆದರದವನು
व्युत्पत्तिः - > नास्ति भीर्यस्य
प्रयोगाः - > "अभीकमतिकेनेद्धे भीता नन्दस्य नाशने । कनत्सकामसेनाके मन्दकामकमस्यति ॥"
उल्लेखाः - > माघ० १९-७२
अभीक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಾಮುಕ /ಕಾಮಾತುರವುಳ್ಳವನು
निष्पत्तिः - > अभि - "कन्" (५-२-७४)
व्युत्पत्तिः - > अभिकामयते
प्रयोगाः - > "मेदस्विनः सरभसोपगतानभीकान्"
उल्लेखाः - > माघ० ५-६४
अभीक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಸುಕ /ಉತ್ಸಾಹವುಳ್ಳವನು
विस्तारः - > "अभीकः कामुके क्रूरे निर्भये त्रिषु ना कवौ" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
aBi(BI)ka {% a. (f. का) %} Lustful, libidinous, सोऽधिकारमभिकः कुलोचितं काश्चन स्वयमवर्तयत् समाः R.xix.4 or अपि सिञ्चेः कृशानौ त्वं दर्पं मथ्यापि योऽभिकः.
aBIka {% a. (f. का) %} 1. Lustful, libidinous, मेदस्विनः Sis.v.64 (Cf. अभिक)
2. anxious
3. fearless.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं)** न+भी+कन् । ‘संज्ञायां कन्’ ५.३.७५। १.कवि:। २.यजमान: । (वि) नास्ति भीः यस्य । ३.क्रूर:। ४.भयरहितः, निर्भयः। ‘अभीकमतिकेनेद्धे भीता नन्दस्य नाशने । कनत्सकामसेनाके मन्दकामकमस्यति’ माघः१९.७२। ५.अभिकामयते ।** अभि+ कन् । ‘कुत्सिते’ ५.२.७४। कामुक:, कामातुर:। ‘मेदस्विन: सरभसोपगतानभीकान्’ माघः५.६४। ६.उत्सुक:। ‘अभीक: कामुके क्रूरे निर्भये त्रिषु ना कवौ’ मेदिनी ।
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
2. अभीक furchtlos, Śiś. 19, 72.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कामुक, कामिन्, कामवृत्ति, कामप्रवण, कामासक्त, सकाम, कामन, कमन, कम्र, कमितृ, कामयिता, रतार्थिन्, मैथुनार्थिन्, सुरतार्थिन्, मैथुनाभिलाषिन्, सम्भोगाभिलाशिन्, मैथुनेच्छु, व्यवायिन्, अनुक, अभीक, अभिक, लापुक, अभिलाषुक, व्यवायपरायण, लम्पट, स्त्रीरत, स्त्रीपर, कामार्त, कामातुर, कामान्ध, कामान्वित, कामाविष्ट, कामग्रस्त, कामाधीन, कामयुक्त, कामाक्रान्त, कामजित, जातकाम, कामोपहत
adjective
यः स्त्रीसम्भोगाभिलाषी अस्ति।
"सः कामुकः व्यक्तिः अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कामुकः कमिता कम्रोऽनुकः कामयिताऽभिकः ।
कामनः कमरोऽभीकः पञ्चभद्रस्तु विप्लुतः ॥ ४३४ ॥
व्यसनी हर्षमाणस्तु प्रमना हृष्टमानसः ।
विकुर्वाणो विचेतास्तु दुरन्तर्विपरो मनाः ॥ ४३५ ॥
-wordlist-
कामुक (पुं), कमितृ (पुं), कम्र (पुं), अनुक (पुं), कामयितृ (पुं), अभिक (पुं), कामन (पुं), कमर (पुं), अभीक (पुं), पञ्चभद्र (पुं), विप्लुत (पुं), व्यसनिन् (पुं), हर्षमाण (पुं), प्रमनस् (पुं), हृष्टमानस (पुं), विकुर्वाण (पुं), विचेतस् (पुं), दुर्मनस् (पुं), अन्तर्मनस् (पुं), विमनस् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कान्त
कान्त, कमितृ, पति, वरयितृ, भर्तृ, भोक्तृ, धव, रुच्य, अभीक, वर, अभिक, रमण, प्राणाधिनाथ, अनुग
कान्तः स्यात्कमिता पतिर्वरयिता भर्ता च भोक्ता धवो,
रुच्याभीकवराभिकाश्च रमणः प्राणाधिनाथोऽनुगः ।
verse 2.1.1.497
page 0057
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभीकः,
पुं,
 (अभि + कन्, “अनुकाभिकाभीकाःकामयिता” इति पाणिनिसूत्रम् ।) कविः । इतिमेदिनी ॥
स्वामी ॥
इति हलायुधः ॥
(पतिः ।कामुकः । कामी ।“ददृशे पर्णशालायां राक्षस्याभीकयाथ सः” ।इति भट्टिकाव्ये ।उत्सुकः । क्रूरः । निष्ठुरः । निर्भयः । निःशङ्कः ।(“अभीकः कामुके क्रूरे निर्भये त्रिषुना कवौ” ।इति मेदिनी ।)
अभीकः, त्रि, (अभि + कन् ।) कामुकः । क्रूरः ।उत्सुकः । निर्भयः । इति शब्दरत्नावली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभीक
त्रि०
 अभि + कन् “अनुकाभिकाभीकाः कमयिता” पा०नि० । १ कामयमाने “मेदस्विनः सरभसोपगतानभीकान्”माघः । २ क्रूरे ३ उत्सुके च । आभिमुख्येन कायतिप्रकाशते दीर्घः । ४ समीपे “प्रतङ्गावयो वहन्त्वरुषामभीके”ऋ० १, ११८, ५, “अभीकेगृहसमीपे” भा० । ४ अभि +इण + कक् । ५ अभिगते
त्रि०
 “यामन्नुरुष्यतामभीके” ऋ०७, ८६, १, “अभीके अभिगते” भा० । ६ कवौ ७ स्वामिनि च
त्रि०
 ।
Capeller
German
अभीक
n.
 das Zusammentreffen
°के fon—
her, heraus aus (Abl.)
Grassman
German
abhī́ka, n., ursprünglich: die Bewegung in der Richtung des abhí, also vor jemand hin, ihm entgegen, oder beim Ablativ: vor ihm hinweg, aus einem (nicht nachweisbaren) abhy-ac gebildet
daher 1〉 das Entgegentreten im Kampfe
2〉 im Loc. als Adverb: vor dem Angesicht (vor das Angesicht) des Handelnden oder Betrachtenden
so auch 3〉 das zu Verben gefügte abhí vertretend in dem Sinne herbei, entgegen
4〉 abhī́ke als Präposition mit dem Ablativ aus, von (vor dem Angesicht hinweg), von her, in den Verbindungen mit muc, und āré as (fern sein), aś
5〉 ebenso: vor bei den Verben des Schützens pā, uruṣy
6〉 ebenso: vor in zeitlichem Sinne.
-am 1〉 {804, 5} mit kṛ, entgegengehen.
-e 1〉 {320, 4}
{534, 24}
{864, 4}
{887, 6}
{959, 1}. 2〉 {601, 1}
{881, 1}
{290, 4} (vgl. budh mit abhí). 3〉 {118, 5} (vah)
{119, 8} (bhū, vgl. abhíṣṭi)
{174, 5} = {312, 12} (vṛh mit prá)
{465, 10} (sac). 4〉 {71, 8} dyaús (als Abl.)
āsnás {116, 14} (muc)
duritā́t {491, 10} (muc)
{273, 7} (āré siāma). 5〉 duritā́t {121, 14} (pā)
{185, 10} (pā)
tyájasas {339, 4} (uruṣy)
énasas {308, 5}. 6〉 madhyáṃdināt {324, 3} (vorher purā́).
Burnouf
French
अभीक अभीक a. (अभि
sfx. इक) généralt., qui a
une tendance vers ou contre: désireux
amoureux, lascif
qui se
porte vers, hardi, audacieux, cruel. -- S.
m.
 époux.
Poëte.