अभिहित (abhihita)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अभिहित mfn.
   (-तः-ता-तं) Spoken,  said,  declared.
 E.
  अभि before धा to have, 
the part. affix क्त,  and हि substituted for the root.

Capeller Eng

English

 अभि॑हित a.
  fastened,  attached
 yoked
 said,  spoken
named,  designated,  declared,  addressed,  called. 

Yates

English

 अभि-हित (तः-ता-तं)
par. Spoken. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अभिहित 	-	 abhihita 	-	 adj.
  	-	  called
अभिहित 	-	 abhihita 	-	 adj.
  	-	  held forth
अभिहित 	-	 abhihita 	-	 adj.
  	-	  harnessed  [ as a horse ]
अभिहित 	-	 abhihita 	-	 adj.
  	-	  named
अभिहित 	-	 abhihita 	-	 n.
  	-	  word
अभिहित 	-	 abhihita 	-	 n.
  	-	  name
अभिहित 	-	 abhihita 	-	 n.
  	-	  expression
अभिहित 	-	 abhihita 	-	 ppp. 	-	  declared
अभिहित 	-	 abhihita 	-	 ppp. 	-	  held forth
अभिहित 	-	 abhihita 	-	 ppp. 	-	  stated
अभिहित 	-	 abhihita 	-	 ppp. 	-	  spoken to
अभिहित 	-	 abhihita 	-	 ppp. 	-	  said

Wilson

English

 अभिहित
mfn.
   (-तः-ता-तं) Spoken,  said,  declared.
E.
  अभि before धा to have,  the part. affix क्त,  and हि
substituted for the root.

Apte

English

अभिहित [abhihita],  p. p. 

(a) Said,  declared,  spoken,  mentioned
 मयाभिहितम्,  तेनाभिहितम् &c.
  (b) Predicated,  asserted
 अनभिहिते कर्मणि द्वितीया P.
 II.3.1-2. (c) Spoken to,  addressed,  called,  named. (d) Whispered,  promoted to say
 determined.

Fastened,  placed upon.  -तम् A name,  expression,  word
 हरन्ति स्मरतश्चित्तं गोविन्दाभिहितानि च Bhāg.*
  1.15.27. ˚त्वम् being said or spoken to,  a declaration
 authority,  test. Comp.
   -अन्वयवादः,  -वादिन् m.
  a particular doctrine (or the follower of that doctrine) on the import of words,  as opposed to अन्विताभिधानवाद,  -वादिन्. The anvitābhidhānavādins (the Mīmāṁsakas,  the followers of Prabhākara) hold that words only express a meaning (अभिधान) as parts of a sentence and grammatically connected with one another (अन्वित)
 that they,  in fact,  only imply an action or something connected with an action
 e. g.  घटम् in घटम् आनय means not merely 'jar',  but 'jar' as connected with the action of 'bringing' expressed by the verb. The abhihitānvayavādins (the Bhāṭṭas or the followers of Kumārilabhaṭṭa who hold the doctrine) on the other hand hold that words by themselves can express their own independent meanings which are afterwards combined into a sentence expressing one connected idea
 that,  in other words,  it is the logical connection between the words of a sentence,  and not the sense of the words themselves,  that suggests the import or purport of that sentence
 they thus believe in a tātparyārtha as distinguished from vāchyārtha
 see K. P.*
   2 and Maheśvara's commentary ad hoc. ˚तिः f.
  Naming,  speaking &c.
 

अभिहित [abhihita] ति [ti],  ति See under अभिधा.

अभिहितः [abhihitḥ],  f.
 

Striking,  beating,  hurting &c.
 

(In Math.
 ) Multiplication. 

Apte 1890

English

 अभिहित p. p. 1 (a) Said,  declared,  spoken,  mentioned
 मयाभिहितं,  तेनाभिहितं &c. (b) Predicated,  asserted
 अनभिहिते कर्मणि द्वितीया P. II. 3. 1-2. (c) Spoken to,  addressed,  called,  named. (d) Whispered,  prompted to say
 determined. 
2 Fastened,  placed upon. 
तं A name,  expression,  word
 °त्वं being said or spoken to,  a declaration
 authority,  test. 
Comp. 
अन्वयवादः,  
वादिन् m. a particular doctrine (or the follower of that doctrine) on the import of words,  as opposed to अन्विताभिधानवाद,  
वादिन्. The anvitābhidhānavādins (the Mīmāṃsakas,  the followers of Prabhākara) hold that words only express a meaning (अभिधान) as parts of a sentence and grammatically connected with one another (अन्वित)
 that they,  in fact,  only imply an action or something connected with an action
 e. g. घटं in घटं आनय means not merely ‘jar’,  but ‘jar’ as connected with the action of ‘bringing’ expressed by the verb. The abhihitānvayavādins (the Naiyāyikas,  or the followers of Kumārila who hold the same doctrine) on the other hand hold that words by themselves can express their own independent meanings which are afterwards combined into a sentence expressing one connected idea
 that,  in other words,  it is the logical connection between the words of a sentence,  and not the sense of the words themselves,  that suggests the import or purport of that sentence
 they thus believe in a tātparyārtha as distinguished from vāchyārtha
 see K. P. 2 and Maheśvara's commentary ad loc. 

 अभिहित,  
ति See under अभिधा. 

Monier Williams Cologne

English

 अभि॑-हित a See s.v.
 

 अभि॑-हित b mfn.
   (√ धा),  harnessed or put to (as a horse),  RV.
  
 AV.
  
 ŚBr.

 named,  called,  Mn.
   iii,  141,  &c.
  

 held forth,  said,  declared,  spoken,  MBh.
  
 Mn.
   &c.
  

 spoken to,  Kum.
   &c.
  

 अभि॑-हित m.
  N.
  of a chief,  L.
 

 अभि॑-हित n.
  a name,  expression,  word.

Monier Williams 1872

English

 अभि-हित,  अभि-हिति। See s. v. below.

 अभिहित अभि-हित,  अस्,  आ,  अम् (fr. अभि-धा, 
q. v.),  held forth,  said,  declared,  spoken
 determined
spoken to,  addressed,  accosted
 whispered,  prompted
to say
 placed upon
 (अस्),  m.,  N. of a chief
 (अम्), 
n. a name,  expression,  word.
—अभिहित-त्व,  अम्,  n.
the state of being said or spoken
 a holding forth, 
declaration
 authority,  test.

Goldstucker

English

 I. अभिहित Tatpur. 1. m. f. n. (-तः-ता-तम्)
	^1 Said,  spoken, 
declared,  called,  named
 e. g. Śāntip. Mahābh.: भरद्वाज
उवाच । यदेतद्भवताभिहितं सुखानां परमा स्थितिरिति न त-
दुपगृह्णीमः
 or Gauḍap. on the Sāṅkhyak.: यमा नियमाश्च
पातञ्जलेऽभिहिताः
 or Nyāya S.: विज्ञातस्य परिषदा त्रि-
रभिहितस्याप्यप्रत्युच्चारणमननुभाषणम्
 or Vṛhasp.: अर्थिना-
भिहितो योऽर्थः प्रत्यर्थो यदि तं तथा । प्रपद्य पारणं ब्रूयात्प्र-
त्यवस्कन्दनं हि तत्
 or Suśr.: सिराव्यधविधौ पूर्वं नरा ये च
विवर्जिताः । न तेषां नीलिकां विध्येदन्यत्राभिहिताद्भिषक्
 or
इति यत्प्रागभिहितं विस्तरस्तस्य वक्ष्यते
 or spoken to,  addressed:
e. g. Bhaṭṭik.: विपाकोऽयं दशग्रीव संदृष्टोऽनागतो मया ।
त्वं तेनाभिहितः पथ्यं किं कोपं न नियच्छसि
 or Daśakum.:
मया तु स्मयमानेनाभिहितम् । सौम्य &c.
 see Kaiyyaṭa's ex-
planation at the end of अभिहित II.
	^2 Determined,  con-
veyed,  explicit or clear (as the sense)
 e. g. Pāṇini inscribes
the chapter treating on the use of the oblique cases: अनभि-
हिते i. e. when the sense of the case requires an expla-
nation
 the sense of the base is naturally conveyed by the
first case or nominative (Patanj. to Pāṇ. II. 3. 1.: अनभि-
हितस्तु विभक्त्यर्थस्तस्मादनभिहितवचनम् । कः पुनर्विभक्त्यर्थः ।
एकत्वादयो विभक्त्यर्थाः । तेष्वनभिहितेषु कर्मादयोऽभिहिता
विभक्तीनामुत्पत्तौ निमित्तत्वाय मा भूवन्निति तस्मादनभिहि-
तवचनम् । तस्मादनभिहिताधिकारः क्रियते ।
 comp. II. 3. 46.
and Vārtt.: अभिहिते प्रथमा)
 or Nyāya S.: अविशेषाभि-
हितेऽर्थे वक्तुरभिप्रायादर्थान्तरकल्पना वाक्च्छलम्. See Kaiyy.
at the end of II.
	^3 Placed upon,  fastened upon
 e. g.
Mānava-Kalpa-S.: अभिहिततमं दक्षिणं कुर्यात् (scil. परि-
धिम्) i. e. placed nearest the Āhavanīya fire
 or उपभृद्ध्रुव-
योः सकाशादभिहिततरा i. e. the जुहू is placed nearer the
Āhavanīya than the उपभृत् and ध्रुवा (Kumārila's Bhāṣya:
उपभृतः सकाशाज्जुहूराहवनीयसंनिकृष्टतरा). See Kaiyy. at
the end of अभिहित II.
2. m. (-तः) The proper name of a Gotra-or family-
chief
 his descendants are called अभिहिताः or आभिहितयः
another reading of the word is अनभिहित q. v. (Vardha-
māna,  the author of the Gaṇaratnamahodadhi: अभिपूर्वस्य
हिनोतेर्दधातेर्वा क्ते नञि च । अनभिहितस्तस्यानभिहिताः ।
आनभिहितयः । केचिदभिहितेति नञा विना पठन्ति । तत्रा-
भिहिताः । आभिहितयः).
3. n. (-तम्) A word
 e. g. Kāvyaprak.: सामान्यरूपाणां
पदार्थानामाकाङ्क्षासंनिधियोग्यतावशात्परस्परसंसर्गो यत्राप-
दार्थोऽपि विशेषरूपो वाक्यार्थस्तत्राभिहितान्वयवादे का वार्ता
व्यङ्ग्यस्याभिधेयतायां येऽप्याहुः &c.
 or Sāhityad.: ता-
त्पर्यार्थस्तद्बोधकं च वाक्यमित्यभिहितान्वयवादिनां मतम् (i. e.
the opinion of those who contend that the purport of a
sentence arises from the logical connexion between the
words of the sentence)
 or comm. on the Sāh.: अभिहिता-
नामभिधया लक्षणया वा पदोपस्थापितान्वयबोधवादिनां प्रा-
चीननैयायिकानामित्यर्थः (the latter maintaining that the
‘purport’ of a sentence follows from the original or ellip-
tical sense of the words themselves).
4. f. (-ता) The name of a plant (Commelina salici-
folia)
 see जलपिप्पली (Nigh. Prak.). E. धा with अभि, 
kṛt aff. क्त (2. also referred to II. अभिहित).

 II. अभिहित Tatpur. m. f. n. (-तः-ता-तम्)
	^1 Gone.
	^2 In-
creased. E. हि,  with अभि,  kṛt aff. क्त. [The latter word
and its meanings on the authority of Kaiyyaṭa who has the
following remark on अभिहित I. and II.: अभिपूर्वस्तावद्द-
धातिर्बन्धनोच्चारणप्रतिपादनेषु वर्तते । अश्वाभिधानीमादत्त
इत्यत्र बन्धनवृत्तिः । अभिहितः श्लोक इत्युच्चारणवृत्तिः । अभि-
हितोऽर्थ इति प्रतिपादनवृत्तिः ॥ हिनोतेरपि गतिवृद्ध्यर्थस्या-
भिहितमिति भवति. Comp. also the Etym. of I. 2.]

Apte Hindi

Hindi

अभिहित
भू* क* कृ* - अभि+घा+क्त
"कहा गया, बोला गया, घोषित किया गया"

अभिहित
भू* क* कृ* - अभि+घा+क्त
"संबोधित किया गया, पुकारा गया"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अभिहित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > अभि + डुधाञ् (धारणे) - "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "एषा तेऽभिहिता साङ्ख्ये बुद्धिर्योगेत्विमां शृणु"
उल्लेखाः - > गीता० २-३९
अभिहित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಭಿಧಾವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ

L R Vaidya

English

 aBihita {% a. (f. ता) %} 1. Said,  spoken,  declared,  named
 2. placed upon,  fastened upon.

Abhyankara Grammar

English

अभिहित  expressed (used in connection with the sense of a word) एतेनैवाभिहितं सूत्रेण M. Bh. on I.2.64 ,  1.3.1 
 ex- pressed actually by a word or part of a word,  same as कथित M. Bh. on I.4.51.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

brjod pa
१) अनुव्याहरत् २) अभिधान ३) अभिधायिन् ४) अभिधीयते ५) आभिलाप ६) अभिलाप्य ७) अभिहित ८) आख्यान ९) आचक्षते १०) आम्नात ११) आम्नायते १२) आरोचन १३) आह १४) इरित १५) उक्त १६) उच्चारण १७) उच्चारयितव्य १८) उच्यते १९) उच्यमान २०) उदाहार २१) उदीरयति २२) उद्दिष्ट २३) उद्भावक २४) उद्भावन २५) उद्भावना २६) उद्भावित २७) उपदिश्यमान २८) कथयत् २९) कथ्यते ३०) कीर्ति ३१) ख्याप्यते ३२) जल्प ३३) जल्पते ३४) निश्चारयति ३५) पठन्ति ३६) पर्याय ३७) पाठ ३८) प्रकाशित ३९) प्रभावना ४०) प्रयुक्त ४१) प्रलाप ४२) प्रव्याहार ४३) प्रशंसा ४४) भणामि ४५) भाषते ४६) भाषिन् ४७) मत ४८) मन्त्रणा ४९) युक्त ५०) लपति ५१) वक्तव्य ५२) वक्ति ५३) वक्तुम् ५४) वचन ५५) वर्ण ५६) वर्णित ५७) वाचक ५८) वाचना ५९) वाचिन् ६०) वाद ६१) व्यपदेश ६२) व्याहरमाण ६३) व्याहार ६४) सूचयसि ६५)

brjod par bya ba
१) आभिधीयमान २) अभिधेय ३) अभिहित ४) उच्यते ५) प्रभाव्यते ६) वक्तव्य ७) वाच्य ८) व्याख्येय ९) व्युत्पादयितव्य

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अभिहितं,  त्रि,  (अभि + धा + कर्म्मणि क्तः ।)उक्तं । कथितं । इत्यमरः ॥
(“अर्थिनाभिहितोयोऽर्थः प्रत्यर्थी यदि तं तथा ।सम्भोजिनी साभिहिता पैशाची दक्षिणा द्विजैः” ॥
इति मनुः ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अभिहित त्रि०
  अभि + वा--क्त । १ अभिधया वृत्त्या बोधिते२ उक्ते । “अभिहिते प्रथमा” वा० । अभिधानञ्च प्रायेण्ण तिङ्कृत्तद्धितसमासैः क्कचिदव्ययेन । तत्तद्गतसंख्याया अभिहितत्वेकर्त्तृकर्मणोरभिहितत्वमिति नैयायिकाः भवति च ग्रामंगच्छति चैत्रः ग्रामो गम्यते चैत्रेणेत्यादौ कर्तृकर्मगत-संख्याया आख्यातेनाभिधानमतस्तत्र प्रथमोपपत्तिः ।तथाचास्व्यातार्थसंख्यावत्त्वेन कर्त्तृकर्म्मणोः अभिहित-त्वम् । वैयाकरणमते कर्त्तृकर्मणोरेव आख्यातेना-भिधानमिति भेदः । “अनभिहिते” पा० अनभिहितेइत्यधिकाये कर्मादौ द्वितीयादि “इति प्रविश्याभिहिताद्विजन्मना” कु० अस्य वच्यर्थकतया गौणे कर्मणि क्त ।वचनोद्देश्यत्वेन तस्याः कर्म्मत्वादुक्तता । गौणकर्म्मणोऽप्रयोगेतु मुख्यकर्म्मणोवचनादेरुक्तता । “वासुदेवेनाभिहिते वाक्येतेन महात्मना” भा० उ० प० ।

Capeller

German

 अभिहित s. धा.

Burnouf

French

 अभिहित अभिहित pp. d'अभिदधामि।

Stchoupak

French

 अभि-हित-
 a. v. nommé 
 dit 
 interpellé,  parlé,  en question 
 à qui
on a parlé.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.