| YouTube Channel

अभिषावकीय् (abhiSAvakIy)

 
Goldstucker
English
अभिषावकीय् denom. parasm. (-यति) To have a desire for one
who presses out the juice of the Soma plant. [This denom. is
an example to the Vārtt. न वानुपसर्गत्वात् to Pāṇ. VIII. 3. 65
the latter Sūtra enjoins that स् of the rad. सु (षुञ्) when pre-
ceded by certain prefixes, e. g. by the upasarga अभि, becomes
ष्
e. g. अभिषुणोति
thereupon a Vārtt. (नामधातोस्तु प्रतिषे-
धः) observes that if a denomin. is formed of a deriv. of सु
(e. g. सावकीय् of सावक) and such a denom. is preceded by a
prefix like अभि, the change of स् into ष् does not take place
thus सावकीय् when prefixed with अभि, remains, for in-
stance, अभि सावकीयति
the mentioned Vārtt. न वा° then
limits the generality of this restriction by adding that स् re-
mains unchanged, only if e. g. अभि is not उपसर्ग to सु
for अभि
being upasarga to सु in the derivat. अभिषावक, स् becomes
ष् not only in the latter, but also in its denom. अभिषाव-
कीय्
the case being different from that of अभि सावकी-
यति where अभि is not upasarga to सु but to सावकीय्
forms like अभिसावकीय् or परिसावकीय् are therefore not
simple denom., but must, like other radicals with upasar-
gas prefixed, be looked for under the simple form, i. e. under
सावकीय्. Patanj.: नामधातोस्तु प्रतिषेधो वक्तव्यः । सावक-
मिच्छति । अभि सावकीयति । परि सावकीयति ॥ (Vārtt.:
न वानुपसर्गत्वात्) । न वा वक्तव्यः । किं कारणम् । अनुपसर्ग-
त्वात् । यत्क्रियायुक्तास्तं प्रति गत्युपसर्गसंज्ञे भवतः । न चात्र
सुनोतिं प्रति क्रियायोगः । किं तर्हि सावकीयतिं प्रति
Kaīyy.:
न वेति । अभिः क्यजर्थस्येच्छाया विशेषणत्वादुपसर्गो न सुनोतेः ।
सुनोत्युपसर्गत्वे त्वभिषावकमिच्छति । अभिषावकीयति । भवत्येव
षत्वं नासावेवमिति.] E. अभिषावक, denom. aff. क्यच्.