अभिषव (abhiSava)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अभिषव m.
  (-वः)
	 1. Religious bathing,  ablution preparatory to religious
rites.
	 2. Sacrifice.
	 3. Bathing in general.
	 4. Drinking the juice of
the acid Asclepias.
	 5. Ferment,  yeast,  any substance producing
vinous fermentation. 
	 n.
  (-वं) Sour gruel. See काञ्जिका.
 E.
  अभि,  and मु
to mix,  to stir,  अप् affix
 and स is changed to ष.

Capeller Eng

English

 अभिषव m.
  pressing out (of the Soma).

Yates

English

 अभिषव (वः) 1.
m.
  Religious bath-
ing
 sacrifice
 drinking Ascle-
pias
 yeast.
n.
  Sour gruel.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अभिषव 	-	 abhiSava 	-	 m.
  	-	  yeast
अभिषव 	-	 abhiSava 	-	 m.
  	-	  religious bathing
अभिषव 	-	 abhiSava 	-	 m.
  	-	  any substance producing vinous fermentation
अभिषव 	-	 abhiSava 	-	 m.
  	-	  ablution (preparatory to religious rites)
अभिषव 	-	 abhiSava 	-	 m.
  	-	  sacrifice
अभिषव 	-	 abhiSava 	-	 m.
  	-	  ferment
अभिषव 	-	 abhiSava 	-	 m.
  	-	  distillation
अभिषव 	-	 abhiSava 	-	 n.
  	-	  sour gruel
अभिषव 	-	 abhiSava 	-	 n.
  	-	  consecration

Wilson

English

 अभिषव
m.
  (-वः)
1 Religious bathing,  ablution preparatory to religious rites.
2 Sacrifice.
3 Bathing in general.
4 Drinking the juice of the acid Asclepias.
5 Ferment,  yeast,  any substance producing vinous fermentation. 
n.
  (-वं)
Sour gruel. See काञ्जिका.
E.
  अभि,  and सु to mix,  to stir,  अप् affix
 and स is changed to
ल.

Apte

English

अभिषव [abhiṣava],  see under अभिषु.

अभिषवः [abhiṣavḥ],  [अभि-सु-अप्]

Extracting or pressing out the Soma juice. चक्रुस्ते विधिवद्राजंस्तथैवाभिषवं द्विजाः Mb.
 *  14. 88.21.

Distillation or extraction (of liquors &c.
 ).

Religious bathing,  ablution preparatory to religious rites.

Bathing or ablution (in general)
 जपोपवासा- भिषवैर्मुनीनाम् Ki.*
  3.28.

Drinking the Soma juice.

A sacrifice in general.

Ferment,  yeast
 any substance producing fermentation. 

A finger used in extracting Soma juice (Nir.).

Coronation
 रामाभिषवसंयुक्ताश्चक्रुरेव कथा मिथः Rām.*
  2.6.16. -वम् Sour gruel.

Apte 1890

English

 अभिषव see under अभिषु. 

 अभिषवः [अभि-सु-अप्] 1 Extracting or pressing out the Soma juice. 
2 Distillation or extraction (of liquors &c.). 
3 Religious bathing,  ablution preparatory to religious rites. 
4 Bathing or ablution (in general)
 Ki. 3. 28. 
5 Drinking the Soma juice. 
6 A sacrifice in general. 
7 Ferment,  yeast
 any substance producing fermentation. 
8 A finger used in extracting Soma juice. (Nir.) 
वं Sour gruel. 

Monier Williams Cologne

English

 अभि-षव a &c.
   See अभि-षु.

 अभि-षव b m.
  pressing out (the juice of the Soma plant),  ĀśvŚr.
  
 KātyŚr.
  

 distillation,  L.
 

 religious bathing,  ablution (preparatory to religious rites),  L.
 

 drinking Soma juice,  sacrifice,  L.
 

 ferment,  yeast,  any substance producing vinous fermentation,  L.
 

 consecration,  Dharmaś.
 

 अभि-षव n.
  sour gruel,  VP.
  

Monier Williams 1872

English

 अभिषव अभि-षव। See अभि-षु।

 अभि-षव,  अस्,  m. or अभि-षवण,  अम्,  n.
pressing out the juice of the Soma plant
 distillation
religious bathing,  ablution preparatory to religious
rites
 drinking Soma juice,  sacrifice
 ferment,  yeast, 
any substance producing vinous fermentation
 (अम्), 
n. sour gruel.

Goldstucker

English

 अभिषव Tatpur. 1. m. (-वः)
	^1 The religious act of pressing
out the juice of the Soma plant or Asclepias acida (see
also सोमाभिषव),  or in default of this plant,  of its substi-
tute,  the Pūtīkā or Cæsalpinia bonducella (see also पूती-
काभिषव)
 it constitutes an essential ceremony of the
Soma sacrifices (see ज्योतिष्टोम),  and is performed the day
after the sacrificial acts called उपसद् (q. v.),  by means
of stones (ग्रावन्) which press on two boards (called
अधिषवण)
 the act takes place in the southern part of a
building erected in the western part of the Uttaravedi near
a cart which is placed there and bears,  like the building, 
the name हविर्धान. (Comp. e. g. Mādhava vv. ll.: यदि
सोमं न विन्देत पूतीकानभिषुणुयादिति श्रूयते
--दीक्षादि-
वसादूर्ध्वं सोमाभिषवदिवसात्पूर्वं कर्तव्या होमा उपसदः
--
Mahīdhara: अध्वर्युभिः सुता अभिषवधर्मेण ग्रावभिः द्रवीभा-
वमापादिताः
 Mādhava: सोमाभिषवाधारयोरधिषवणफल-
कयोः संतर्दनं कार्यम्
--उत्तरवेद्याः प्रतीचीने मण्डपेऽभि-
षवः
--हविर्धाने ग्रावभिरभिषुत्याहवनीये हुत्वा सदसि
भक्षयन्ति
--ज्योतिष्टोमे श्रूयते । उत यत्सुन्वन्ति सामिधेनी-
स्तदन्वाहुरिति । हविर्धानमण्डपगतयोर्दक्षिणोत्तरभागयोर-
वस्थितयोर्हविर्धाननामकयोः शकटयोर्मध्ये दक्षिणं शकटमत्र
यत्तच्छब्दाभ्यामभिधीयते । तत्र समीपे सोमस्याभिषवः).
	2a. Religions bathing,  ablution preparatory to religious rites
	b. Drinking the juice of the Soma plant. [Some of the
comm. on the Amarak. 2. 7. 46. give only the first meaning
(2. a.),  others both meanings
 Rāyam.,  Tarkavāgīśa,  Ramān., 
&c. = यज्ञस्नाने
 Bharatam.,  Sārasund.,  Nīlak.: यज्ञस्नाने
सोमलतापाने च.]
	^3 Sacrifice in general (Med.,  Śabdar., 
Bhūripr.,  Viśvapr. = यज्ञ
 Hem. = क्रतु
 Trik. = याग).
	^4 Bathing in general (Med.,  Trik.,  Hem.,  &c.,  &c.).
	^5 Ferment, 
yeast,  any substance producing vinous fermentation (Ama-
rak. = संधान
 Rāyam. on this word: = मद्यकल्के
 Ramān. =
मद्यसज्जीकरणे
 Bhānud. = आम्रादिसंधाने
 Śabdamuktām. =
वंशाङ्कुराम्रफलादिजनितचिरस्थापितमद्योत्पादकद्रव्यविशेषे
Ajayap. = मद्यसंहतौ
 Śabdar. = मद्यसंधाने
 Bhūripr.,  Jaṭādh.
= शीधुसंधाने
 a meaning ‘distillation’ given to this word
elsewhere is therefore erroneous).
2. n. (-वम्) Sour gruel
 comp. अभिषुत
 (Halāy.,  Rāja-
nigh. = काञ्जिक). E. सु (षुञ्) with अभि,  kṛt aff. अप्.

Apte Hindi

Hindi

अभिषवः
पुं*
  - अभि+षु+अप्
सोमरस निचोड़ना

अभिषवः
पुं*
  - अभि+षु+अप्
शराब खींचना

अभिषवः
पुं*
  - अभि+षु+अप्
"धार्मिक कृत्यों या संस्कारों से पूर्व किया जाने वाला स्नान या, आचमन"

अभिषवः
पुं*
  - अभि+षु+अप्
स्नान या आचमन

अभिषवः
पुं*
  - अभि+षु+अप्
यज्ञ

अभिषवम्
नपुं*
   - अभि+षु+अप्
काञ्जी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अभिषव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೋಮಲತೆಯನ್ನು ಕುಟ್ಟಿ ರಸವನ್ನು ಹಿಂಡುವುದು
अभिषव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾಗದ ಸಲುವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನ
अभिषव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸುವುದು /ಸಾರಾಯಿ ತೆಗೆಯುವುದು
अभिषव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ನಾನ
अभिषव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೋಮರಸದ ಪಾನ
अभिषव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೋಮರಸವನ್ನು ಹಿಂಡುವ ಬೆರಳು
अभिषव
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಜ್ಞ
निष्पत्तिः - > अभि + षुञ् (अभिषवे) - "अप्" (३-३-५७)
प्रयोगाः - > "जपोपवासाभिषवैर्मुनीनाम्"
उल्लेखाः - > किरा० ३-२८
विस्तारः - > "अभिषवः क्रतौ मद्यसन्धानस्नानयोरपि" - हेम० ।

L R Vaidya

English

 aBizava {% m. %} 1. The religious act of pressing out the juice of the Soma plant
ablution preparatory to religious rites
sacrifice (in general)
bathing (in general)
the extracting of liquor.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अभिषव m. 3. *Abwaschung,  S II,  382,  25. — 5. VP. 3,  16,  15. — Weihe,  Dharmaśarm. 7,  13.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
जगलो मेदको मद्यपङ्कः किण्वं तु नग्नहूः ॥ ९०४ ॥
नग्नहुर्मद्यबीजं च मद्यसंधानमासुतिः ।
आसवोऽभिषवो मद्यमण्डकारोत्तमौ समौ ॥ ९०५ ॥
-wordlist-
 
जगल (पुं),  मेदक (पुं),  मद्यपङ्क (पुं),  किण्व (क्ली),  नग्नहू (पुं),  नग्नहु (पुं),  मद्यबीज (क्ली),  मद्यसन्धान (क्ली),  आसुति (स्त्री),  आसव (पुं),  अभिषव (पुं),  मद्यमण्ड (क्ली),  कारोत्तम (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

धान्याम्ल
धान्याम्ल,  आरनाल,  सन्धान,  काञ्जिक,  सौवीर,  अभिषव,  अवन्तिसोम,  तुषोदक,  शुक्त
धान्याम्लमारनालं सन्धानं काञ्जिकं च सौवीरम् ।
अभिषवमवन्तिसोमं तुषोदकं शुक्तमिच्छन्ति ॥ ३१८ ॥
verse 2.1.1.318
page 0038

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अभिषवः,  पुं,
   (अभि + सु + अप्,  गुणः षत्वञ्च ।यज्ञः । स्नानं । मद्यसन्धानं । तत्तु चिरस्थापितमदोत्पादकद्रव्यं । इति मेदिनी ॥
 यज्ञस्नानंसोमलतापानञ्च । तत्पर्य्यायः । सूत्या २ सवनं ३ ।इत्यमरः ॥
(“भवेदभिषवः स्नाने मद्ये सन्धानयज्ञयोः” ।इति मेदिनी)

 अभिषवं,  क्ली,
   काञ्जिकं । इति हलायुधः ॥
 काँजिइति भाषा ।

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अभिषव पु०
  अभि + सू--अप् । १ यज्ञाङ्गस्नाने,  २ निष्पीडने, ३ सुरोत्पादनादिव्यापारे,  ४ सोमलतापाने,  ५ तत्कण्डनेच “अद्र्यादानप्रभृति त्रिपर्य्यायानभिषवान् करोति” कात्या०१०,  १,  ४ । “निर्यात्य राजानमभिषुण्वन्ति व्याख्यातोऽभि-षव” इति कर्क० । “आप्यायनाभिषवाश्वदाभ्येषु च” कात्या०७,  ६,  २८ । सर्वजित् महाव्रतः संवत्सरदीक्षः सप्ताहाभिषव-स्तिस्र उपसदः कात्या० “संवत्सरादूर्द्धं सप्ताहेऽतीतेऽभि-षवः सूत्या” कर्क० । ६ स्नाने । “जपोपवासाभिषवैर्मुनी-नाम्” किरा० । करणे अप् । ७ अङ्गुल्यामिति निरु०सोमकण्डनसाधनत्वात् तथात्वम् । आधारे अप् । ८ यज्ञे ।

Capeller

German

 अभिषव m.
  das Keltern. 

Burnouf

French

 अभिषव अभिषव m.
  (सु) expression du soma,  un des
actes du Saint-Sacrifice.
		 Distillation. 
		 Bain
 ablution.  -- N.
liqueur d'avoine fermentée.

Stchoupak

French

 अभि-षव-
 m.
  -ण- nt. bain. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.