| YouTube Channel

अभिविधि (abhividhi)

 
Spoken Sanskrit
English
अभिविधि abhividhi
m.
 complete comprehension or inclusion
Apte
English
अभिविधिः [abhividhiḥ], [अभितो विधिर्व्याप्तिः]
Complete comprehension or inclusion
one of the senses of the particle आ
आङ् मर्यादाभिविध्योः
P.
 II.1.13, the limit inceptive as opposed to the limit conclusive and translated by 'from', 'commencing with', 'including'
as in आबालं -आबालेभ्यः - हरिभक्तिः (मर्यादा and अभिविधि are thus distinguished तेन विना मर्यादा, तत्सहितो$भिविधिः).
Complete pervasion, filling up or occupying completely
अभिविधौ भाव इनुण्
P.
 III.3.44
also
V.*
 4.53 and Sk. thereon.
Apte 1890
English
अभिविधिः [अभितो विधिर्व्याप्तिः] 1 Complete comprehension or inclusion
one of the senses of the particle आ
आङ् मर्यादाभिविध्योः P. II. 1. 13, the limit inceptive as opposed to the limit conclusive and translated by ‘from, ’ ‘commencing with’, ‘including’
as in आबालं-आबालेभ्यः हरिभक्तिः (मर्यादा and अभिविधि are thus distinguished तेन विना मर्यादा, तत्सहितोऽभिविधिः).
2 Complete pervasion, filling up or occupying completely
अभिविधौ भाव इनुण् P. III. 3. 44
also V. 4. 53 and Sk. thereon.
Monier Williams Cologne
English
अभि-विधि
m.
 complete comprehension or inclusion,
Pāṇ.
 ii, 1, 13
Monier Williams 1872
English
अभिविधि अभि-विधि, इस्, m. complete co-
incidence, complete comprehension or inclusion,
Goldstucker
English
अभिविधि Tatpur. m. (-धिः) Comprehension, complete per-
vasion, inclusion of the point of limit
e. g. frequently used
as the interpretation of the meaning ‘until (inclusively)’ of
आ (आङ्) and in contradistinction from the rendering म-
र्यादा of its meaning ‘until (exclusively)’
thus Kaiyy. on a
Kār. to Pāṇ.: आङ् मर्यादाभिविध्योरिति समासविधौ ङि-
न्निर्दिष्टः । विना तेनेति मर्यादा । सह तेनेत्यभिविधिः
or Kāś.
on Pāṇ. III. 2. 134.: अभिविधौ चायमाकारः
or on Pāṇ. V.
1. 19.: अभिविधौ चायमधिकारः (i. e. the Sūtra V. 1. 63. in-
clusively)
or Kumārila on the words आ चतुर्थात्कर्मणः
of a Mānava-Kalpas.: अभिविधिपक्षे संनमनादेः । मर्यादा-
पक्षेऽनुमार्जनादेः (comp. also s. v. अभिवासन)
or Kāś. (on
Pāṇ. अभिविधौ भाव इनुण्): अभिविधिरभिव्याप्तिः । क्रि-
यागुणाभ्यां कार्त्स्न्येन संबन्धः (i. e. when completeness of act
and properties are implied)
or Kāś. (on Pāṇ. अभिविधौ
संपदा च): यत्रैकदेशेनापि सर्वा प्रकृतिर्विकाररूपं संपद्यते सो
ऽभिविधिः (i. e. when the complete or thorough transformation
of the original substance is implied). E. अभि and विधि.
Apte Hindi
Hindi
अभिविधि
वि* - अभि+वि+धा+कि
"पूरा सम्मिलन या संबोध, ’आ’ का एक अर्थ आरंभिक सीमा "
अभिविधि
वि* - अभि+वि+धा+कि
पूर्ण प्रसार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभिविधि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವ್ಯಾಪ್ತಿ /ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ
L R Vaidya
English
aBiviDi {% m. %} Complete pervasion, inclusion of the point of limit, e.g. आङ्मर्यादाभिविध्योः ‘आ means until exclusively’ (i.e. excluding the point of limit) and until inclusively (i.e. including the point of limit).
Abhyankara Grammar
English
अभिविधि inclusive extension to a par- ticular limit
inclusive limit cf. आङ् मर्यादाभिविध्योः P.II.1.13, अङ् मर्यादाभिविध्योरिति वक्तव्यम् M. Bh. on I.4.89
(2) full or complete exten- sion cf. अभिविधौ भाव इनुण् । अभिविधिर- भिव्याप्तिः । सांराविणं वर्तते Kāś on P. III. 3.44.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभिविधि
पु०
 अभितो विधिर्व्याप्तिः । १ व्याप्तौ, मय्यादायांहि अवघिभूतं विहाय तत्तत्कार्य्यान्वयः अभिविधौ तु अवघिसहिते कार्य्यान्वय इति तस्य व्यापकता अतएवोक्तम् “मर्य्या-दाभिविधिसन्देहे कार्य्यान्वितत्वादभिविधेर्ग्रणमित्यभि युक्तैः ।“आङ् मर्य्यादाभिविध्योः” पा० । “अभिविधौ भावइनुण्” पा० “मर्य्यादायामभिविधौ क्रियायोगेषदर्थयोः । यआकारः स ङित् प्रोक्त” मु० बो० ।