अभिमानिन् (abhimAnin)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अभिमानिन् mfn.
   (-नी-निनी-नि) Proud,  arrogant.
 E.
  अभिमान and इनि aff.
  

Capeller Eng

English

 अभिमानिन् a.
  self-conceited,  arrogant
 imagining one's
self to have or to be (—°).

Yates

English

 अभि-मानिन् (नी-निनी-नि)
a. Proud.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   अभिमानिन्   abhimAnin   adj.
   arrogate   
   अभिमानिन्  abhimAnin  adj.
   laying claim to   
   अभिमानिन्  abhimAnin  adj.
   thinking of one's self  
   अभिमानिन्  abhimAnin  adj.
   arrogating to one's self   
   अभिमानिन्  abhimAnin  adj.
   proud  
   अभिमानिन्  abhimAnin  adj.
   self-conceited   
   अभिमानिन्  abhimAnin  adj.
   imagining one's self to be or to possess     
            

Wilson

English

 अभिमानिन्
mfn.
   (-नी-निनी-नि) Proud,  arrogant.
E.
  अभिमान and इनि aff.
  

Apte

English

अभिमानिन् [abhimānin],  a.
  Possessed of self-respect
 Ki.*
  1.31
 K.*
  212.

Having a high opinion of oneself,  proud,  arrogant,  conceited.

Regarding all objects as referring to one's own self
 अभिमानिव्यपदेशस्तु विशेषानुगतिभ्याम् Br. Sūt 2.1.5.

Fancying,  pretending,  or regarding oneself to be
 नरेन्द्र˚ Dk.*
  51
 K.*
  194. m.
  A form of Agni.

Apte 1890

English

 अभिमानिन् a. 1 Possessed of selfrespect
 Ki. 1. 31
 K. 212. 
2 Having a high opinion of oneself,  proud,  arrogant,  conceited. 
3 Regarding all objects as referring to one's own self
 अभिमानिव्यपदेशस्तु विशेषानुगतिभ्यां Br. Sūt. 
4 Fancying,  pretending,  or regarding oneself to be
 नरेंद्र° Dk. 51
 K. 194. 
m. A form of Agni. 

Monier Williams Cologne

English

 अभि-मानिन् mfn.
   thinking of one's self,  proud,  self-conceited

 (ifc. ) imagining one's self to be or to possess,  laying claim to,  arrogating to one's self

 अभि-मानिन् m.
  N.
  of an Agni,  VP.
  
 BhP.
  

Monier Williams 1872

English

 अभि-मानिन्,  ई,  इनी,  इ,  thinking of one's self,  proud, 
self-conceited,  arrogant
 imagining
 (ई),  m.,  N. of
a deity.
—अभिमानि-ता,  f. or अभिमानि-त्व,  अम्, 
n. the state of self-conceitedness.

Goldstucker

English

 अभिमानिन् Tatpur. 1. m. f. n. (-नी-निनी-नि)
	^1 (In Philo-
sophy.) Conceiving objects with the notion that they refer
exclusively to one's own self
 esp.,  however,  with the im-
plied sense that such conception is erroneous
 (comp. अभि-
मान 1.)
 e. g. (in the Vedānta,  the inferior degrees of the
absolute Spirit,  each of which conceives the world as re-
ferring exclusively to itself) Ved. Sāra: एतत्समष्ट्युपहितं चै-
तन्यं वैश्वानरो विराडिति चोच्यते सर्वनराभिमानित्वाद्विविधं
राजमानत्वाच्च ‘he is called Vaiśvānara,  because he conceives
the whole of mankind as referring to him exclusively &c.’
(where the affix त्व belongs to the whole compound सर्वनर-
अभिमानिन्).
	^2 Conceiving (in general),  but esp. with the
implied sense: conceiving erroneously,  fancying,  imagining
e. g. Udyogap. Mahābh.: प्रज्ञाभिमानी प्रतिकूलवादी त्याज्यः
स तादृक्त्वरयैव भृत्यः.
	^3 Personifying,  personating
 e. g. Śan-
kara in his comm. on the Chhānd. Up.: …ते सर्वेऽर्चिषम्
(i. e.) अर्चिरभिमानिनीं देवतामभिनिविशन्ति (i. e. प्रतिपद्य-
न्ते) &c. …। ते धूमं (i. e.) धूमाभिमानिनीं देवतामाभिमु-
ख्येन संभवन्ति &c. …। नैते कर्मिणः प्रकृताः संवत्सरं (i. e.)
संवत्सराभिमानिनीं देवतामभिप्राप्नुवन्ति
 or Mahīdh. in the
comm. on the Vājas.: शाखादीनामचेतनत्वेऽपि तदभिमानि-
नां देवतानां सत्त्वाद्देवतात्वम् । अभिमानिव्यपदेशस्त्विति व्या-
ससूत्रोक्तेः
 or संवत्सराभिमानी प्रजापतिः स्तूयते
 or Sāy.: यद्य-
पि तिस्र एव देवता इत्युक्तत्वात्क्षित्याद्यभिमानिन्यो देवतास्तिस्र
एव &c.
 or Prabodhach.: मधुमत्या च भूमिमापन्नः स्थानाभिमा-
निनीभिर्देवताभिरुपच्छन्द्यते ‘…by the deities who personated
the place’,  i. e. who created in Purusha's mind the illusion that
it was mount Meru
 or Vedānta-Sūtra: अभिमानिव्यपदेशस्तु
विशेषानुगतिभ्याम् (Śaṅkara: न खलु मृदब्रवीदित्येवंजातीय-
कया श्रुत्या भूतेन्द्रियाणां चेतनत्वमाशङ्कनीयम् । यतोऽभि-
मानिव्यपदेश एषः । मृदाद्यभिमानिन्यो वागाद्यभिमानिन्यश्च चे-
तनादेवता वदनसंवदनादिषु चेतनोचितेषु व्यवहारेषु व्यपदि-
श्यन्ते न भूतेन्द्रियमात्रम्)
 or Daśakumārach.: कश्चिन्नरेन्द्रा-
भिमानी मां निवर्ण्य &c. ‘somebody personating a doctor &c.’.
	^4 Proud,  not bearing a slight,  haughty
 e. g. Rāmāy.: अभि-
मानिनमुद्भ्रान्तमात्मसंभावितं शठम् ।…घ्नन्ति वैरिणः
 or
Gītagov.: हरिरभिमानी रजनिरिदानीमियमपि याति विरा-
मम् । कुरु मम वचनं &c. (comm. लघुत्वं न सहते).
	^5 Wishing, 
desiring
 e. g. Vijnānāch. on a Sāṅkhya S.: …अहंकार
इन्द्रियादिहेतुः । लोके भोगाभिमानिनैव रागद्वारा भोगोपक-
रणनिर्माणदर्शनात् (v. 1. भोगोपकरणकरणदर्शनात्).
	^6 Do-
ing injury,  hostile,  an enemy
 e. g. Sāyaṇa (in the comm. on
अभिमाति): अभिमातीरभिमानिनः कर्मविघ्नकारिणः शचून्.
 2. m. (-नी)
	^1 A name of Agni as the eldest born of
Brahman (masc.)
 according to the Viṣṇu Purāṇa.
	^2 The
name of a son of the Manu Bhautya who presides over the
fourteenth Manwantara. (There is probably an allegorical
connexion between the name of these personages and the
Sāṅkhya doctrine which makes अहंकार originate in the prin-
ciple of intellect.) E. मन् with अभि,  kṛt aff. णिनि
 1. 4.
perhaps not a Tatpur.,  but अभिमान,  taddh. aff. इनि.

Benfey

English

 अभिमानिन् अभिमानिन्,  i. e. अभि-
मान + इन्,  adj.
 ,  f.
  नी, 
 1. Proud,  Rām. 
3,  37,  16.
 2. Fancying,  Daśak. in Chr.
187,  12 (नरेन्द्राभिमानिन्,  having the
fancy of being a physician).

Apte Hindi

Hindi

अभिमानिन्
वि* - अभि+मन्+णिनि
आत्माभिमानी

अभिमानिन्
वि* - अभि+मन्+णिनि
"अहंमन्य, घमंडी, गर्वीला, दम्भी"

अभिमानिन्
वि* - अभि+मन्+णिनि
सभी पदार्थों को आत्मा से संकेतित मानने वाला

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अभिमानिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಹಂಕಾರವುಳ್ಳ /ಗರ್ವವುಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > अभिम्नोऽस्यास्ति
अभिमानिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆತ್ಮಗೌರವವುಳ್ಳ
प्रयोगाः - > "गुणानुरक्तामनुरक्तसाधनः कुलाभिमानी कुलजां नराधिपः"
उल्लेखाः - > किरा० १-३१

L R Vaidya

English

 aBimAnin {% a. (f. नी) %} 1. Possessed of self respect
 2. proud,  arrogant
 3. one who conceives objects with the notion that they refer to one’s own self.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अभिमानिन् त्रि०
  अभि + मन--णिनि स्त्रियां ङीप् । १ गर्व-युक्ते २ प्रणयकोपादियुक्ते च सोत्यस्य मनोः ३ पुत्रभेदे पु०
  ।“तरङ्गभीरुर्वप्रश्च तरस्वानुग्र एव च अभिमानी प्रवीणश्चजिष्णुः संक्रन्दनस्तथा । तेजस्वी सबलश्चैव सौत्यस्यैते मनोःसुताः,  ह० वं० । ४ मिथ्याज्ञानयुक्ते त्रि०
  । “अभिमानिव्यप-देशस्तु विशेषानुगतिभ्याम्” शा० सू० । “यतोभिमानि-व्यपदेश एषः । मृदाद्यभिमानिन्योवागाद्यभिमानिन्यश्चेतनादेवता वदनसंवदनादिषु चेतनोचितेषु व्यवहारेषु व्यप-दिश्यन्ते” शा० भा० ।

Capeller

German

 अभिमानिन् eingebildet,  stolz,  sich für
(—°) haltend.

Stchoupak

French

 अभि-मानिन्-
 a. fier,  orgueilleux 
 ifc. qui croit avoir 
 qui vaut,  qui
représente 
 °मानिता- f.
  sentiment qu'on a de soi.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.