| YouTube Channel

अभिमाति (abhimAti)

 
शब्दसागरः
English
अभिमाति
m.
 (-तिः) An enemy.
E.
 अभि against, and मा to measure, क्तिन्
aff.
Capeller Eng
English
अभि॑माति
f.
 plot, hostility
plotter, adversary, enemy.
Yates
English
अभि-माति (तिः) 2.
m.
 An enemy.
Spoken Sanskrit
English
अभिमाति - abhimAti -
adj.
 - insidious
अभिमाति - abhimAti -
f.
 - striving to injure
अभिमाति - abhimAti -
f.
 - enemy
अभिमाति - abhimAti -
f.
 - foe
अभिमाति - abhimAti -
f.
अभिमाति { अभिमा } - abhimAti { abhimA } - verb - measure upon
अभिमाति { अभिमा } - abhimAti { abhimA } - verb - measure
अभिमाति abhimAti
adj.
 insidious
अभिमातिन् abhimAtin
adj.
 insidious
अभिमानुक abhimAnuka
adj.
 insidious
व्यथिस् vyathis
adj.
 insidious
अभिगन्तृ abhigantR
m.
 insidious
अभिमन्यते { अभिमन् } abhimanyate { abhiman } verb be insidious
अननुध्यायिन् ananudhyAyin
adj.
 not insidious
अप्रवेद apraveda
adj.
 not insidious
अभिमान abhimAna
m.
 insidiousness
वैतंसिक vaitaMsika
n.
 catching insidiously
अभिमाति { अभिमा } abhimAti { abhimA } verb measure upon
अभिमाति { अभिमा } abhimAti { abhimA } verb measure
अभिमायते { अभिमा } abhimAyate { abhimA } verb measure
अभिमायते { अभिमा } abhimAyate { abhimA } verb measure upon
अभिमिमीते { अभिमा } abhimimIte { abhimA } verb measure upon
अभिमिमीते { अभिमा } abhimimIte { abhimA } verb measure
Wilson
English
अभिमाति
m.
 (-तिः) An enemy.
E.
 अभि against, and सा to measure, क्तिन्
aff.
Apte
English
अभिमाति [abhimāti],
a.
 [मे कर्तरि क्तिन् न इत्त्वम्]
Insidious
स हि ष्मा विश्वचर्षणिरभिमाति सहो दधे
Rv.*
 5.23.4.
Striving or seeking to injure, inimical. -तिः
f.
Seeking to injure, hurting, plotting against.
An enemy, a foe.
Apte 1890
English
अभिमाति a. [मे कर्तरि क्तिन् न इत्त्वं] Striving or seeking to injure, inimical.
तिः f. 1 Seeking to injure, hurting, plotting against.
2 An enemy, a foe.
Monier Williams Cologne
English
अभि॑-माति a
mfn.
 insidious,
RV.
 v, 23, 4 and x, 18, 9
अभि॑-माति
f.
 striving to injure,
RV.
an enemy, foe,
RV.
AV.
ŚBr.
अभि॑-माति b See अभि-√ मन्.
Monier Williams 1872
English
अभिमाति अभि-माति, इस्, इस्, इ (rt. मा = मन्),
Ved. striving to injure, hurting, inimical
(इस्, इस्),
m. f. striving to injure, hurting, plotting against
an
enemy, foe.
—अभिमाति-जित्, त्, त्, त्, Ved. subduing
enemies.
—अभिमाति-षाह्, ट्, ट्, ट्, Ved. conquering
enemies.
—अभिमाति-हन्, आ, m., Ved. striking, de-
stroying one's enemies.
Macdonell
English
अभिमाति abhí-māti,
f.
 hostility, plotting
🞄enemy
-mātin,
m.
 foe
-māna,
m.
 hostility
🞄pride
self-consciousness (ph.)
fancying oneself 🞄possessed of
erroneous assumption
affection
🞄-māna-vat,
a.
 proud
assuming oneself 🞄to have (—°)
-māna-śālin,
a.
 haughty, proud
🞄-mānin,
a.
 conceited
proud
—°, fancying 🞄oneself to have or to be, passing for
representing, 🞄meaning: (i) -tā,
f.
 self-conceit, (i)- 🞄tva,
n.
 considering oneself to be (—°).
Goldstucker
English
अभिमाति I. Tatpur. m. f. n. (-तिः-तिः-ति) (ved.) Doing
injury, hurting, offensive, inimical
e. g. Ṛgv.: स हि ष्मा
विश्वचर्षणिरभिमाति सहो दधे (Sāyaṇa: अभिमाति शत्रूणां
हिंसकम्). E. मन् (cl. 4) with अभि, kṛt aff. क्तिन्.
II. Tatpur. or Bahuvr. f. m. (-तिः-तिः) (ved.) A wicked
man, a foe, an enemy
e. g. Ṛgv.: न यं दिप्सन्ति दिप्सवो
न द्रुह्वाणो जनानाम् । न देवमभिमातयः (Sāyaṇa: अभिमा-
तयः पाप्मानः । पाप्मा वा अभिमातिरिति श्रुत्यन्तरात्)
or
Ṛgv. or Vājas.: अग्ने सहस्व पृतना अभिमातीरपास्य (Sā-
yaṇa: अभिमातीररातीन्…अभितो मानं येषां त इति
बहुव्रीहौ पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम्--cf. Pāṇ. VI. 2. 1.--
Ma-
hīdh.: स्त्रीत्वमार्षम् । अभिमतीञ्छत्रून्)
or Ṛgv. or Sāmav.:
मा न स्तरभिमातये (Sāyaṇa: अभिमन्यत इत्यभिमातिः शत्रुः).
Comp. अभिमातिन्. E. मन् (cl. 4), with अभि, kṛt aff.
क्तिन्, or (Bahuvr.) अभि and माति (मा, kṛt aff. क्तिन्)
the latter Etym., according to Sāyaṇa, but less probable
than the former alluded to equally by this comm., since the
accent of the word--udātta on the second syllable--would
follow not less from Pāṇ. VI. 2. 2. than from VI. 2. 50.
the use of
the word in the femin. is considered by Mahīdh., in the given
quotation, as a vaidik archaism, but it is probably more cor-
rect to assume that the word was originally a fem., meaning
injury, hostility, and became as such afterwards personified as
a masc. in the sense enemy
comp. अभिक्षदा, अभिभूति &c.
Lanman
English
abhímāti, f. hostile plot
concrete, plotter,
foe. [√man + abhi, 1157. 1d: ā
irreg.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
षण्ढे वर्षवरः शत्रौ प्रतिपक्षः परो रिपुः ।
शात्रवः प्रत्यवस्थाता प्रत्यनीकोभियात्यरी ॥ ७२८ ॥
दस्युः सपत्नोऽसहनो विपक्षो द्वेषी द्विषन्वैर्यहितो जिघांसुः ।
दुर्हृत्परेः पन्थकपन्थिनौ द्विट्प्रत्यर्थ्यमित्रावभिमात्यराती ॥ ७२९ ॥
-wordlist-
षण्ढ (पुं), वर्षवर (पुं), शत्रु (पुं), प्रतिपक्ष (पुं), पर (पुं), रिपु (पुं), शात्रव (पुं), प्रत्यवस्थातृ (पुं), प्रत्यनीक (पुं), अभियाति (पुं), अरि (पुं), दस्यु (पुं), सपत्न (पुं), असहन (पुं), विपक्ष (पुं), द्वेषिन् (पुं), द्विषन् (पुं), वैरिन् (पुं), अहित (पुं), जिघांसु (पुं), दुर्हृद् (पुं), परिपन्थक (पुं), परिपन्थिन् (पुं), द्विष् (पुं), प्रत्यर्थिन् (पुं), अमित्र (पुं), अभिमाति (पुं), अराति (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभिमातिः,
पुं,
 (अभि + मा + कर्त्तरि क्तिच् ।)शत्रुः । इति हेमचन्द्रः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभिमाति
त्रि०
 अभि--मेङ् कर्त्तरि क्तिन् न इत्त्वम् । घातके ।“विष्णोः क्रमोऽस्यभिमातिहा” यजु० १२, ५, “अभिमातिःर्घातकः” वेददी० । २ शत्रौ
पु०
 हेम० । “अग्ने! सहस्वपृतना, अभिमातीरपास्य” य० ९, ३७, अभिमातिः शत्रु-रुच्यते स्त्रीत्वमार्षम् अभिमातीन् शत्रून्” वेददी० ।
Capeller
German
अभि॑माति
f.
 Feindshaft, Nachstellung
Feind.
Grassman
German
abhímāti, 1〉 f., Nachstellung, feindlicher Anschlag [von man mit abhí]
2〉 f., Angreifer, Feind
3〉 a., nachstellend, feindlich. [Page85]
-is 1〉 {895, 5} (jánānām).
-im 1〉 {645, 15}. 2〉 {910, 3}
{928, 4}.
-i [n.] 3〉 sáhas {377, 4}.
-aye 2〉 {623, 2}.
-ayas 2〉 {25, 14}.
-īs [A.] 2〉 {258, 1}
{296, 15}
{644, 26}
{942, 6}. 3〉 spṛ́dhas {844, 9}.
-iṣu 1〉 {271, 7}.
Burnouf
French
अभिमाति अभिमाति
m.
 (मा) ennemi.