| YouTube Channel

अभिभूति (abhibhUti)

 
शब्दसागरः
English
अभिभूति
f.
(-तिः) Disrespect, disgrace, humiliation.
E.
अभि before भू to be,
and क्तिन् fem.
aff.
Capeller Eng
English
अभि॑भूति
a.
&
f.
= अभिभव॑ adj. &
m.
Yates
English
अभि-भूति (तिः) 2.
f.
Disrespect.
Spoken Sanskrit
English
अभिभूति abhibhUti
adj.
superior
अभिभूति abhibhUti
f.
overpowering
अभिभूति abhibhUti
f.
disrespect
अभिभूति abhibhUti
f.
humiliation
अभिभूति abhibhUti
f.
superior power
Wilson
English
अभिभूति
f.
(-तिः) Disrespect, disgrace, humiliation.
E.
अभि before भू to be, and क्तिन् fem.
aff.
Apte
English
अभिभूति [abhibhūti],
a.
That which defeats, conquers
&c.
तिः Predominance, prevalence, excessive or superior power
जूतिं कृष्टिप्रो अभिभूतिमाशोः
Rv.*
4.38.9.
Conquering, defeat, subjugation
अभिभूतिभयादसूनतः सुखमुज्झन्ति धाम मानिनः
Ki.*
2.2.
Disrespect, disgrace, humiliation.
Comp.
-ओजस्
a.
of superior or predominant power.n. superior power.
Apte 1890
English
अभिभूति a. That which defeats, conquers &c.
तिः 1 Predominance, prevalence, excessive or superior power.
2 Conquering, defeat, subjugation
अभिभूतिभयादसूनतः सुखमुज्झंति धाम मानिनः Ki. 2. 20.
3 Disrespect, disgrace, humiliation.
Comp.
ओजस् a. of superior or predominant power. (
n.). superior power.
Monier Williams Cologne
English
अभि॑-भूति
f.
superior power, overpowering,
RV.
iv, 38, 9
ŚBr.
KātyŚr.
disrespect, humiliation,
L.
a partic. Ekāha,
Vait.
अभि॑-भूति
mfn.
overpowering, superior,
RV.
AV.
Monier Williams 1872
English
अभि-भूति, इस्, f. superior power, overpowering,
defeating
disrepect, disgrace, humiliation
(इस्, इस्,
इ), Ved. overpowering, superior.
—अभिभूत्य-ओजस्,
अस्, n., Ved. superior power
(आस्, आस्, अस्), having
superior power.
Macdonell
English
अभिभूति abhí-bhūti,
f.
superiority
a.
overcoming.
Goldstucker
English
अभिभूति Tatpur. 1. f. (-तिः)
^1 The being overpowered, de-
feat, discomfiture
e. g. Kiratārj.: अभिभूतिभयादसूनतः सु-
खमुज्झन्ति धाम मानिनः.
^2 Overpowering, defeating,
victory
in the Veda also used as epithet of a masc., e. g.
Ṛgv.: युवं श्वेतं पेदवे…अदत्तमश्वम् जोहुत्रमर्यो अभि-
भूतिम् ‘the horse which is victory (i. e. victorious) over
the enemy’
or Ṛgv. or Atharv.: अतः संगृभ्याभिभूत भर
‘(Indra) who is victory i. e. victorious (over the enemies)’.
Comp. the use of अभिक्षदा
but it is possible, too, to refer
the latter instances to अभिभूति 2.
^3 Disrespect, humiliation.
2. m. f. n. (-तिः-तिः-ति) (ved.) Overpowering, defeat-
ing, victorious
e. g. Ṛgv. or Vājas.: यात्विन्द्रोऽवस
उप…द्यौर्न क्षत्रमभिभूति पुष्यात् (Sāyaṇa: अभिभूति पर-
कीयं बलमभिभावुकं क्षत्रं स्वकीयं बलं तेजो वा पुष्यात्
Ma-
hīdh.: कीदृशं क्षत्रम् अभिभूति अभिभवनशीलं शूरम्
or
यो नो दुरेवो वृकतिर्दभीतिस्तस्मिन्माथामभिभूत्योजः (where
अभिभूति and ओजः are not to be mistaken for a com-
pound
Sāyaṇa: अभिभूत्यभिभावुकमीजो बलम्). See also
the instances s. 1. 2. E. भू with अभि, kṛt aff. क्तिन्.
Benfey
English
अभिभूति अभि-भू + ति,
f.
Defeat.
Apte Hindi
Hindi
अभिभूतिः
स्त्री*
- अभि+भू+क्तिन्
"प्रधानता, प्रभुत्व"
अभिभूतिः
स्त्री*
- अभि+भू+क्तिन्
"जीतना, हराना, पराभव"
अभिभूतिः
स्त्री*
- अभि+भू+क्तिन्
"अनादर, अपमान"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभिभूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿರಸ್ಕಾರ /ಧಿಕ್ಕಾರ
अभिभूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪಮಾನ /ಪರಾಭವ
अभिभूति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಾಜಯ /ಸೋಲು
निष्पत्तिः - > अभि + भू (सत्तायाम्) - "क्तिन्" (३-३-९४)
प्रयोगाः - > "अभिभूतिभयादसूनतः सुखमुज्झन्ति धाम मानिनः"
उल्लेखाः - > किरा० २-२०
L R Vaidya
English
aBiBUti {% f. %} 1. Defeat, discomfiture, अभिभूतिभयादसूनतः सुखमुज्झन्ति धाम मानिनः Kir.ii.20
2. disrespect, humiliation.
Lanman
English
abhíbhūti, f. superiority
as a. [1157. 2],
superior. [√bhū + abhi.]
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभिभूतिः,
स्त्री,
(अभि + भू + भावे क्तिन् ।) अ-नादरः अवज्ञा इति शब्दरत्नावली (परा-भवः पराजयः मानभङ्गः निकारः ।“अभिभूतिभयादसूनतःसुखमुह्यन्ति धाम मानिनः” ।इति भारविः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभिभूति स्त्री अभि + भू--क्तिन् पराभवे अवज्ञायाञ्चअभिभवति कर्त्तरि क्तिच् अभिभावके
त्रि०
“गायत्र्यैछन्दसे अभिभूत्यै स्वाहा” कात्या० २५२ “यस्य पूर्बीर्द्योर्नक्षत्रमभिभूति पुष्यात्” ऋ० ४, २१, अभिभूतिअभिभावुकं वलम्” भा० अतः संगृभ्याभिभूत आभर”ऋ० १, ५, ३, “अभिभूते, शत्रूणामभिभवितः” भा०
Capeller
German
अभिभूति
f.
Überlegenheit.
Grassman
German
abhíbhūti, 1〉 f., Uebermacht
2〉 a., übermächtig, überlegen [von bhū mit abhí, vgl. bhūtí].
-e [V.] 2〉 indra {53, 3}
{957, 1}
{460, 6}
manyo {910, 6}.
-is 2〉 {636, 8} (índras).
-im [m.] 2〉 vṛ́ṣaṇam {118, 9}
ghanám {334, 1}.
-im [f.] 1〉 {334, 9}.
-i [n.] 2〉 kṣatrám {317, 1}
ójas {337, 4}
paúṃsiam {902, 2}.
Stchoupak
French
अभि-भूति-
f.
défaite.