| YouTube Channel

अभिभू (abhibhU)

 
Capeller Eng
English
अभि°भू॑ = अभिभव॑ adj.
Spoken Sanskrit
English
अभिभू abhibhU
adj.
 superior
अभिभू abhibhU
adj.
 one who surpasses
अभिभवति { अभिभू } abhibhavati { abhibhU } verb humiliate
अभिभवति { अभिभू } abhibhavati { abhibhU } verb come near to
अभिभवति { अभिभू } abhibhavati { abhibhU } verb be victorious or prospering in
अभिभवति { अभिभू } abhibhavati { abhibhU } verb overspread
Apte
English
अभिभू [abhibhū], 1.
P.
To overcome, subdue, conquer, vanquish (of persons or things)
prevail over, predominate, defeat
(hence) excel, surpass
अभिभवति मनः कदम्बवायौ
Ki.*
 1.23
अभिभूय विभूतिमार्तवीम्
R.*
 8.36
4.56
6.29, 16.1
K.*
 52, 53
Mu.*
 3.2
Ms.*
 7.5
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मो$भिभवत्युत
Bg.*
 1.4 predominates over, overpowers
so शोकाभिभूत, विपद्˚, काम˚
&c.
To attack, seize or fall upon, assail
विपदो$भिभवन्त्य- विक्रमम्
Ki.*
 2.14
अभ्यभावि भरताग्रजस्तया
R.*
 11.16, 84
Bṛi.
S.*
 33.3
ममापि सत्त्वैरभिभूयन्ते गृहाः
Ś.*
 6 infested
परित्रायध्वं मामनेन मधुकरेणाभिभूयमानाम्
Ś.*
 1. attacked, troubled
अभ्यभून्निलयं भ्रातुः
Bk.*
 6.117.
To humiliate, mortify, insult, disrespect
अण्डभङ्गाभिभूता
Pt.*
 1.
To go up to, turn to or towards (Ved. )
अभी षु णः सखीनामविता जरितॄणाम् । शतं भवास्यूतिभिः
Rv.*
 4.31.3.
To be victorious or prosperous
पुष्यात् क्षेमे अभि योगे भवात्युभे
Rv.*
 5.37.5.Caus. To overpower, surpass, defeat
&c.
Apte 1890
English
अभिभू {c1c} P. 1 To overcome, subdue, conquer, vanquish (of persons or things)
prevail over, predominate, defeat
(hence) excel, surpass
अभिभवति मनः कदंबवायौ Ki. 10. 23
अभिभूय विभूतिमार्तवीं R. 8. 36
4. 56
6. 29, 16. 10
K. 52, 53
Mu. 3. 20
Ms. 7. 5
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत Bg. 1. 40 predominates over, overpowers
so शोकाभिभूत, विपद्°, काम° &c.
2 To attack, seize or fall upon, assail
विपदोऽ भिभवंत्यविक्रमं Ki. 2. 14
अभ्यभावि भरताग्रजस्तया R. 11. 16, 84
Bṛ. S. 33. 30
ममापि सत्त्वैरभिभूयंते गृहाः Ś. 6 infested
परित्रायध्वं मामनेन मधुकरेणाभिभूयमानां Ś. 1 attacked, troubled
अभ्यभून्निलयं भ्रातुः Bk. 6. 117.
3 To humiliate, mortify, insult, disrespect
अंडभंगाभिभूता Pt. 1.
4 To go up to, turn to or towards (Ved.)
Caus. To overpower, surpass, defeat &c.
Monier Williams Cologne
English
1. अभि-√ भू to overcome, overpower, predominate, conquer, surpass, overspread
to attack, defeat, humiliate
to approach, come near to (acc. ),
RV.
 iv, 31, 3
AV.
to be victorious or prospering in (loc. ),
RV.
 v, 37, 5.
अभि-भु॑ or 2. अभि-भू॑,
mfn.
 one who surpasses, a superior (with or without
acc.
 ),
RV.
AV.
VS.
(Compar. अभिभू॑तर,
RV.
 viii, 97, 10)
(Compar. अभिभू॑तर,
RV.
 viii, 97, 10)
of a prince of the Nāgas,
PārGṛ.
Monier Williams 1872
English
अभिभू 1. अभि-भू, cl. 1. P. -भवति, -वितुम्,
to overcome, overpower, predominate, conquer, sur-
pass, overspread
to attack, defeat, humiliate.
Goldstucker
English
अभिभू Tatpur. m. (-भूः) I.
^1 The same as the preceding
e. g. Ṛgv.: स (scil. इन्द्रः) पौंस्येभिरभिभूः
or Ṛgv. or
Sāmav. or Atharv.: विश्वाः पृतना अभिभूतरं (the great con-
queror) नरः सजूस्ततक्षुरिन्द्रम्.
^2 The name or epithet of
one of the divinities invoked in the ceremony अन्नहोम (q. v.)
of the Aśvamedha sacrifice. E. भू with अभि, kṛt aff. क्विप्.
II. Being everywhere
e. g. Vājas.: अभिभूरस्येतास्ते पञ्च
दिशः कल्पन्ताम् (Mahīdh.: हे अक्ष यद्वा हे यजमान त्वमभि-
भूरसि । अभिभविता । अभितो व्याप्तासि). E. अभि and भू.
Apte Hindi
Hindi
अभिभू
भ्वा*पर* अभि-भू -
हावी हो जाना
अभिभू
भ्वा* पर* अभि+भू -
"विजय प्राप्त करना, दमन करना, परास्त करना, आगे बढ़ जाना, उत्तम होना"
अभिभू
भ्वा* पर* अभि+भू -
"आक्रमण करना, हमला करना"
अभिभू
भ्वा* पर* अभि+भू -
"नीचा दिखाना, अपमान करना"
अभिभू
भ्वा* पर* अभि+भू -
"प्रभुत्व रखना, प्रभाव रखना, व्याप्त होना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभिभू
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > अभिभावक ಪದದ ಅರ್ಥ
निष्पत्तिः - > अभि + भू (सत्तायाम्) - "क्विप्" (३-२-७६)
Edgerton Buddhist Hybrid
English
abhibhū (f.
not in this sense in Pali
= abhibhvāyatana, q.v.), supremacy: abhibhuvas … aṣṭau Sūtrāl. 〔vii.9〕 (comm. abhibhvāyatana)
sarvalokābhibhū (Bhvr.), 〔xx—xxi.44〕.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अभिभू
verb
स्पर्धादिषु प्रतिस्पर्धिनः पराजयानुकूलः व्यापारः।
"द्विचक्रिकास्पर्धायां महेशः सूरजम् अभ्यभवत्।"
Synonyms:
 पराभू, पराजि, अभिभू, विफलीभू
verb
प्रयत्नविफलत्वानुकूलः व्यापारः।
"अहं जीवने पराभवम्।"
Synonyms:
 पराभू, पराजि, अभिभू
verb
युद्धे क्रीडायां वा प्रतिपक्षिभिः तिरस्कारानुकूलः व्यापारः।
"महाभारतयुद्धे कौरवाः पराबभूवुः।"
Mahabharata
English
Abhibhū, (a) king of Kāśi. § 599 (Jayadrathavadhap.): VII, 95, 3528? (Kāśyasyābhibhuvaḥ putraṃ) (cf. VII, 976, where B. has Kāśyasyābhibhuvaḥ putraṃ, whilst C. has Kāśyasyābhimukhaṃ putraṃ). § 604 (Karṇap.): VIII, 6, 173 (Kāśirājaḥ, killed by the son of Vasudāna)
cf. Vibhu.-(b) = Kṛshṇa, XII, 1508.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभिभू
त्रि०
 अभिभवति अभि + भू--क्विप् । १ अभिभावके२ तिरस्कारके “अभिभुवे अभिभङ्गाय बन्वते” ऋ० २, २१, २, “अभिभुवे अभिभवित्रे” भा० ।
Grassman
German
abhibhū́, a., überragend (an Grösse oder Macht), überlegen [von bhū mit abhí], theils 1〉 ohne, theils 2〉 mit abhängigem Accusativ
stets von Indra (nur {992, 4} von einem, der sich mit Indra vergleicht).
-ū́s 1〉 (índras) {707, 2}
(ahám) {992, 4}. 2〉 áśastīs {100, 10}
tád víśvam {698, 6}
vícvā jātā́ni {706, 9}
{979, 5}.
-úve [D.] 1〉 vedháse {212, 2}.
-ū́taram 2〉 víśvās pṛ́tanās {706, 10}.
Stchoupak
French
अभि-भू-
l'emporter sur, maîtriser
attaquer, affliger
caus. être
maître de
°भूत- vaincu
affligé
humilié.