| YouTube Channel

अभिनीत (abhinIta)

 
शब्दसागरः
English
अभिनीत
mfn.
 (-तः-ता-तं)
1. Fit, proper.
2. Friendly, kind.
3. Highly
finished, or ornamented.
4. Patient.
5. Impatient.
6. Passionate.
E.
अभि and नीञ् to guide or obtain, क्त
aff.
Capeller Eng
English
अभिनीत
a.
 brought near, adduced, performed
trained,
educated
fit, proper.
Yates
English
अभि-नीत (तः-ता-तं)
a. Fit
kind.
Spoken Sanskrit
English
अभिनीत - abhinIta -
adj.
 - performed
अभिनीत - abhinIta -
adj.
 - highly finished or ornamented
अभिनीत - abhinIta -
adj.
 - fit
अभिनीत - abhinIta -
adj.
 - proper
अभिनीत - abhinIta -
adj.
 - brought near
Wilson
English
अभिनीत
mfn.
 (तः-ता-तं)
1 Fit, proper.
2 Friendly, kind.
3 Highly finished, or ornamented.
4 Patient.
5 Impatient.
6 Passionate.
E.
 अभि and णीञ् to guide or obtain, क्त
aff.
Apte
English
अभिनीत [abhinīta], p. p.
Brought near, conveyed.
Performed, represented dramatically.
Highly finished or polished, most excellent.
Highly ornamented or decorated.
Fit, proper, suitable (योग्य)
अभिनीततरं वाक्यमित्युवाच युधिष्ठिरः
Mb.
Patient, forgiving, even-minded.
Angry (युक्ते$तिसंस्कृतेमर्षिण्यभिनीतः Ak. where the word may be अमर्षिणि as well while Nm. reads युक्ते तु संस्कृते$मर्षिण्यभिनीतः प्रचक्ष्यते).
Kind, friendly.
Acknowledged, agreed (प्रतिज्ञात)
मित्रार्थ- मभिनीतार्थं यथावत् कर्तुमर्हति
Rām.*
 4.29.12.
Apte 1890
English
अभिनीत p. p. 1 Brought near, conveyed.
2 Performed, represented dramatically.
3 Highly finished or polished, most excellent.
4 Highly ornamented or decorated.
5 Fit, proper, suitable (योग्य)
अभिनीततरं वाक्यमित्युवाच युधिष्ठिरः Mb.
6 Patient, forgiving, even-minded.
7 Angry (युक्तेऽतिसंस्कृतेमर्षिण्यभिनीतः Ak. where the word may be अमर्षिणि as well).
8 Kind, friendly.
Monier Williams Cologne
English
अभि-नीत
mfn.
 brought near
performed,
L.
highly finished or ornamented,
L.
fit, proper,
MBh.
&c.
=
 मर्षिन् or अमर्षिन् (? patient or impatient),
L.
Monier Williams 1872
English
अभि-नीत, अस् आ, अम्, brought near, adduced
performed
highly finished or ornamented
fit, pro-
per
friendly, kind, patient
impatient, passionate (?).
Goldstucker
English
अभिनीत Tatpur. m. f. n. (-तः-ता-तम्)
^1 Brought near or
towards
e. g. (fig., to the understanding, intelligible) in a
quotation of Jayam. on the Bhaṭṭik.: भाविकत्वमिति प्राहुः
प्रबन्धविषयं गुणम् । प्रत्यक्षा इव दृश्यन्ते यत्रार्था भूतभाविनः ।
चित्रोदात्ताद्भुतार्थत्वं कथाया स्वभिनीतता (its easy under-
standing) । शब्दानुकुलता चेति तस्य हेतुं प्रचक्षते.
^2 Performed
(as a drama).
^3 Fit, proper, suitable
e. g. Mah. Śāntip.:
अस्मिन्नेव प्रकरणे धनंजयमुदारधीः । अभिनीततरं वाक्यमि-
त्युवाच युधिष्ठिरः.
^4 Highly ornamented or finished.
^5 Even-
minded, placid, patient.
^6 Impatient. [The two latter
meanings arise from the different manner in which the
verse of the Amarak.: युक्तेऽतिसंस्कृते मर्षिण्यभिनीतो &c.
may be read, viz. either °ते मर्षिणि or तेऽमर्षिणि
hence
Bharata, Subhūti, Ramānātha &c. = अक्रोधन (or अक्रोध)
or = अक्षमावत्
Bhanūd., however, only = क्षन्तृ (i. e.
मर्षिन्)
other Koshas have only the meaning ‘impatient’
e. g. Medinī, Śabdaratnāv.: = अमर्षिन्, Ajayapāla: = अ-
मर्षवत्, probably also Jaṭādhara: अभिनीतस्त्रिषु न्याय्ये
संस्कृतेऽमर्षवत्यपि
and Hemachandra's अभिनीतस्तु न्याय्ये म-
र्षिणि संस्कृते is probably also to be read न्याय्येऽम°,
for the Viśvaprak. explains: अभिनीतो भवेन्न्याय्ये संस्कृता-
मर्षिणोरपि. The meaning ‘placid’ seems more congenial
with the other meanings of the word
and the meaning
‘impatient’ refers perhaps to an E. अ neg. and भिनीत--
compare विनीत and the Pref. on the particle अभि--.]
^7 Friendly, kind (Wilson). E. नी with अभि, kṛt aff. क्त.
Apte Hindi
Hindi
अभिनीत
भू* क* कृ* - अभि+नी+क्त
"निकट लाया गया, पहुँचाया गया"
अभिनीत
भू* क* कृ* - अभि+नी+क्त
"किया गया, नाटक के रूप में खेला गया"
अभिनीत
भू* क* कृ* - अभि+नी+क्त
"सुसज्जित, अलंकृत, अत्यन्त श्रेष्ठ"
अभिनीत
भू* क* कृ* - अभि+नी+क्त
"उपयुक्त, उचित, योग्य"
अभिनीत
भू* क* कृ* - अभि+नी+क्त
"सहनशील, दयालु, समचित्त"
अभिनीत
भू* क* कृ* - अभि+नी+क्त
क्रुद्ध
अभिनीत
भू* क* कृ* - अभि+नी+क्त
"कृपालु, मित्र सदृश"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभिनीत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಯೋಗ್ಯವಾದ /ಯುಕ್ತವಾದ
अभिनीत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೋಪವುಳ್ಳ /ಕುಪಿತನಾದ
अभिनीत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
अभिनीत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
अभिनीत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
अभिनीत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅನುಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಅಭಿನಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
अभिनीत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎದುರಾಗಿ ತರಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > अभि + णीञ् (प्रापणे) - "क्तः" (३-२-१०२) , (३-४-७२)
विस्तारः - > "अभिनीतस्तु न्याय्येऽमर्षिणि संस्कृते" - हेम० ।
L R Vaidya
English
aBinIta {% a. (f. ता) %} 1. Performed, represented (as a drama)
2. fit, proper, suitable, अभिनीततरं वाक्यामित्युवाच युधिष्ठिरः Bh.
3. highly ornamented
4. even-minded, patient
5. friendly, kind
6. excellent
7. angry.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अभिनीत, अर्ह
adjective
कस्यचित् कृते आपरिमाणं पर्याप्तञ्च।
"मम कृते एतत् आस्तरणम् अभिनीतम् अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गुह्ये रहस्यं न्यायस्तु देशरूपं समञ्जसम् ॥ ७४२ ॥
कल्याभ्रेषौ नयो न्याय्यं तूचितं युक्तसांप्रते ।
लभ्यं प्राप्तं भजमानाभिनीतौपयिकानि च ॥ ७४३ ॥
-wordlist-
गुह्य (क्ली), रहस्य (क्ली), न्याय (पुं), देशरूप (क्ली), समञ्जस (क्ली), कल्प (पुं), अभ्रेष (पुं), नय (पुं), न्याय्य (वा), उचित (वा), युक्त (वा), साम्प्रत (वा), लभ्य (वा), प्राप्त (वा), भजमान (वा), अभिनीत (वा), औपयिक (वा)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभिनीतः, त्रि, (अभि + नी + क्तः ।) युक्तः ।न्याय्यः । अतिसंस्कृतः । प्रशस्तो भूषितो वा ।अमर्षी । क्रोधनः अक्षमावान् वा । इत्यमरः ॥
(“अस्मिन्नेव प्रकरणे धनञ्जयमुदारधीः ।अभिनीततरं वाक्यमित्युवाच युधिष्ठिरः” ।इति महाभारते । विज्ञः । धीरः ।“स भवान् वित्तसम्पन्नः स्थितः पथि निरत्यये ।मित्रार्थमभिनीतत्वं यथावत् कर्त्तुमर्हसि” ।इति रामायणे ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभिनीत
त्रि०
 अभिनीयते स्म अभि--नी क्त । न्याय्ये, १ युक्ते“अभिनीततरं वाक्यमित्युवाच युधिष्ठिरः” भा० शा० प० ।२ भूषिते ३ अतिसंस्कृते ४ पूजिते ५ क्रोधने, यस्याभिनयःरूपाद्यपुकरणं चेष्टादिभिः कृतस्तस्मिन् ६ आभिमुख्येन७ प्रापिते च “मितार्थमभिनीतस्त्वम्” रामा० ।
Burnouf
French
अभिनीत अभिनीत pp. d'अभिनयामि।
conduit à
propre à, capable de.
Absolt. terminé, fini, parfait.