| YouTube Channel

अभिधानं (abhidhAnaM)

 
Apte 1890
English
अभिधानं 1 Telling, mentioning, speaking, naming, denotation
एतावतामर्थानामिदमभिधानं Nir.
गोशब्दस्यं वाहिकार्थाभिधानं S. D.
2 (In gram.) Asserting or predicating something of another, as the subject of an assertion, (which then can be put in the nom. case only)
predication, assertion
See P. II. 3. 2 Sk.
3 A name, appellation, title, designation
अभिधानं तु पश्चात्तस्याहमश्रौषं K. 32
तवाभिधानाद् व्यथते नताननः Ki. 1. 24
(at the end of comp.) called, named
ऋणाभिधानाद् बंधनात् R. 3. 20.
4 An expression, word.
5 Speech, discourse.
6 A dictionary, vocabulary (of words), lexicon (in these last {4} senses said to be also m.)
Comp.
चिंतामणिः N. of a celebrated vocabulary of synonyms by Hemacandra.
माला a dictionary.
रत्नमाला N. of a vocabulary of words by Halāyudha.
Hindi
Hindi
(N) पद
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभिधानं,
क्ली,
 (अभिधीयते अनेन, अभि + धा+ करणे ल्युट् ।) नाम । इत्यमरः ॥
कथनं ।यथा । “तवाभिधानाद्व्यथते नताननः” । इतिभारविः ॥
शब्दकोषः । यथा । “कृत्तद्धितसमा-सानामभिधानं नियामकं” । इति वोपदेवः ॥
(आख्या । नामधेयं ।“आख्याह्व अभिधानञ्च नामधेयञ्च नाम च” ।इत्यमरः । “शिखरिणि क्वनु नाम कियञ्चिरंकिमभिधानमसावकरोत्तपः” । इति साहित्य-दर्पणे । उक्तिः । उल्लेखः । निर्द्देशः ।)