अभिज्ञान (abhijJAna)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अभिज्ञान n.
  (-नं)
	 1. A mark,  a spot or stain. 
	 2. A sing,  a token. 
	 3.
Ascrtaining,  knowledge.
 E.
  अभि before ज्ञा to know,  and ल्युट् aff.
  

Capeller Eng

English

 अभिज्ञान n.
  = prec.
  f.
 
 recognition or sign of
recognition.  °शकुन्तल n.
  T. of a drama (the Token or
Ring-Śakuntala).

Yates

English

 अभि-ज्ञान (नं) 1.
n.
  A mark,  a
sign
 ascertaining
 knowledge.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   अभिज्ञान  abhijJAna n.
   souvenir   
   स्मारकदान  smArakadAna n.
   souvenir      
            

 
   अभिज्ञान   abhijJAna   n.
   recognition    
   अभिज्ञान  abhijJAna  n.
   ascertainment    
   अभिज्ञान  abhijJAna  n.
   souvenir   
   अभिज्ञान  abhijJAna  n.
   sign or token of remembrance    
   अभिज्ञान  abhijJAna  n.
   remembrance   
   अभिज्ञान  abhijJAna  n.
   any sign or token serving as a proof for    
   अभिज्ञान  abhijJAna  n.
   recollection   
   अभिज्ञान  abhijJAna  n.
   knowledge    

Wilson

English

 अभिज्ञान
n.
  (-नं)
1 A mark,  a spot or stain. 
2 A sign,  a token. 
3 Ascertaining,  knowledge.
E.
  अभि before ज्ञा to know,  and ल्युट् aff.
  

Apte

English

अभिज्ञानम् [abhijñānam],  1 Recognition
 तदभिज्ञानहेतोर्हि दत्तं तेन महात्मना Rām.  (अभिज्ञान is a combination of अनुभव or direct perception and स्मृति or recollection
 a sort of direct perception assisted by the memory
 as when we say 'this is the same man I saw yesterday' सो$यं ह्यो दृष्टो नरः,  अनुभव or direct perception leading to the identification expressed by अयम् and the memory leading to the reference to past action expressed by सः).

Remembrance,  recollection
 knowledge,  ascertainment.

(a) A sign or token of recognition (person or thing)
 वत्स योगिन्यस्मि मालत्यभिज्ञानं च धारयामि Māl.
 9
 Bk.*
  8.118, 124
 R.*
  12. 62
 Me.*
  114
 उपपन्नेरभिज्ञानैर्दूतं तमवगच्छत Rām. 

The dark portion in the dise of the moon.  cf.
   अभिज्ञानं स्मृतावपि । गर्वे ज्ञाने च हिंसायां प्रणवे च समीरितम् Nm.  Comp.
   -आमरणम् a recognition-ornament,  a token-ring. अभिज्ञानाभरणदर्शनेन शापो निवर्तिष्यते Ś.*
  4. -पत्रम् a certificate,  letter of recommendation.  -शाकुन्तलम् N.
  of a celebrated drama by Kālidāsa in seven acts,  in which king Duṣyanta marries Kaṇva's foster daughter Śakuntalā by the Gāndharva form of marriage,  forgets all about her owing to the curse of Durvāsas,  but ultimately recollects,  at the sight of the token-ring (अभिज्ञान) that he had duly married her
 अभिज्ञानेन स्मृता शकुन्तला अभि- ज्ञानशकुन्तला
 तामधिकृत्य कृतं नाटकं˚ शाकुन्तलम्
 (the reading ˚शाकुन्तलम् is grammatically indefensible).

Apte 1890

English

 अभिज्ञानं 1 Recognition
 तदभिज्ञानहेतोर्हि दत्तं तेन महात्मना Rām. (अभिज्ञान is a combination of अनुभव or direct perception and स्मृति or recollection
 a sort of direct perception assisted by the memory
 as when we say ‘this is the same man I saw yesterday’ सोयं ह्यो दृष्टो नरः,  अनुभव or direct perception leading to the identification expressed by अयं and the memory leading to the reference to past action expressed by सः). 
2 Remembrance,  recollection
 knowledge,  ascertainment. 
3 (a) A sign or token of recognition (person or thing)
 वत्स योगिन्यस्मि मालत्यभिज्ञानं च धारयामि Māl. 9
 Bk. 8. 118,  124
 R. 12. 62
 Me. 112
 उपपन्नैरभिज्ञानैर्दूतं तमवगच्छत Rām. 
4 The dark portion in the disc of the moon. 
Comp. 
आभरणं a recognition-ornament,  a tokenring Ś. 4. 
पत्रं a certificate,  letter of recommendation. 
शकुंतलं N. of a celebrated drama by Kālidāsa in seven acts,  in which king Duṣyanta marries Kaṇva's daughter Śakuntalā by the Gāndharva form of marriage,  forgets all about her owing to the curse of Durvāsas,  but ultimately recollects,  at the sight of the token-ring (अभिज्ञान) that he had duly married her
 अभिज्ञानेन स्मृता शकुंतला अभिज्ञानशकुंतला
 तामधिकृत्य कृतं नाटकं °शकुंतलं
 (the reading °शाकुंतलं is grammatically indefensible). 

Monier Williams Cologne

English

 अभि-ज्ञान n.
  remembrance,  recollection

 knowledge,  L.
 

 ascertainment

 a sign or token of remembrance

 any sign or token serving as a proof for (loc.   or प्रति),  R.
 

 =
  अभिज्ञान-शकुन्तल,  q.v.,  Sāh.
 

Monier Williams 1872

English

 अभि-ज्ञान,  अम्,  n. remembrance,  recollection
knowledge
 ascertainment
 a sign or token of re-
membrance.
—अभिज्ञान-पत्त्र,  अम्,  n. certificate.
—अभिज्ञान-शकुन्तल,  अम्,  n. title of a play of
Kālidāsa,  i. e. (the नाटक or play) on the subject of
‘token-(recognized)-Śakuntalā.’

Macdonell

English

 अभिज्ञान abhi-jñāna,  n.
  recognition
 token 🞄to recognise by: -śakuntala,  n.
  N. of a play.

Goldstucker

English

 अभिज्ञान Tatpur. n. (-नम्)
	^1 Recollection,  remembrance.
	^2 Recognition.
	^3 A sign or token of recognition
 e. g. in
the Anukram. of the Rāmāyaṇa: संभाषणं च मैथिल्या अभि-
ज्ञानस्य चार्पणम्
 or Bhaṭṭik.: अभिज्ञानं गृहीत्वा ते (scil.
वानराः) समुत्पेतुर्नभस्तलम्
 or अयं मैथिल्यभिज्ञानं काकुत्स्थ-
स्याङ्गुरीयकः.
	^4 The dark portion in the moon's disk. [A
nom. plur. masc. अभिज्ञानाः is mentioned by Langlois in
his transl. of the Harivanśa as a v. 1. of अभिग्लान q. v.]
E. ज्ञा with अभि,  kṛt aff. ल्युट्.

Benfey

English

 अभिज्ञान अभिज्ञान,  i. e. अभि-ज्ञा
+ अन,  n.
 
 1. Remembrance,  Rām.  5.
68,  1.
 2. Recognition,  Daśak. in Chr.
192,  12.
 3. A token of remembrance, 
Rām.  2,  100,  6.
 4. A sign by which
one proves himself to be a trustee, 
Daśak. in Chr. 196,  15.

Apte Hindi

Hindi

अभिज्ञानम्
नपुं*
   - अभि+ज्ञा+ल्युट्
पहचान

अभिज्ञानम्
नपुं*
   - अभि+ज्ञा+ल्युट्
"स्मरण, प्रत्यास्मरण"

अभिज्ञानम्
नपुं*
   - अभि+ज्ञा+ल्युट्
पहचान का चिह्न

अभिज्ञानम्
नपुं*
   - अभि+ज्ञा+ल्युट्
चन्द्रमंडल में काला चिह्न

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अभिज्ञान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಕ್ಷಣ /ಹಿಂದಿನ ನೆನಪನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಗುರುತು
निष्पत्तिः - > अभि + ज्ञा (अवबोधने) - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > अभिज्ञायतेऽनेन
प्रयोगाः - > "उपपन्नैरभिज्ञानैर्दूतं तमवगच्छत"
उल्लेखाः - > रामा०
अभिज्ञान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಮರಣೆ /ನೆನಪು
निष्पत्तिः - > अभि + ज्ञा (अवबोधने) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
अभिज्ञान
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೆನಪನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತು
प्रयोगाः - > "तस्त भर्तुरभिज्ञानमङ्गुलीयं ददौ कपिः"
उल्लेखाः - > रघु० १२-६२

L R Vaidya

English

 aBijYAna {% n. %} 1. Recollection
recognition
a token of recognition,  e.g. संभाषणं च मैथिल्या अभिज्ञानस्य चार्पणम् Ram. (अभिज्ञान has this meaning in the title अभिज्ञानशाकुन्तल)
the dark portion in the moon’s disc.

Bopp

Latin

 अभिज्ञान n. (r. ज्ञा scire s. अन) nota,  signum. PAT. 26. 27.

Indian Epigraphical Glossary

English

 abhijñāna (LP),  a token by which the identity of a
person is recognised.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mngon par shes pa
१) अभिज्ञ २) अभिज्ञा ३) अभिज्ञान

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
षोडशोंऽशः कला चिह्नं लक्षणं लक्ष्म लाञ्छनम् ।
अङ्कः कलङ्कोऽभिज्ञानं चन्द्रिका चन्द्रगोलिका ॥ १०६ ॥
चन्द्रातपः कौमुदी च ज्योत्स्ना बिम्बं तु मण्डलम् ।
-wordlist-
 
कला (स्त्री),  चिह्न (क्ली),  लक्षण (क्ली),  लक्ष्मन् (क्ली),  लाञ्छन (क्ली),  अङ्क (पुं),  कलङ्क (पुं),  अभिज्ञान (क्ली),  चन्द्रिका (स्त्री),  चन्द्रगोलिका (स्त्री),  चन्द्रातप (पुं),  कौमुदी (स्त्री),  ज्योत्स्ना (स्त्री),  बिम्ब (पुंक्ली),  मण्डल (त्रि)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अङ्क
अङ्क,  चिह्न,  अभिज्ञान,  लाञ्छन,  लक्ष्मन्,  लक्षण,  कलङ्क
अङ्कश्चिह्नमभिज्ञानं लाञ्छनं लक्ष्म लक्षणम् ।
कलङ्कश्चेति विज्ञेया नातिनानार्थवाचकाः ॥ ४५ ॥
verse 1.1.1.45
page 0006

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अभिज्ञानं,  क्ली,
   (अभिज्ञायतेऽनेन,  अभि + ज्ञा +करणे ल्युट् ।) चिह्नं । इति हेमचन्द्रः । (अङ्कः ।लक्षणं ।“एतस्मान्मां कुशलिनमभिज्ञानदानाद्विदित्वामा कौलीनाच्चकितनयने मय्यविश्वासिनी भूः” ।इति मेघदूते । स्मृतिः । ज्ञानभेदः ।“एवमुक्तस्तु रामेण हनूमान् वानरर्षभः ।पूर्व्ववृत्तमभिज्ञानं भूयः संप्रत्यभाषत” ॥
इति रामायणे । सोऽयमितिज्ञानसाधनं चिह्नं ।स्मरणार्थमङ्गुरीयादिकं चिह्नं । “अयं मैथिल्य-भिज्ञानं काकुत्स्थस्याङ्गुरीयकः” । इति भट्टि-काव्ये ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अभिज्ञान न०
  अभिज्ञायतेऽनेन अभि + ज्ञा--करणे ल्युट् ।सोऽयमिति ज्ञानसाधने १ चिह्ने । “चिह्नभूतं त्वभिज्ञानंत्वमङ्गे कर्त्तुमर्हसि” “उपपन्नैरभिज्ञानैर्दूतं तमवगच्छत”इति च रामा० । भावे ल्युट् । तदिदमित्याकारके २ ज्ञानेच । तच्च संस्कारसहकृतं पुरोवर्त्तिनि इन्द्रियसन्निकर्षजन्यंप्रत्यक्षविलक्षणं स्मृतिविलक्षणञ्च ज्ञानम् । “तदभिज्ञानहेतोर्हि दत्तं तेन महात्मना” रामा० ।

Capeller

German

 अभिज्ञान n.
  das Erkennen,  Wiedererkennen, 
Erkennungszeichen. 
°शकुन्तल n.
 
N. eines Schauspiels.

Stchoupak

French

 अभि-ज्ञान-
 nt. reconnaissance ou fait de reconnaître 
 signe de
reconnaissance ou signe en général 
 souvenir.
°शकुन्तल- nt. Śakuntalā (retrouvée par le) signe de reconnaissance, 
n.
  d'un drame.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.