अभिजात (abhijAta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अभिजात mfn.
   (-तः-ता-तं)
	 1. Noble,  well born. 
	 2. Wise,  learned.
	 3. Fit, 
proper.
	 4. Handsome.
	 5. Respectable.
 E.
  अभि before जात produced.

Capeller Eng

English

 अभिजात a.
  well or nobly-born
 n.
  = seq.
 

Yates

English

 अभि-जात (तः-ता-तं)
a. Noble
respected
 wise
 fit.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 m.
  	-	 aristocrat
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  born in consequence of
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  proper
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  noble
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  born
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  wise learned
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  well-born
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  obtained by birth
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  handsome
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  produced
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  inbred
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  obtained in/at birth
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 adj.
  	-	  fit
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 n.
  	-	  high birth
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 n.
  	-	  nobility
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 n.
  	-	  distinguished by
अभिजात 	-	 abhijAta 	-	 n.
  	-	  nativity

 
   अभिजात  abhijAta  m.
    aristocrat    
   कुलीनक  kulInaka adj.
   aristocratic   
   कौलेय  kauleya adj.
   aristocratic     
            

Wilson

English

 अभिजात
mfn.
   (-तः-ता-तं)
1 Noble,  well born. 
2 Wise,  learned.
3 Fit,  proper.
4 Handsome.
5 Respectable.
E.
  अभि before जात produced.

Apte

English

अभिजात [abhijāta],  p. p. 

(a) Born to or for
 भवन्ति संपदं दैवीमभिजातस्य भारत Bg.*
  16.3, 4, 5. (b) Produced all around. (c) Born in consequence of. 

Inbred,  inborn. 

Born,  produced
 अजातपक्षामभिजातकण्ठीम् Rām.  सर्वे तुल्याभिजातीया यथा देवास्तथा वयम् Mb.
 *  12.166.29.

Noble,  nobly or well born,  of noble decsent
 ते$भिजाता महेष्वासाः Mb.
 *  6.77.62
 जात्यस्तेनाभिजातेन शूरः शौर्यवता कुशः R.*
  17.4
 Māl.
 4
 courteous,  polite
 अभिजातं खल्वस्य वचनम् V.*
  1
 K.*
  12,  M.*
  3. Māl.
 7
 अनभिजाते Mu.*
  2.

Fit,  proper,  worthy.

Sweet,  agreeable
 प्रजल्पितायामभिजा- तवाचि Ku.*
  1.45.

Handsome,  beautiful.

Learned,  wise
 distinguished
 संकीर्णं नाभिजातेषु नाप्रबुद्धेषु संस्कृतम् (वदेत्)
 अभिजातः कुलजे बुधे Nm. 

तम् Nobility,  noble birth.

Birth ceremony (जातकर्मन्)
 यथा हि सूत्यामभिजात- कोविदाः Bhāg.*
  1.6.1. adv.
  Nobly,  politely,  courteously
 ˚तं खलु एष वारितः Ś.*
  6.

Apte 1890

English

 अभिजात p. p. 1 (a) Born to or for
 भवंति संपदं दैवीमभिजातस्य भारत Bg. 16. 3,  4,  5. (b) Produced all around. (c) Born in consequence of. 
2 Inbred,  inborn. 
3 Born,  produced
 अजातपक्षामभिजातकंठीं Rām. 
4 Noble,  nobly or well born,  of noble descent
 जात्यस्तेनाभिजातेन शूरः शौर्यवता कुशः R. 17. 4
 Māl. 4
 courteous,  polite
 अभिजातं खल्वस्य वचनं V. 1
 K. 102,  M. 3,  Māl. 7
 अनभिजाते Mu. 2. 
5 Fit,  proper,  worthy. 
6 Sweet,  agreeable
 प्रजल्पितायामभिजातवाचि Ku. 1. 45. 
7 Handsome,  beautiful. 
8 Learned,  wise
 distinguished
 संकीर्णं नाभिजातेषु नाप्रबुद्धेषु संस्कृतं (वेदेत्). 
तं Nobility,  noble birth. 
adv. Nobly,  politely,  courteously
 °तं खलु एष वारितः Ś. 6. 

Monier Williams Cologne

English

 अभि-जात mfn.
   born in consequence of

 born,  produced

 noble,  well-born

 obtained by birth,  inbred,  fit,  proper,  L.
 

 wise learned,  L.
 

 handsome,  R.
 
 Kum.
   i,  46

 distinguished by (comp. ),  Jātakam.
  

 अभि-जात n.
  nativity,  BhP.
  

 high birth,  nobility.

Monier Williams 1872

English

 अभि-जात,  अस्,  आ,  अम्,  produced all around
 born
in consequence of
 born,  produced
 noble,  well-born
obtained by birth,  inbred
 fit,  proper
 wise,  learned
handsome
 (अम्),  n. nativity.
—अभिजात-ता,  f. high
birth,  nobility.

Macdonell

English

 अभिजात abhi-jāta,  pp. well-born
 charming
 🞄n.  nobility
 -tā,  f.
  high birth,  nobility
 🞄-jāti,  f.
  descent,  birth.

Goldstucker

English

 अभिजात Tatpur. m. f. n. (-तः-ता-तम्)
	^1 Born,  produced, 
grown round or everywhere
 comp. अभिज (Ajayapāla: =
समन्ताज्जात).
	^2 Noble,  well born.
	^3 Fortunate,  well fated, 
wealthy (Ajayapāla: = धन्य).
	^4 Fit,  proper.
	^5 Learned, 
wise.
	^6 Handsome (Viśva: = प्राप्तरूप).
	^7 Pure,  faultless
e. g. in the Yoga Sūtra: क्षीणवृत्तेरभिजातस्येव मणेर्ग्रहीतृ-
ग्रहणग्राह्येषु तत्स्थतदञ्जनतापत्तिः (Bhojadeva: अभिजातस्य
निर्मलस्य). The Gaṇaratnamah. mentions the word in the
Gaṇa ब्राह्मणादि to Pāṇ. V. 1. 124.
 see आभिजात्य. [In the
verses Bhagavadg. 16. 3. 4.: तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो
नातिमानिता । भवन्ति संपदं दैवीमभि जातस्य भारत । द-
म्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च । अज्ञानं चाभि
जातस्य पार्थ संपदमासुरीम्,  it seems more correct to take
अभि as the separable preposition than as compounded with
जात i. e. ‘born in consequence of divine or demoniac fate’:
Arjunam.: देवयोग्यां सात्विकींसंपदमभिलक्ष्य तदाभिमुख्येन
जातस्य…आसुरीमभिलक्ष्य जातस्य &c.
 in a similar
manner Śrīdharasvāmin,  Madhusūdana,  the Vivaraṇa,  Sa-
dānanda
 e. g. the latter in his metrical gloss: शुद्धसत्त्वमयी
दैवी संपत्तामभिलक्ष्य हि । पुंसो जातस्य वाक्पुण्यैरेते धर्मा भ-
वन्त्यपि ।…रजस्तमोमयी दुष्टवासना संततिर्मलैः । श-
रीरारम्भकालेऽभिव्यक्ता तामभिलक्ष्य च । पुंसो जातस्य दम्भा-
द्या दोषा एते भवन्ति वै.] E. अभि and जात.

Apte Hindi

Hindi

अभिजात
भू* क* कृ* - अभि+जन्+क्त
"उत्पन्न, सर्वथा विकसित, योग्य"

अभिजात
भू* क* कृ* - अभि+जन्+क्त
"जन्मा हुआ, पैदा हुआ"

अभिजात
भू* क* कृ* - अभि+जन्+क्त
"कुलीन, उच्च कुल में उत्पन्न, उच्च वंश में जन्म लेने वाला"

अभिजात
भू* क* कृ* - अभि+जन्+क्त
"योग्य, उचित उपयुक्त"

अभिजात
भू* क* कृ* - अभि+जन्+क्त
"मधुर, रुचिकर"

अभिजात
भू* क* कृ* - अभि+जन्+क्त
"मनोहर, सुन्दर"

अभिजात
भू* क* कृ* - अभि+जन्+क्त
"विद्वान, बुद्धिमान, विवेकशील"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अभिजात
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸತ್ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು
व्युत्पत्तिः - > अभिमतं जातं यस्य
प्रयोगाः - > "जात्यस्तेनाभिजातेन शूरः शौर्यवता कुशः"
उल्लेखाः - > रघु० १७-४
अभिजात
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪಂಡಿತ /ಜ್ಞಾನಿ
प्रयोगाः - > "सङ्कीर्णं नाभिजातेषु नाप्रबुद्धेषु संस्कृतम्"
अभिजात
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮನೋಹರವಾದ /ಮಧುರವಾದ /ಇಂಪಾದ
प्रयोगाः - > "प्रजल्पितायामभिजातवाचि"
उल्लेखाः - > कुमा० १-४५

L R Vaidya

English

 aBijAta {% a. (f. ता) %} 1. Born,  produced
noble,  wellborn,  जात्यस्तेनाभिजातेन शूरः शौर्यवता कुशः R.xvii.4
learned,  wise,  e.g. (वदेत्) संकीर्णं नाभिजातेषु नाप्रबुद्धेषु संस्कृतम्
pure,  faultless,  e.g. प्रजल्पितायामभिजातवाचिः
handsome
honest,  noble.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अभिजात Adj. s. u. जन् mit अभि. — Am Ende eines Komp. ausgezeichnet durch,  Jātakam. 22,  86. 94. — m. ° = कुलीनमानव,  S I,  298,  4
 367,  3
 394,  9 usw. — 3. n. Nativität,  Bhāg. P. 1,  16,  1.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mngon sum du skyes
अभिजन / अभिजात

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कुल्यः कुलीनोऽभिजातः कौलेयकमहाकुलौ ॥ ५०२ ॥
जात्यो गोत्रं तु संतानोऽन्ववायोऽभिजनः कुलम् ।
अन्वयो जननं वंशः स्त्री नारी वनिता वधूः ॥ ५०३ ॥
वशा सीमन्तिनी वामा वर्णिनी महिलाबला ।
योषा योषिद्विशेषास्तु कान्ता भीरुर्नितम्बिनी ॥ ५०४ ॥
प्रमदा सुन्दरी रामा रमणी ललनाङ्गना ।
-wordlist-
 
कुल्य (पुं),  कुलीन (पुं),  अभिजात (पुं),  कौलेयक (पुं),  महाकुल (पुं),  जात्य (पुं),  गोत्र (क्ली),  सन्तान (पुं),  अन्ववाय (पुं),  अभिजन (पुं),  कुल (क्ली),  अन्वय (पुं),  जनन (क्ली),  वंश (पुं),  स्त्री (स्त्री),  नारी (स्त्री),  वनिता (स्त्री),  वधू (स्त्री),  वशा (स्त्री),  सीमन्तिनी (स्त्री),  वामा (स्त्री),  वर्णिनी (स्त्री),  महिला (स्त्री),  अबला (स्त्री),  योषा (स्त्री),  योषित् (स्त्री),  स्त्रीविशेष (पुं),  कान्ता (स्त्री),  भीरु (स्त्री),  नितम्बिनी (स्त्री),  प्रमदा (स्त्री),  सुन्दरी (स्त्री),  रामा (स्त्री),  रमणी (स्त्री),  ललना (स्त्री),  अङ्गना (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अभिजात
अभिजात,  कुलीन
अभिजातः कुलीनः स्यात्कुचरः कुटिलाशयः ॥ ३८९ ॥
verse 2.1.1.389
page 0045

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अभिजातः,  त्रि,  (अभिजन् + भावे क्तः,  अभिमतंप्रशस्तं जातं जन्म यस्य सः ।) सुन्दरः । न्याय्यः ।इति विश्वः ॥
 कुलजः । कुलीनः । बुधः । पण्डितः ।इत्यमरः ॥
 (श्रेष्ठवंशोद्भवः ।“जात्यस्तेनाभिजातेन शूरः शौर्य्यवता कुशः ।अमन्यतैकमात्मानमनेकं वशिनां बशी” ॥
इति रघुवंशे ।“न म्लेच्छितव्यं यज्ञादौ स्त्रीषु नापकृतं वदेत् ।मङ्खीर्णं नाभिजातेषु नाप्रबुद्धेषु संस्कृतं” ॥
इति मनुः । उचितः । उपयुक्तः । योग्यः । सुरूपः ।मनोहरः । मान्यः । पूज्यः । धन्यः । श्लाघ्यः ।भगवान् । समृद्धः ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अभिजात त्रि०
  अभिमतं प्रशस्तं जातं जन्म यस्य ।१ कुलीने,  “जात्यस्तेनाभिजातेन शूरः शौर्य्यवता कुशः”“भिन्नानस्त्रैर्मोहभाजोऽभिजातान्” च रघुः । २ पण्डिते, ३ श्रेष्ठे “न म्नेच्छितव्यं यज्ञादौ स्त्रीषु नाप्राकृतं वदेत् ।सङ्कीर्ण्णं नाभिजातेषु नाप्रबुद्धेषु संस्कृतम्” वृद्धाः ।४ मनोहरे । “प्रजल्पितायामभिजातवाचि” कु० । अभि-जातस्य भावः ष्मञ । आभिजात्यं कौलीन्येन०  ।

Capeller

German

 अभिजात adelig,  edel
 n.
  edle Abstammung, 
Adel.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.