| YouTube Channel

अभिजनः (abhijanaH)

 
Apte
English
अभिजनः [abhijanḥ], 1 (a) A family, race, lineage
कलहंस- कादभिजनं ज्ञात्वा
Māl.
8
नाभिजनमीक्षते
K.*
14
पतिं त्यक्त्वा देवं भुवनपतिमुच्चैरभिजनम्
Mu.*
6.6
Ms.*
4.18
Dk.*
135, 17
U.*
4. (b) Birth, extraction, descent
तुल्याभिजनेषु भूमिभरेषु (धरेषु ?) राज्ञां वृत्तिः
M.*
1
Ms.*
1.1
Y.*
1.123.
High or noble descent, noble birth or family
तान्गुणान्संप्रधार्याहमग्ऱ्यं चाभिजनं तव
Rām.*
4.17.2
स्तुतं तन्माहात्म्यं यदभिजनतो यच्च गुणतः
Māl.
2.13
शीलं शैलतटात्पत- त्वभिजनः संदह्यतां वह्निना
Bh.*
2.39.
M.*
5.
Forefathers, ancestors
अभिजनाः पूर्वे बान्धवाः Kāśi. on
P.
IV.* 3.9
also descendants.
Native country, motherland, ancestral abode (opp. निवास)
cf.
Sk. on
P.
IV.* 3.9 यत्र स्वयं वसति निवासः (यत्र संप्रति उष्यते Mbh.)
यत्र पूर्वैरुषितं सो$भिजनः इति विवेकः
Fame, celebrity.
The head or ornament of family
यद्विद्वानपि तादृशे$प्यभिजने धर्म्यात्पथो विच्युतः
Mv.*
1.33.
Attendants, retinue (परिजन q. v. )
वयसा शास्त्रतो धैर्यात् कुलेनाभिजनेन
Mb.
* 5.12.15.
Apte 1890
English
अभिजनः 1 (a) A family, race, lineage
कलहंसकादभिजनं ज्ञात्वा Māl. 8
नाभिजनमीक्षते K. 104
Mu. 6. 6
Ms. 4. 18
Dk. 135, 170
U. 4. (b) Birth, extraction, descent
तुल्याभजिनेषु भूमिभरेषु (धरेषु?) राज्ञां वृत्तिः M. 1
Ms. 1. 100
Y. 1. 123.
2 High or noble descent, noble birth or family
स्तुतं तन्माहात्म्यं यदभिजनतो यच्च गुणतः Māl. 2. 13
शीलं शौलतटात्पतत्वभिजनः संदह्यतां वह्निना Bh. 2. 39
M. 5.
3 Forefathers, ancestors
अभिजनाः पूर्वे बांधवाः Kāśī. on P. IV. 3. 90
also descendants.
4 Native country, motherland, ancestral abode (opp. निवास)
cf. Sk. on P. IV. 3. 90:
यत्र स्वयं वसति निवासः (यत्र संप्रति उष्यते Mbh.)
यत्र पूर्वैरुषितं सोऽभिजनः इति विवेकः.
5 Fame, celebrity.
6 The head or ornament of a family
यद्विद्वानपि तादृशेप्यभिजने धर्म्यात्पथो विच्युतः Mv. 1. 33.
7 Attendants, retinue (= परिजन q. v.).
Apte Hindi
Hindi
अभिजनः
पुं*
- अभि+जन्+घञ् अवृद्धिः
"कुटुम्ब, वंश, अन्वय, जन्म, उत्पत्ति, कुल"
अभिजनः
पुं*
- अभि+जन्+घञ् अवृद्धिः
"उत्तम कुल में जन्म, उत्तम कुटुम्ब में उत्पत्ति"
अभिजनः
पुं*
- अभि+जन्+घञ् अवृद्धिः
"जन्मभूमि, मातृभूमि, बापदादाओं की जन्मभूमि"
अभिजनः
पुं*
- अभि+जन्+घञ् अवृद्धिः
"ख्याति, प्रतिष्ठा"
अभिजनः
पुं*
- अभि+जन्+घञ् अवृद्धिः
घर का मुखिया या कुलभूषण
अभिजनः
पुं*
- अभि+जन्+घञ् अवृद्धिः
"अनुचर, परिजन"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अभिजायते अस्मिन् अभि+जनी(प्रादुर्भावे)+घञ्(अधि०) ‘हलश्च’ ३.३.१२१। १.वंशः, कुलम् ‘पतिं त्यक्त्वा देवं भुवनपतिमुच्चैरभिजनम्’ मुद्रा०६.६। २.जन्मभूमिः। ३.अभिजयते योग्यः। पूर्वजानां पितृपितामहादीनां वासस्थानम् ‘यत्र पूर्वैरुषितं सोऽभिजनः’ सि०कौ०१४७०। ४.अभिजायते सत्पुरुषः भवति येन अभि+जनी+घञ्(करणे) ‘हलश्च’ ३.३.१२१। कीर्तिः, यशः। ५.सद्वंशः, उत्तमकुलम् ‘स्तुतं तन्माहात्म्यं यदभिजनतो यच्च गुणतः’ मालती०२.१३। ६.अभिमतः जनः। कुलश्रेष्ठः। ‘भवेदभिजनः ख्यातौ जन्मभूम्यां कुलध्वजे कुलेऽपि च’ मेदिनी
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अभिजनः
noun
तत् नगरं यत्र कस्यापि मूलं निवासस्थानं वर्तते।
"मम अभिजनः रायपूरनगरम् अस्ति।"
Synonyms:
अभिजनः
noun
गृहस्य प्रमुखः।
"वयं स्वस्य अभिजनानां सम्मानं कुर्मः।"
Synonyms:
गोत्रम्, सन्ततिः, जननम्, कुलम्, अभिजनः, सन्तानः
noun
कस्यचित् पूर्वजस्य कुलगुरोः वा नाम्नि आधारिता भारतीयानां वंशानां सा विशिष्टा संज्ञा या तस्मिन् वंशे जन्मनः एव प्राप्यते।
"कश्यपमुनेः नाम्ना कश्यपः इति गोत्रम् अस्ति।"
Synonyms:
कुटुम्बः, परिजनः, अभिजनः
noun
एकपरिवारसमबन्धिजनः।
"मम कुटुम्बः एकत्र भोजनं करोति।"
Tamil
Tamil
அபி4ஜன: : குடும்பம், வம்சம், பிறப்பிடம், தாய்நாடு, புகழ்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभिजनः,
पुं,
(अभिजायतेऽत्र, अभि + जन् +आधारे घञ्, वृद्ध्यभावः ।) ख्यातिः जन्मभूमिः ।कुलश्रेष्ठः वंशः इति मेदिनी
(अन्वयः ।“अभिजनतपोविद्यावीर्य्यक्रियातिशयैर्निजैः” ।इति महावीरचरिते ।“कथं दशरथाज्जातः शुद्धाभिजनकर्म्मणः” ।इति रामायणे ।)