| YouTube Channel

अभिघातः (abhighAtaH)

 
Apte
English
अभिघातः [abhighātḥ], 1 Striking, (fig. also)
beating, smiting, attack, injury, hurt
तटाभिघातादिव लग्नपङ्के
Ku.*
 7.49
शीतातपाभिघातान्
Ms.*
 12.77 attacks of heat and cold
so दुःख˚, शोक˚
&c.
(In Vaiśeṣika Phil.) Striking against (such as gives rise to sounds
&c.
 ), regarded as a kind of संयोग.
Striking back, driving or warding off.
Extirpation, complete destruction or removal
दुःखत्रयाभिघाताज्विज्ञासा तदभिघातके हेतौ Sāṅ.
K.*
 1.
Abrupt or vehement articulation of words (as of Vedic texts)
sudden shock.
तम् The combination of the 4th letter of any class with the first or third letter of that class
of the second with the first
and of the third with the second letter of any class
अभिघातं स्यात्पूर्वं वैदद्वित्र्यादिवर्णाश्चेत् । नववर्गाणां नवतो धरणीचन्द्रद्विरामाद्याः Śabdak.
A harsh pronunciation caused by the neglect of Sandhi rules.
Apte 1890
English
अभिघातः 1 Striking, (fig. also)
beating, smiting, attack, injury, hurt
तटाभिघातादिव लग्नपंके Ku. 7. 49
शीतातपाभिघातान् Ms. 12. 77 attacks of heat and cold
so दुःख°, शोक° &c.
2 (In Vaiśeṣika phil.) Striking against (such as gives rise to sounds &c.), regarded as a kind of संयोग.
3 Striking back, driving or warding off.
4 Extirpation, complete destruction or removal
दुःखत्रयाभिघाताज्जिज्ञासा तदभिघातके हेतौ Sāṅ. K. 1.
5 Abrupt or vehement articulation of words (as of Vedic texts)
sudden shock.
तं 1 The combination of the 4th letter of any class with the first or third letter of that class
of the second with the first
and of the third with the second letter of any class
अभिघातं स्यात्पूर्वं वेदद्वित्र्यादिवर्णाश्चेत् । नववर्गाणां नवतो धरणीचंद्रद्विरामाद्याः Śabdak.
2 A harsh pronunciation caused by the neglect of Saṃdhi rules.
Apte Hindi
Hindi
अभिघातः
पुं*
 - अभि+हन्+घञ्
"आघात करना, मारना चोट पहुँचाना, प्रहार"
अभिघातः
पुं*
 - अभि+हन्+घञ्
"विध्वंस, पूर्ण नाश, समूलोच्छेदन"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पु) अभि+ हन(हिसागत्योः)+घञ् । ‘भावे’ ३.३.१८। १.निःशेषहननम्, समूलनाशनम् । ‘दुःखत्रयाभिघाता जिज्ञासा’ सां०का०१। २.प्रहारः, ताडनम् । ‘तटाभिघातादिव लग्नपङ्के’ कुमा०७.४९। ३.शब्दहेतुभूतवस्तुद्वयसंयोगः, संयोगिनोः मिथो विभागजनकक्रियाहेतुः च । ४.पीडनम् । ‘शीतातपाभिघातांश्च विविधानि भयानि च’ मनुः१२.७७। ५.प्रतीकारः। ६.अपसारणम् ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अभिघातः
noun
पुरुषस्य वामतः स्त्रियाः दक्षिणतः विद्यमानः किणः।
"अभिघातः अशुभः मतः।"
Synonyms:
 आघातः, अभिघातः, घातः, आहतिः, हतिः, प्रहारः, ताडनम्, पातः, पातनम्
noun
कस्मिंश्चित् वस्तुनि अन्येन वस्तुना आहननम्।
"तेन दण्डेन आघातः कृतः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभिघातः,
पुं,
 (अभि + हन् + भावे घञ् ।) दण्डा-दिभिरभिहननं । आघातः । यथा, --“अभिघाताभिचाराभ्यामभिषङ्गाभिशापतः” ।इति माधवकरः ॥
प्रश्नादौ कवर्गादिवर्गाणां पूर्व्व-स्थितचतुर्थद्वितीयतृतीयचतुर्थवर्णाः क्रमेण पर-स्थितवर्गैकैकद्वित्रिवर्णयुक्ताः । तत्र क्ली । यथा --“अभिघातं स्यात् पूर्व्वं वेदद्वित्र्यब्धिवर्णाश्चेत् ।नगवर्गाणां परतो धरणीचन्द्रद्विरामाढ्याः” ॥
इति केरलग्रन्थः ॥
(प्रहारः । अभिहननं । आ-घातः ।“चञ्चद्भुजभ्रमितचण्डगदाभिघात-संचूर्णितोरुयुगलस्य सुयोधनस्य” ।इति वेणीसंहारे । सङ्घर्षणं । संमर्द्दः । पीडनं ।क्लेशदानं । शोकक्षोभः ।“सम्भवांश्च वियोनीषु दुःखप्रायासु नित्यशः ।शीतातपाभिघातांश्च विविधानि भयानि च” ॥
इति मनुः । प्रतीकारः । अपसारणं ।)