| YouTube Channel

अभक्त (abhakta)

 
शब्दसागरः
English
अभक्त
mfn.
 (-क्तः-क्ता-क्तं) Not believing, not attached to.
E.
 अ neg. भक्त
attached.
Capeller Eng
English
अ॑भक्त
a.
 not imparted
not attached or devout.
Spoken Sanskrit
English
अभक्त abhakta
adj.
 not received as a share
अभक्त abhakta
adj.
 not attached to
अभक्त abhakta
adj.
 detached
अभक्त abhakta
adj.
 unconnected with
अभक्त abhakta
adj.
 not eaten
Wilson
English
अभक्त
mfn.
 (-क्तः-क्ता-क्तं) Not believing, not attached to.
E.
 अ neg. भक्त attached.
Apte
English
अभक्त [abhakta],
a.
Not devoted or attached.
Nto connected with, detached.
Not worshipping.
Unaccepted.
Not eaten.
Not received as a share
यस्मै धायुरदधा मर्त्यायाभक्तम्
Rv.*
 3.3.7. -क्तम् Not food
˚छन्दस्, ˚रुच् want of appetite.
Apte 1890
English
अभक्त a. 1 Not devoted or attached.
2 Not connected with, detached.
3 Not worshipping.
4 Unaccepted.
5 Not eaten.
क्तं Not food
°छंदस्, °रुच् want of appetite.
Monier Williams Cologne
English
अ॑-भक्त
mfn.
 not received as a share,
RV.
 i, 129, 5 and iii, 30, 7
not attached to, detached, unconnected with
not eaten.
Monier Williams 1872
English
अभक्त 1. अ-भक्त, अस्, आ, अम्, unbelieving,
not devoted, not worshipping
not attached to, de-
tached, unconnected with
not accepted.
अभक्त 2. अ-भक्त, अस्, आ, अम्, not eaten.
Macdonell
English
अभक्त á-bhakta, pp. not apportioned
not 🞄devoted.
Goldstucker
English
अभक्त I. Tatpur. m. f. n. (-क्तः-क्ता-क्तम्)
^1 Not worshipping,
undevout
e. g. in the Ṛgv.: भक्तमभक्तमवो व्यन्तो अजरा
अग्नयो व्यन्तो अजराः
or in the Rudrayāmalatantra: अभ-
क्तेभ्योऽपि पुत्रेभ्यो दत्वा नरकमाप्नुयात्.
^2 Detached, not con-
nected with
said by the commentators on Pāṇini of a gram-
matical element which stands part, as it were, of the other
elements of the word, and therefore prevents the application
of rules which would have to take place, if it were भक्त, i. e. if
it were essentially connected with the other elements of the
word
e. g. the Kāśikā on सुट् VI. 1. 136.: पूंर्व धातुरुपसर्गेण
युज्यत इति तत्र धातूपसर्गयोः कार्यमन्तरङ्गमिति पूर्वं सुट्क्रियते ।
पश्चादडभ्यासौ । अभक्तश्च सुडित्युक्तम्
or the same on सुट् VI.
1. 135.: कात्पूर्वग्रहणं सुटोऽभक्तत्वज्ञापनार्थम्
but Kātyāyana
differs in opinion on this point, for he says: अभक्ते स्वरे
दोषः ‘if सुट् were extraneous there would be a flaw in the
application of Pāṇini's rule of accentuation VIII. 1. 28.’
or the latter Vārtt. applied to āgama तुक् VI. 1. 71., or to
āgama मुक् VII. 2. 82. (Patanjali, however, refutes Kātyā-
yana in this view.)--An अभक्त element is in these comm.
therefore opposed as well to a grammatical element which
is पूर्वान्त i. e. one added after what precedes, as to an
element परादि i. e. one which is placed before what follows.
As it is important to know, in the application of Pāṇini's
rules, whether an element is अभक्त or not, it will be expedient
to convey the bearing of this term from the following expla-
nation of Patanj. on a Vārtt. to 1. 1. 47.: किं पुनरयं पूर्वान्तः ।
आहोस्वित्परादिः । आहोस्विदभक्तः । कथं वायं पूर्वान्तः स्या-
त्कथं वा परादिः कथं वाभक्तः । यद्यन्त इति वर्तते ततः पूर्वा-
न्तः । अथादिरिति वर्तते ततः परादिः । अथोभयं निवृत्तं
ततोऽभक्तः । कश्चात्र विशेषः । अभक्ते दीर्घनलोपस्वरणत्वानु-
स्वारशीभावाः । यद्यभक्तो दीर्घत्वं न प्राप्नोति । कुण्डानि व-
नानि (cf. VII. 1. 72.) । नोपधायाः (VI. 4. 7.) । सर्वनामस्थाने चा-
संबुद्धाविति (VI. 4. 8.) दीर्घत्वं न प्राप्नोति ॥ दीर्घ ॥ नलोप । न-
लोपश्च न सिध्यति । अग्ने त्री ते वाजिना त्री षधस्था ता ता (cf.
VI. 1. 70.) पिण्डानाम् । नलोपः प्रातिपदिकान्तस्येति (VIII. 2. 7.)
नलोपो न प्राप्नोति ॥ नलोप ॥ स्वर । स्वरश्च न सिध्यति । सर्वाणि
ज्योतींषि । सर्वस्य सुपीत्याद्युदात्तत्वं (VI. 1. 191) न प्राप्नीति ॥
स्वर ॥ णत्व । णत्वं च न सिध्यति । माषवापाणि व्रीहिवापा-
णि । पूर्वान्ते प्रातिपदिकान्तनकारस्येति सिद्धम् (VIII. 4. 11.) ।
परादौ विभक्तिनकारस्येति (VIII. 4. 11.) । अभक्ते नुमो (VIII.
4. 11.) ग्रहणं कर्तव्यम् । न कर्तव्यम् । क्रियत एतन्न्यास एव । प्रा-
तिपदिकान्तनुम्विभक्तिषु चेति (VIII. 4. 11.) ॥ णत्व ॥ अनुस्वार ।
अनुस्वारश्च न सिध्यति । द्विषंतपः परंतपः । मोऽनुस्वारो ह-
लीत्यनुस्वारो (VIII. 3. 23.) न प्राप्नोति । मा भूदेवम् । नश्चा-
पदान्तस्य झलीत्येवं भविष्यति (VIII. 3. 24.) । यस्तर्हि न झल्प-
रः । वहंलिहो गौः । अभ्रंलिहो वायुः ॥ अनुस्वार ॥ शीभाव ।
शीभावश्च न सिध्यति । त्रपुणी जतुनी तुंवुरुणी । नपुंसकादुत्त-
रस्यौङः शीभावो (VII. 1. 19.) न प्राप्नीति &c. (i. e. the
āgama नुम् is not अभक्त, for otherwise the quoted rules could
not be applied
comp. also the term वहिरङ्ग).
^3 Not eaten
see also the other meanings of भक्त. E. अ neg. and भक्त.
II. Bahuvr. m. f. n. (-क्तः-क्ता-क्तम्) Without food
e. g.
in Suśruta: मुहुर्मुहुर्नाम सभक्तमभक्तं वा यदौषधं मुहुर्मुहुरु-
पयुज्यते. E. अ priv. and भक्त.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭಕ್ತನಲದ /ಸೇವಕನಲ್ಲದವನು
अभक्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬೇರೆ ಮಾಡಲ್ಪಡದ /ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಡದ
Abhyankara Grammar
English
अभक्त not-forming an integral part of another
quite independent (used in connection with aug- ments). cf. किं पुनरयं पूर्वान्त आहोस्वित् परादिराहोस्विद् अभक्ताः M. Bh. on I.1. 47, 1.1.51. एवं तर्ह्यभक्तः करिष्यते M. Bh on VI.1.71, VI.1.135, and VII.2.82.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 द्रोहिन्, निष्ठाहीन, विश्वासघातिन्, अभक्त, अभक्तिमान्, क्षीणभक्ति, भक्तिहीन, विश्रम्भघातिन्, भक्तिघातिन्
adjective
यः निष्ठा रहितः।
"सोहनः विश्वासघाती अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
gus pa med
अभक्त
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभक्त
त्रि०
 भज--सेवायां विभागे च कर्त्तरि कर्म्मणि वा क्तन० त० । १ असेवके । “भक्तमभक्तमवोव्यन्तः” इति ऋ० १, १२७, ५ । २ अपृथक्कृते च ।
Capeller
German
अ॑भक्त nicht zugeteilt
nicht zugethan.
Grassman
German
á-bhakta, a., nicht empfangen [bhaktá s. bhaj].
-am ávas {127, 5}
jehíam {264, 7}.
á-bhakta:
*-e {938, 10}.
Burnouf
French
अभक्त अभक्त a. (भज्) irréligieux.