| YouTube Channel

अब्जः (abjaH)

 
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अप्सु जायते । अप्+जनी(प्रादुर्भावे)+डः। ‘सप्तम्यां जनेर्डः’ ३.२.९७। १.चन्द्रः। ‘अब्जेन त्वन्मुखं तुल्यम्’ कुव०२५.६४। २.धन्वन्तरिः। ३.निचुलवृक्षः। (पुंन) ४.शङ्खः। (न) ५.लवणम् । ६.कमलम् । ‘स्थलेऽब्जमवरोपितम्’ कुव०१८.६७। ‘लवणाम्बुजयोरब्जं क्लीबे शङ्खे तु पुंसि वा । पुंस्येव निचुले शीतरश्मौ धन्वन्तरावपि’ नानार्थर०। ७.शतकोटिः, १, ००, ००, ००, ००० दशार्बुदसंख्या । ‘अर्बुदमब्जं खर्वनिखर्वमहापद्मशङ्कवस्तस्मात्’ । ८.कर्णिकारपादपः। ९.कर्पूरः। (वि) १०.जलजातः। ‘अब्जेषु चैव रत्नेषु सर्वेष्वश्ममयेषु च’ मनुः। (स्त्री) अब्जा । ११.लक्ष्मीः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सोमः, चन्द्रः, शशाङ्कः, इन्दुः, मयङ्कः, कलानिधिः, कलानाथः, कलाधरः, हिमांशुः, चन्द्रमाः, कुमुदबान्धवः, विधुः, सुधांशुः, शुभ्रांशुः, ओषधीशः, निशापतिः, अब्जः, जैवातृकः, सोमः, ग्लौः, मृगाङ्कः, द्विजराजः, शशधरः, नक्षत्रेशः, क्षपाकरः, दोषाकरः, निशीथिनीनाथः, शर्वरीशः, एणाङ्कः, शीतरश्मिः, समुद्रनवनीतः, सारसः, श्वेतवाहनः, नक्षत्रनामिः, उडुपः, सुधासूतिः, तिथिप्रणीः, अमतिः, चन्दिरः, चित्राटीरः, पक्षधरः, रोहिणीशः, अत्रिनेत्रजः, पक्षजः, सिन्धुजन्मा, दशाश्वः, माः, तारापीडः, निशामणिः, मृगलाञ्छनः, दर्शविपत्, छायामृगधरः, ग्रहनेमिः, दाक्षायणीपति, लक्ष्मीसहजः, सुधाकरः, सुधाधारः, शीतभानुः, तमोहरः, तुशारकिरणः, परिः, हिमद्युतिः, द्विजपतिः, विश्वप्सा, अमृतदीधितिः, हरिणाङ्कः, रोहिणीपतिः, सिन्धुनन्दनः, तमोनुत्, एणतिलकः, कुमुदेशः, क्षीरोदनन्दनः, कान्तः, कलावान्, यामिनीजतिः, सिज्रः, मृगपिप्लुः, सुधानिधिः, तुङ्गी, पक्षजन्मा, अब्धीनवनीतकः, पीयूषमहाः, शीतमरीचिः, शीतलः, त्रिनेत्रचूडामणिः, अत्रिनेत्रभूः, सुधाङ्गः, परिज्ञाः, सुधाङ्गः, वलक्षगुः, तुङ्गीपतिः, यज्वनाम्पतिः, पर्व्वधिः, क्लेदुः, जयन्तः, तपसः, खचमसः, विकसः, दशवाजी, श्वेतवाजी, अमृतसूः, कौमुदीपतिः, कुमुदिनीपतिः, भूपतिः, दक्षजापतिः, ओषधीपतिः, कलाभृत्, शशभृत्, एणभृत्, छायाभृत्, अत्रिदृग्जः, निशारत्नम्, निशाकरः, अमृतः, श्वेतद्युतिः
noun
देवताविशेषः
"पतितं सोममालोक्य ब्रह्मा लोकपितामहः[श.क]"
Synonyms:
 अब्जः, निचुलः, इज्जलः, हिज्जः, निचूलः, पिचुलः, रक्तमञ्जरः, सेव्यः
noun
वृक्षविशेषः।
"अत्र बहवः अब्जाः सन्ति।"
Synonyms:
 चन्द्रः, कलानाथः, कलाधरः, हिमांशुः, चन्द्रमाः, कुमुदबान्धवः, विधुः, सुधांशुः, शुभ्रांशुः, ओषधीशः, निशापतिः, अब्जः, जैवातृकः, ग्लौः, मृगाङ्कः, द्विजराजः, शशधरः, नक्षत्रेशः, क्षपाकरः, दोषाकरः, निशीथिनीनाथः, शर्वरीशः, एणाङ्कः, शीतरश्मिः, समुद्रनवनीतः, सारसः, श्वेतवाहनः, नक्षत्रनामिः, उडुपः, सुधासूतिः, तिथिप्रणीः, अमतिः, चन्दिरः, चित्राटीरः, पक्षधरः, रोहिणीशः, अत्रिनेत्रजः, पक्षजः, सिन्धुजन्मा, दशाश्वः, माः, तारापीडः, निशामणिः, मृगलाञ्छनः, दर्शविपत्, छायामृगधरः, ग्रहनेमिः, दाक्षायणीपति, लक्ष्मीसहजः, सुधाकरः, सुधाधारः, शीतभानुः, तमोहरः, तुशारकिरणः, परिः, हिमद्युतिः, द्विजपतिः, विश्वप्सा, अमृतदीधितिः, हरिणाङ्कः, रोहिणीपतिः, सिन्धुनन्दनः, तमोनुत्, एणतिलकः, कुमुदेशः, क्षीरोदनन्दनः, कान्तः, कलावान्, यामिनीजतिः, सिज्रः, मृगपिप्लुः, सुधानिधिः, तुङ्गी, पक्षजन्मा, अब्धीनवनीतकः, पीयूषमहाः, शीतमरीचिः, शीतलः, त्रिनेत्रचूडामणिः, अत्रिनेत्रभूः, सुधाङ्गः, परिज्ञाः, सुधाङ्गः, वलक्षगुः, तुङ्गीपतिः, यज्वनाम्पतिः, पर्व्वधिः, क्लेदुः, जयन्तः, तपसः, खचमसः, विकसः, दशवाजी, श्वेतवाजी, अमृतसूः, कौमुदीपतिः, कुमुदिनीपतिः, भूपतिः, दक्षजापतिः, ओषधीपतिः, कलाभृत्, शशभृत्, एणभृत्, छायाभृत्, अत्रिदृग्जः, निशारत्नम्, निशाकरः, अमृतः, श्वेतद्युतिः, हरिः
noun
खगोलीयपिण्डः यः पृथ्वीं परिभ्रमति।
"अधुना मानवः चन्द्रस्य पृष्ठभागं गत्वा संशोधनं करोति।"
Synonyms:
 शङ्खः, कम्बुः, कम्बोजः, अब्जः, अर्णोभवः, पावनध्वनाः, अन्तकुटिलः, महानादः, श्वेतः, पूतः, मुखरः, दीर्घनादः, बहुनादः, हरिप्रियः, कस्रुः, दरम्, जलजः, रेवटः
noun
जन्तुविशेषः, समुद्रोद्भवजन्तुः।
"शङ्खः जलजन्तुः अस्ति। / भक्ततूर्यं गन्धतूर्यं रणतूर्यं महास्वनः संग्रामपटहः शङ्खस्तथा चाभयडिण्डिम।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अब्जः,
पुं,
 (अद्भ्यः जायते, अप् + जन् + डः ।)चन्द्रः । धन्वन्तरिः । निचुलवृक्षः । इति मेदिनी ॥
अब्जः,
पुं,
क्ली,
 (अद्भ्यः जायते, अप् + जन + डः ।)शङ्खः । इति मेदिनी ॥
(जलभवशुक्तिमुक्तादिकं ।)“अब्जमश्ममयञ्चैव राजतञ्चानुपस्कृतं” ।“अब्जेषु चैव रत्नेषु सर्व्वेष्वश्ममयेषु च” ।इति मनुः ।)