| YouTube Channel

अप्रयोग (aprayoga)

 
Apte
English
अप्रयोगः [aprayōgḥ], Non-application or bad application, nonemployment. अप्रयोगः प्रयोगान्यत्वात्
Mbh.*
 1.1.1.
Apte 1890
English
अप्रयोगः Non-application or bad application, non-employment.
Monier Williams Cologne
English
अ-प्रयोग
m.
 non-application
the not being in use (of words),
Pat.
Monier Williams 1872
English
अप्रयोग अ-प्रयोग, अस्, m. non-applica-
bility, bad application.
Goldstucker
English
अप्रयोग Tatpur. m. (-गः)
^1 Non-application, non-use
e. g.
in the Mīmānsā S.: अप्राप्ता चानुपपत्तिः प्रयोगे हि विरोधः
स्याच्छब्दार्थस्त्वप्रयोगभूतस्तस्मादुपपद्येत
or in Pāṇini's S.:
संभावनेऽलमिति चेत्सिद्धाप्रयोगे (i. e. if the word अलम् is
not used in the sentence
Kāśikā: सिद्धाप्रयोग इत्यलमो वि-
शेषणम् । सिद्धश्चेदलमोऽप्रयोगः).
^2 Wrong application (as
of an argument, i. e. arguing, or speaking wrongly)
e. g.
in the Nyāya S.: न व्याघातादप्रयोगः.
^3 Strangeness, un-
usualness (as of a word), an unusual expression (although
it be grammatically correct)
e. g. in the Vārtt. to Pāṇini:
अप्रयोगः प्रयोगान्यत्वात्
Patanjali: अप्रयोगः खल्वप्येषां
शब्दानां न्याय्यः (comp. the words ऊष &c. in the instance
s. v. अप्रयुक्त 3.) । कुतः । प्रयोगान्यत्वात् । यदेतेषां शब्दाना-
मर्थेऽन्यान्प्रयुञ्जते । तद्यथा । ऊषेत्यस्य शब्दस्यार्थे क्व यूयमुषि-
ताः । तेरेत्यस्यार्थे क्व यूयं तीर्णाः । चक्रेत्यस्यार्थे क्व यूयं कृतवन्तः ।
पेचेत्यस्यार्थे क्व यूयं पक्ववन्त इति. Comp. अप्रयुक्तता. E. अ
neg. or deter. and प्रयोग.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अप्रयोग m. auch: Nichtanwendung, Tāṇḍya-Br. 8, 9, 21. — Nichtbeifügung (eines Wortes), P. 2, 1, 56
VS. Prāt. 6, 23.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अप्रयोगः,
पुं,
 (प्र + युज् + घञ्, ततो नञ्समासः)प्रयोगाभावः । अनुल्लेखादिः । यथा । “उक्तार्था-नामप्रयोगः” । इति दुर्गादासः ॥