अप्रतिसंख्यानिरोध (apratisaMkhyAnirodha)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
वाचस्पत्यम्
Sanskritअप्रतिसंख्यानिरोध न प्रतिसंख्यया बुद्ध्या निरोधः ।१ बौद्धविशेषकल्पिते अबुद्धिपूर्व्वके भावविनाशे । तद्विशेषःबौद्धशब्दे वक्ष्वते । सोऽयम् प्रतिसंख्यानिरोधः “प्रति-संख्याऽप्रतिसंख्यानिरोधाप्राप्तिरविच्छेदात्” शा० सू० प्रत्या-ख्यातः । “अपि च वैनाशिकाः कल्पयन्ति बुद्धिबोध्यंत्रयादन्यत् संस्कृतं क्षणिकञ्चेति” तदपि त्रयं प्रति-संख्याऽप्रतिसंख्यानिरोधावाकाशञ्चेत्याचक्षते । त्रयमपि-चैतदवस्तु अभावमात्रं निरुपाख्यमिति मन्यन्ते बुद्धिपूर्व्वकःकिल विनाशोभावानां प्रतिसंख्यानिरोधोनाम भाष्यतेतद्विपरीतोऽप्रतिसंख्यानिरोधः आवरणाभावमात्रमा-काशमिति प्रतिसंख्याऽप्रतिसंख्यानिरोधयोरप्राप्तिरसम्भइत्यर्थः । कस्मात्? अविच्छेदात् तौ हि प्रतिसंख्याऽप्रति-संख्यानिरोधौ सन्तानगोचरौ वा स्याताम् भावगोचरौवा । न तावत् सन्तानगोचरौ सम्भवतः, सर्व्वेष्वपि सन्तानेषु(ज्ञानप्रवाहेषु) सन्तानिनामविच्छिन्नफलहेतुभावेन सन्तानविच्छेदस्यासम्भवात् नापि भावगोचरौ, नहि निराश्रयोनिरुपाख्योविनाशः सम्भवति सर्व्वास्ववस्थासु प्रत्यभिज्ञाबलेन-अन्वयाविच्छेददर्शनात् अदृष्टप्रत्यभिज्ञास्ववस्थासु क्वचिद्दृष्टेनान्वयाविच्छेदेन अन्यत्रापि तदनुमानात् । तस्मात् पर-कल्पितस्य निरोधद्वयस्यानुपपत्तिरिति” शङ्करभाष्यम् ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.