| YouTube Channel

अप्तुर् (aptur)

 
Capeller Eng
English
अप्तु॑र्
a.
 active, zealous.
Spoken Sanskrit
English
अप्तुर् - aptur -
m.
 - busy
अप्तुर् - aptur -
m.
 - active
Apte
English
अप्तुर् [aptur],
m.
 [अद्भ्यः जलदानाय तुतोर्ति, जलानि प्रेरयति, तुर् क्विप् Tv.]
Active, busy, giving water, flowing as water
an epithet of Indra (Sāy. अपां प्रेरक इन्द्रः).
Fire.
Apte 1890
English
अप्तुर् m. [अद्भ्यः जलदानाय तुतोर्ति, जलानि प्रेरयति, तुर् क्विप् Tv.] 1 Active, busy, giving water, flowing as water
an epithet of Indra (Sāy. अपां प्रेरक इंद्रः).
2 Fire.
Monier Williams Cologne
English
अप्तु॑र् (only
acc.
 sg. and
pl.
 उ॑रम् and उ॑रच्)
m.
 (fr. 1. अ॑प्
+
 √ त्वर्), active, busy (said of the Aśvins, of Soma, of Agni, of Indra),
RV.
(accord. to others
=
 अप्-तु॑र्, ‘vanquishing the waters in speed’, i.e. ‘swift, rapid’).
Monier Williams 1872
English
अप्तुर्, ऊस्, m., Ved. active, busy
giving water
running as water.
Macdonell
English
अप्तुर् ap-túr,
a.
 active
victorious.
Goldstucker
English
अप्तुर् Tatpur. m. (-प्तूः) (ved.)
^1 Sending water (i. e. rain),
an epithet of Indra, Agni &c.
^2 Quick as water (i. e. as
the falling rain), an epithet of the horses of the Aśvins.
E. अप् and तुर्.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अप्तु꣡र् und अप्तू꣡र्य, vgl. Pischel, Ved. Studien I, 122 ff.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 क्रियावत्, अनवसर, अप्तुर्, कर्मवत्, कर्मिन्, कृत्वन्, गृद्धिन्, बहुकर, भूरिकर्मन्, वेष, व्यापापारिन्, व्यापृत, व्यायत
adjective
यः कस्मिन् अपि कार्ये रतः अस्ति।
"सः प्रातःकालाद् एव सः क्रियावान् अस्ति।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अप्तुर्
पु०
 अद्भ्यः जलदानाय तुतोर्त्ति तुर--वेगे क्विप् । जल-दायके इन्द्रेतस्य मेघनायकत्वेन तत्प्रेरकतया जलदा-तृत्वात्तथात्वम् “यज्ञेन गातुमप्तुरो विविद्रिरे ऋ० २, २१, ५, “अप्तुरः अपां प्रेरकादिन्द्रात्” भा० । २ तद्दायकेऽनलादौ चतत्राग्न्यादेः “अग्नौ प्रास्ताहुतिः सम्यगादित्यमुपतिष्ठतेआदित्याज्जायते वृष्टिरिति” मनूक्तेः जलप्रेरकत्वम् ।
Grassman
German
ap-túr, a., geschäftig, emsig, eigentlich das Werk [áp = ápas] beeilend [tur].
-úram agním {261, 11}
índram {285, 2}
índum {773, 13}
vṛ́ṣaṇam {775, 21} (sómam)
sómam {820, 7} (bei AufrechtText stómam).
-úras [N.] devā́sas {3, 8}
cyenā́sas {118, 4}
manīṣíṇas {212, 5}
sómās {775, 5}.
77, 2.a v. u.: Text st. bei Aufrecht