| YouTube Channel

अपूर्वता (apUrvatA)

 
Spoken Sanskrit
English
अपूर्वता apUrvatA
f.
 strangeness
वैचित्री vaicitrI
f.
 strangeness
वैलक्षण्य vailakSaNya
n.
 strangeness
वैचित्र्य vaicitrya
n.
 strangeness
परत्व paratva
n.
 strangeness
वैजात्य vaijAtya
n.
 strangeness
अपूर्वता apUrvatA
f.
 strangeness
अपूर्वता apUrvatA
f.
 being unpreceded
अपूर्वता apUrvatA
f.
 not having existed before
अपूर्वता apUrvatA
f.
 incomparableness
Apte
English
अपूर्वता [apūrvatā] त्वम् [tvam], त्वम् Not having existed before, incomparableness, unparalleled or extraordinary nature
अपूर्व- त्वात्प्रबन्धस्य
Mv.*
 1.
Apte 1890
English
अपूर्वता
त्वं Not having existed before, incomparableness, unparalleled or extraordinary nature
अपूर्वत्वात्प्रबंधस्य Mv. 1.
Monier Williams Cologne
English
अ-पूर्व—ता,
f.
 or अ-पूर्व—त्व,
n.
 the being unpreceded, the not having existed before, incomparableness,
&c.
Goldstucker
English
अपूर्वता f. (-ता) or अपूर्वत्व n. (-त्वम्)
^1 The not being pre-
ceded by any thing.
^2 The being unprecedented, wonderful,
extraordinary.
^3 The not having existed before, the being
new (and therefore requiring an authoritative injunction or
विधि)
e. g. in the Vedānta Sūtra: स्तुतिमात्रमुपादानादिति
चेन्नापूर्वत्वात् (Śaṅkara: न स्तुतिमात्रमासां श्रुतीनां प्रयोजनं
युक्तम् । अपूर्वत्वात् । विध्यर्थतायां ह्यपूर्वार्थो विहितो भवति
स्तुत्यर्थतायां त्वानर्थक्यमेव स्यात्)
or in the Jaimini Sūtra:
वचनानि त्वपूर्वत्वात्तस्माद्यथोपदेशं स्युः (Śabara: एवमपूर्वमर्थं
विदधतोऽर्थवत्ता भविष्यति &c.)
or Jaimini: अपूर्वत्वाद्वि-
धानं स्यात् । (Śabara: न तत्र कश्चित्पुर्वप्राप्तो यागो विद्यते
&c.)
or in an Adhik. of Mādhava: निवीतं तु मनुष्याणां
विधिर्वैषोऽर्थवादकः । अपूर्वत्वात्प्रकरणान्नुः क्रतोर्वा विधी-
यते ॥…निवीतस्य पूर्वं मानान्तरेणाप्राप्तत्वाद्विधेयत्वमभ्यु-
पेयम् &c.
^4 (In the Vedānta philosophy.) Acquiring an under-
standing of the Real besides which there is nothing else (अद्वि-
तीयवस्तु) from no other authority than the vaidik writings
it is one of the six characteristics of the श्रवण or ascer-
taining by means of study the purport of the Vedānta
(comp. besides उपक्रमोपसंहार, अभ्यास, फल, अर्थवाद and
उपपत्ति
and see also मनन, निदिध्यासन and समाधि).
^5 (In the Mīmānsā philosophy.)
a. The being or having the
unseen power अपूर्व q. v. I. 1. 2. 1. a.
e. g. in the Jaimini
Sūtra: श्रपणानां त्वपूर्वत्वात्प्रदानार्थे विधानं स्यात् (opposed
as pūrvapakṣa, to the siddhānta: संस्कारं प्रति भावाच्च
तस्मादप्यप्रदानं स्यात्
comp. for the term संस्कार s. v. अपूर्व
I. 1. 2. 1. a.).
b. The being a sacrificial act called अपूर्व q. v.
I. 1. 2. 1. b.
e. g. in the Jaimini Sūtra: अपूर्वतां तु दर्शयेद्ग्रह-
णस्यार्थवत्त्वात्
or in the Adhikaraṇa of Mādhava: दर्वि-
होमे सोमधर्मा अपूर्वत्वमुताग्रिमः । अव्यक्तेर्यज्यभावाच्च स्वाहो-
क्त्यादेरपूर्वता (comp. अपूर्वकर्मत्व in the instance s. v. अपूर्व-
कर्मन्. [
c. For the meaning ‘the being an injunction अपूर्व’
q. v. I. 1. 2. 1. c. I have no safe instance to adduce.]
^6 The
not having had before (scil. a husband)
used so in the
Vārttika and the Kārikā to Pāṇ. IV. 2. 13: स्त्रिया अपूर्वत्वे,
or अपूर्वत्वं यदा तस्याः. E. अपूर्व, taddh. aff. तल् or त्व.
Benfey
English
अपूर्वता अ-पूर्व + ता,
f.
 and अपूर्वत्व
अ-पूर्व + त्व,
n.
 Condition of having
no antecedent, i. e. acquiring an under-
standing of the ओन्ल्य् रेअल् बेइन्ग् from no
other authority than the Vedic texts,
Vedāntas. in Chr. 216, 10 cf. 3.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) अपूर्वस्य अन्यतः अप्राप्तस्य भावः। अपूर्व+तल् । १.प्रमाणान्तरागम्यत्वम् । २.तात्पर्यावधारणहेतुभेदः। ‘उपक्रमोपसंहारावभ्यासोऽपूर्वता फलम् । अर्थवादोपपत्तिश्च हेतुस्तात्पर्यनिर्णये’ ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अपरिचयः, अपरिचितता, अपरिचितत्वम्, अपूर्वता
noun
केनापि सह परिचयस्य अभावस्य अवस्था।
"लघुषु स्थानेषु अपरिचयस्य परिस्थितिः अल्पा एव भवति।"
Synonyms:
 कल्पकत्वम्, कल्पकता, अपूर्वता
noun
अपूर्वकल्पितस्य अवस्था भावः वा।
"कल्पकत्वस्य अभावात् अयं लेखः अस्वीकृतः।"
Synonyms:
 विशिष्टता, विशिष्टत्वम्, विलक्षणता, अद्भुतता, अनन्यता, अनन्यत्वम्, अपूर्वता, अपूर्वत्वम्
noun
विलक्षणस्य अवस्था भावो वा।
"तस्य विशिष्टता दृष्ट्वा अहं विस्मितः।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपूर्व्वता स्त्री अपूर्व्वस्य अन्यतोऽप्राप्तस्य भावः तल् । १ प्रमा-णान्तरागम्यत्वे “उपक्रमोपसंहारावभ्यासोऽपूर्व्वता फलम्अर्थवादोपपत्तिश्च हेतुस्तात्पर्य्यनिर्ण्णये २ इत्युक्ते तात्पर्य्याव-धारणहेतुभेदे च यथा छन्दोग्ये “तन्त्वौपनिषदं वेदेतिब्रह्मणो मानान्तरागम्यत्वमुक्तम् ।
Capeller
German
अपूर्वता
f.
 , त्व
n.
 Neuheit.