| YouTube Channel

अपूप (apUpa)

 
शब्दसागरः
English
अपूप
m.
 (-पः)
1. Cake of flour, meal, &c.
2. Wheat.
E.
 पूय to split with
अ neg. prefixed
प affixed, and य dropped.
Capeller Eng
English
अ॑पूप
m.
 cake.
Yates
English
अ-पूप (पः) 1.
m.
 Cake of flour.
Spoken Sanskrit
English
अपूप - apUpa -
m.
 - meal
अपूप - apUpa -
m.
 - kind of fine bread
अपूप - apUpa -
m.
 - honeycomb
अपूप - apUpa -
m.
 - cake
अपूप - apUpa -
m.
 - wheat
अपूप - apUpa -
m.
 - cake of flour
अपूप - apUpa -
m.
 - honeycomb
ग्रन्थ - grantha -
m.
 - honeycomb
मधुक्रम - madhukrama -
m.
 - honeycomb
क्षौद्रपटल - kSaudrapaTala -
n.
 - honeycomb
मधुकोश - madhukoza -
n.
 - honeycomb
मधुनाडी - madhunADI -
f.
 - cell in a honeycomb
Wilson
English
अपूप
m.
 (-पः)
1 Cake of flour, meal, &c.
2 Wheat.
E.
 पूय to split with अ neg. prefixed
प affixed, and य
dropped.
Apte
English
अपूपः [apūpḥ], [न पूयते विशीर्यते, पू-प. न. त. Tv.]
A small round cake of flour, meal
&c.
 (Mar. वडा, घारगा, अनरसा
&c.
 ), thicker than ordinary cakes and mixed with sugar and spices
कृसरसंयावं पायसापूपमेव
Ms.*
 5.7. भीमेना- तिबलेन मत्स्यभवने$पूपा न संघट्टिताः
Pt.*
 3.172
अपूपं गुरवे तं च सामृतं स न्यवेदयत् । Bm. 1.38.
Wheat.
Honeycomb. आदित्यो देवमंधु...अन्तरिक्षमपूपो Chān.
Up.*
 3.1.1.-शाला a Sweetmeat shop
सभाप्रपापूपशाला
Ms.*
 9.264.
Apte 1890
English
अपूपः [न पूयते विशीर्यते, पू-प. न. ते. Tv.] 1 A small round cake of flour, meal &c. (Mar. वडा, घारगा, अनरसा &c.), thicker than ordinary cakes and mixed with sugar and spices
भीमेनातिबलेन मत्स्यभवनेऽपूपा न संघट्टिताः Pt. 3. 172.
2 Wheat.
3 Honey-comb.
Monier Williams Cologne
English
अपूप॑
m.
 (cf. पूप), cake of flour, meal,
&c.
 ,
RV.
&c.
a kind of fine bread
honeycomb,
ChUp.
wheat,
L.
Monier Williams 1872
English
अपूप अपूप, अस्, m. cake of flour, meal, &c.
a sort of bread
wheat
honey-comb (?).
—अपूप-
नाभि, इस्, m., Ved. having a navel which consists of
or is decorated with cake.
—अपूप-मय, अस्, ई, अम्,
consisting of cake.
—अपूप-वत्, आन्, अती, अत्, accom-
panied with cake.
—अपूपापिहित (°प-अप्°), अस्, आ,
अम्, covered with cake.
Macdonell
English
अपूप ápūpa,
m.
 cake
-śālā,
f.
 bakehouse.
Goldstucker
English
अपूप Tatpur. (?) m. (-पः)
^1 A cake of flour, meal &c.
comp.
यवापूप, गुडापूप, तिलापूप, व्रीह्यपूप
(it is not an अन्नवि-
कार q. v. according to the best authorities
but it would
seem to be one, if the definition of a medical dictionary is
correct: ‘a kind of light, rich and sweet cake’)
used also
of the पुरोडाश, e. g. in the Ṛgv. or Vājas. verse: यस्ते
अद्य कृणवद्भद्रशोचेऽपूपं देव घृतवन्तमग्ने
or in the Mīmānsā
Sūtra: अक्रिया वापूपहेतुत्वात्
comp. also अपूपवत्.
^2 Wheat
(according to a medical dictionary, a large kind of wheat).
Also पूप. E. Probably a contraction of अपवाप (वप् with
अप, kṛt aff. घञ्)
the native comm. propose various im-
probable etym. which are thus exhibited in the Śabdamukta-
mahārṇava: पूञ् पवने । अस्मात्संपदादित्वात्क्विप् (Pāṇ. III.
3. 108. V. 9.) पवनं पूः । न पूः अपूः । अपूपपदात्पानार्थाद्रक्ष-
णार्थाद्वा पाधातोरातोऽनुपसर्ग इति कः (Pāṇ. III. 2. 3.) आ-
तो लोप इति (Pāṇ. VI. 4. 64.) आकारलोपः । अपुवं पाति पि-
बति वेत्यपूपः । यद्वा । पूयी विशरणे अस्माद्वाहुलकात्पः । (comp.
Uṇnādis. 3. 23 ff.) लोपो व्योर्वलीति (Pāṇ. VI. 1. 66.) यलोपः ।
न पूय्यत इति विग्रहः (these are the proposals of Bhānud.) ।
मुकुटस्तु । उक्तधातोर्नोपादयश्चेति पप्रत्ययमाह । तदपाणिनी-
यम् ॥ अथवा । टुवप वीजसंताने । अप्शब्दोपपदादस्माद्घञ्ञर्थे
कः । यजादित्वाद्वचिस्वपीति (Pāṇ. VI. 1. 15.) संप्रसारणम् ।
अन्येषामपीति (Pāṇ. VI. 3. 137.) दीर्घः । आप उप्यन्तेऽत्रेति
विग्रहः (when the word would be a Bahuvr. of अप् and
ऊप instead of उप
but even if such an उप existed, the
word would then not be अपूप, but अबूप).
Benfey
English
अपूप अपूप,
m.
 A cake, Man. 5, 7.
Apte Hindi
Hindi
अपूपः
पुं*
 - "न पूयते विशीर्यते-पू+प, तारा*"
"मालपुआ, शर्करादिक डाल कर बनाया गया रोटी से मोटा पदार्थ, इसे 'पूड़ा' कहते हैं "
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपूप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡುವ ರೊಟ್ಟಿ /ದೋಸೆ /ಹೋಳಿಗೆ
निष्पत्तिः - > पूयी (विशरणे) - "पः' बाहु० (३-३-१)
व्युत्पत्तिः - > न पूय्यते
अपूप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುರೋಡಾಶ
प्रयोगाः - > "वृथाकृशरसंयावं पायसापूपमेव च"
उल्लेखाः - > मनु० ५-७
L R Vaidya
English
apUpa {% m. %} A cake of flour, meal &c.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अपूप꣡ , so zu akzentuieren.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तुल्यौ तिलान्ने कृसरत्रिसरावथ पिष्टकः ।
पूपोऽपूपः पूलिका तु पोलिकापोलिपूपिकाः ॥ ३९८ ॥
p{0020}
पूपलाथेषत्पक्वे स्युरभ्यूषाभ्योषपौलयः ।
-wordlist-
तिलान्न (पुं), कृसर (पुं), त्रिसर (पुंक्ली), पिष्टक (पुंक्ली), पूप (पुं), अपूप (पुं), पूलिका (स्त्री), पोलिका (स्त्री), पोलि (स्त्री), पूपिका (स्त्री), अभ्यूष (पुं), अभ्योष (पुं), पौलि (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पूप
पूप, अपूप, पूपलिका
अशनं स्यादाहारः पूपापूपौ च पूपलिका ॥ ३१९ ॥
verse 2.1.1.319
page 0038
Vedic Reference
English
Apūpa is the general word from the Rigveda^1 onwards for a
cake, which might be mixed with ghee (ghṛtavant), ^2 or be
made of rice (vrīhi), ^3 or of barley (yava).^4 In the Chāndogya
Upaniṣad^5 there is a difference of interpretation. Max Müller
renders it as ‘hive, ’ Böhtlingk as ‘honeycomb, ’ Little^6 as
‘cake.’
1) iii. 52, 7.
2) Rv. x. 45, 9.
3) Śatapatha Brāhmaṇa, ii. 2, 3, 12, 13.
4) Śatapatha Brāhmaṇa, iv. 2, 5, 19.
5) iii. 1, 1.
6) Grammatical Index, s.v.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: अपूपः
Root: अपूप
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ cake
⇒ meal
⇒ wheat
⇒ honeycomb
⇒ cake of flour
⇒ kind of fine bread
Shloka(s):
2|9|48|1 ► पूपोऽपूपः पिष्टकः स्यात्करम्भो दधिसक्तवः। (वैश्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|9|48|1 ⇢ पूपः (पूप) (पुं)
➠ 2|9|48|1 ⇢ अपूपः (अपूप) (पुं) ⇒ cake, meal, wheat, honeycomb, cake of flour, kind of fine bread
➠ 2|9|48|1 ⇢ पिष्टकः (पिष्टक) (पुं) ⇒ pastry, disease of the eyes, opacity of the cornea, cake or anything made of flour
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ भोजनम्
उपाधि ➡ पक्वम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अपूपः,
पुं,
 (न पूयते विशीर्य्यति, न + पूय + पः, यलोपः ।) पिष्टकः । इत्यमरः ॥
गोधूमः । इतिराजजिर्घण्टः ॥
(“वृथाकृसरसं यावं पायसापूपमेव च” ।इति मनुः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपूप
पु०
 न पूयते विशीर्य्यति पू--प
न०
 त० । १ गोधूमादिचूर्ण्ण-पिष्टके १ पुरोडाशे हविर्भेदे “अपूपं देव घृतवन्तमग्ने” ऋ०१०, ४५, ९ । “अपूपं पुरोडाशमिति” भा० । “वृथाकृशरसंयावंपायसापूपमेव चेति” मनुः । प्राचुर्य्ये मयट् । अपूपमयंपर्व अपूपमयो यज्ञः । अपूपाय हितम् “विभाषाहविरपूपादिभ्यः” पा० यत् । अपूप्यम् “छ च” पा० अपू-पीयं च पिष्टकहिते यवगोधूमचूर्ण्णादौ । तत् पण्यमस्यठक् । आपूपिकः । अपूपविक्रेतरि
त्रि०
 ।
Capeller
German
अ॑पूप
m.
 Kuchen.
Grassman
German
apūpá, m., Kuchen (später auch pūpa).
-ám {286, 7}
{871, 9}.
Burnouf
French
अपूप अपूप
m.
 (पूप) gâteau de farine.
अपूप्य
m.
 farine.
Stchoupak
French
अ-पूप-
m.
 gâteau
rayon de miel
-क-
m.
 -इका-
f.
 gâteau.
°शाला-
f.
 pâtisserie.