| YouTube Channel

अपीति (apIti)

 
Apte
English
अपीतिः [apītiḥ],
f.
Entering into, approaching. पुरा यत् सूर- स्तमसो अपीते
Rv.*
 1.121.1.
Dissolution, destruction, loss.
Destruction of the world (प्रलय)
अपीतौ तद्वत् प्रसङ्गादसमञ्जसम् Br. Sūtra II.1.8.
Encountering, joining in battle.
Apte 1890
English
अपीतिः f. 1 Entering into, approaching.
2 Dissolution, destruction
loss.
3 Destruction of the world (प्रलय)
अपीतौ तद्वत् प्रसंगादसमंजसं Br. Sūt. II. 1. 8.
4 Encountering, joining in battle.
Monier Williams Cologne
English
अ॑पीति
f.
 entering into,
RV.
 i, 121, 10, dissolving, dissolution,
ŚBr.
Up.
Monier Williams 1872
English
अपीति, इस्, f., Ved. entering into, encountering, join-
ing battle, junction
dissolving.
Goldstucker
English
अपीति Tatpur. f. (-तिः)
^1 Hostile encounter, battle
used
so in the Ṛgv.: पुरा यत्सूरस्तमसो अपीतेस्तमद्रिवः फलिगं
हेतिमस्य (Sāyaṇa: = संग्रामात्).
^2 Union, junction, used
in this sense in the Māṇḍukya Upanishad, when the म् of
the word ओम् is spoken of allegorically, as combining
with the अ and उ.
^3 Copulation
in this sense occurring
in an allegorical description of the Śatapathabr. when thumbs
and fingers, ears and eye-brows, lips and nose, teeth and
tongue &c. are likened to man and wife.
^4 Final liberation
in the Vedānta Sūtra: तदापीतेः संसारव्यपदेशात्
Śaṅkara:
तत्तेज आदिभूतसूक्ष्मं श्रोत्रादिकरणाश्रयभूतमापीतेरा संसार-
मोक्षात्सम्यग्ज्ञाननिमित्तादवतिष्ठते.
^5 Destruction or end of
the Universe
in the Vedānta Sūtra: अपीतौ तद्वत्प्रसङ्गादसम-
ञ्जसम्
Śaṅkara: यदि स्थौल्यसावयवत्वाचेतनत्वपरिच्छिन्नत्वा-
शुद्ध्यादिधर्मकं कार्यं ब्रह्मकारणकमभ्युपगम्येत तदापीतौ प्रलये
प्रति संसृज्यमानं कार्यं &c.
Anūpanārāy.: जगदुपादानं ब्रह्मे-
त्यसमञ्जसम् । यथा निम्बयोगाद्दुग्धं तिक्तं तद्वदपीतौ प्रलये
स्वलीनजगद्योगात्तज्जाड्यादिप्रसङ्गात्. [The three first mean-
ings are applications of the liter. meaning ‘going towards,
approaching’
the two latter of the meaning ‘going into’
scil. of the world into Brahman, or perhaps also of the first
viz. joining Brahman.] E. इ with अपि, kṛt aff. क्तिन्.
Apte Hindi
Hindi
अपीतिः
स्त्री*
 - अपि+इ+क्तिन्
"प्रवेश, उपागम"
अपीतिः
स्त्री*
 - अपि+इ+क्तिन्
"विघटन, नाश, हानि"
अपीतिः
स्त्री*
 - अपि+इ+क्तिन्
प्रलय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपीति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಳಯ /ವಿನಾಶ
प्रयोगाः - > "अपीतौ तद्वत् प्रसङ्गादसमञ्जसम्"
उल्लेखाः - > ब्र० सू० २-१-८
अपीति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲಯ /ಕರಗುವಿಕೆ
अपीति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಗ್ರಾಮ /ಯುದ್ಧ
L R Vaidya
English
apIti {% f. %} 1. Destruction, loss
2. destruction of the universe, अपीतौ तद्वत्प्रसंगादसमञ्जसम् S.Bh.ii.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपीति स्त्री अपि + इण--क्तिन् । १ विलये २ अपगमे३ प्रलये च । “अपीतौतद्वत्प्रसङ्गादसमञ्जमम” शा० सू० ।आधारे क्तिन् । ४ संग्रामे । “पुरा यत् सूरस्तमसो अ-पीतेस्तमद्रिवः” इति ऋ० १, १२१, १० । “अपीतेःसंग्रामादिति” भा० ।
Grassman
German
ápīti, f., Einholung, Erreichung [von i mit api, vgl. ití].
-es [Ab.] {121, 10} purā́ sū́ras támasas 〰.
Stchoupak
French
अपीति-
f.
 dissolution.