धातुः: अन्
मूलधातुः: अन
धात्वर्थः: प्राणने
गणः: दिवादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: अन्यते


धातुः: अन्
मूलधातुः: अन
धात्वर्थः: प्राणने
गणः: अदादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: अनिति


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“अति बन्धने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘बन्धनेऽन्तति, सातत्यगमनेऽतति, चिन्तयेत्।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>अन्त <a href="#foot_krm04">4</a> कः-न्तिका, अन्तकः-न्तिका, अन्ति <a href="#foot_krm05">5</a> तिषकः-षिका;</li> <li> अन्तिता-त्री, अन्तयिता-त्री, अन्तितिषिता-त्री;</li> <li> अन्तन्-न्ती, अन्तयन्-न्ती, अन्तितिषन्-न्ती;</li> <li> अन्तिष्यन्-ती-न्ती, अन्तयिष्यन्-ती-न्ती, अन्तितिषिष्यन्-ती-न्ती;</li> <li> <a href="#foot_krm06">6</a> अन्तयमानः, अन्तयिष्यमाणः;</li> <li> अन् <a href="#foot_krm07">7</a>, अन्तौ, अन्तः;</li> <li> अन्तितम्-तः-तवान्, अन्तितः, अन्तितिषितम्-तः-तवान्;</li> <li> अन्तः, सम <a href="#foot_krm08">8</a> न्ती, अन्तितिषुः, अन्तितयिषुः;</li> <li> अन्तितव्यम्, अन्तयितव्यम्, अन्तितिषितव्यम्;</li> <li> अन्तनीयम्, अन्तनीयम्, अन्तितिषणीयम्;</li> <li> अन्त्यम्, अन्त्यम्, अन्तितिष्यम्;</li> <li> ईषदन्तः, दुरन्तः, स्वन्तः;</li> <li> अ <a href="#foot_krm09">9</a> न्त्यमानः, अन्त्यमानः, अन्तितिष्यमाणः;</li> <li> अन्तः, अन्तः, अन्तितिषः;</li> <li> अन्तितुम्, अन्तयितुम्, अन्तितिषितुम्;</li> <li> अ <a href="#foot_krm10">10</a> न्ता, अन्तना, अन्तितिषा, अन्तितयिषा;</li> <li> अन्तनम्, अन्तनम्, अन्तितिषणम्;</li> <li> अन्तित्वा, अन्तयित्वा, अन्तितिषित्वा;</li> <li> समन्त्य, समन्त्य, समन्तितिष्य;</li> <li> अन्तम् २, अन्तित्वा २, अन्तम् २, अन्तयित्वा २, अन्तितिषम् २;</li> <li> अन्तितिषित्वा २</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (२०)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-६१-सक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो ९४)</li> <li id="foot_krm04">04 => [[B। ‘अतर्दकास्त्वद्य विकर्दमाशयाः प्रखर्दवृत्तैरसमन्तितान्तिकाः। श्रुतान्दुकैश्चित्तगजेन्द्ररोधिनस्तुष्यन्तु सन्तो गुणबिन्दुलोलुपाः।।’ (धा। का। १-९।)]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[४। ‘न न्द्राः संयोगादयः’ (६-१-३) इति नकारस्य द्वित्वनिषेधः।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [पृष्ठम्००१९+ ३३]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[१। ‘संयोगान्तस्य लोपः’ (८-२-२३) इति तकारस्य लोपः।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[२। ‘सुप्यजातौ णिनि’ -- (३-२-७८) इति णिनिः।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[३। इदित्त्वात् ‘अनिदितां--’ (६-४-२४) इति नलोपो न।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[४। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इत्य- प्रत्ययः।]]</li></ul>

अन् (अ꣡नँ॒ प्राणने इत्येके - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = अननम्
अनीयर् = अननीयः - अननीया
ण्वुल् = आनकः - आनिका
तुमुँन् = अनितुम्
तव्य = अनितव्यः - अनितव्या
तृच् = अनिता - अनित्री
क्त्वा = अनित्वा
ल्यप् = प्रान्य
क्तवतुँ = अनितवान् - अनितवती
क्त = अनितः - अनिता
शानच् = अन्यमानः - अन्यमाना

अन् (अ꣡नँ꣡ च प्राणने - अदादिः - सेट्)
ल्युट् = अननम्
अनीयर् = अननीयः - अननीया
ण्वुल् = आनकः - आनिका
तुमुँन् = अनितुम्
तव्य = अनितव्यः - अनितव्या
तृच् = अनिता - अनित्री
क्त्वा = अनित्वा
ल्यप् = प्रान्य
क्तवतुँ = अनितवान् - अनितवती
क्त = अनितः - अनिता
शतृँ = अनन् - अनती

अपाननम् [apānanam], 1 Respiration.

BEGINNER, Sanskrit to English, 1890 Apte edition

अपाननं 1 Respiration. 
2 Taking downwards, urine, excrement &c. 

अपानन Tatpur. n. (-नम्) Inhaling, producing the action of
the vital air अपान q. v. E. अन् with अप, kṛt aff. ल्युट्.


अपानन

पदविभागः - >नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - >ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸ

अपानन

पदविभागः - >नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - >ಮಲಮೂತ್ರಾದಿಗಳ ವಿಸರ್ಜನೆ
निष्पत्तिः - >अप + अन (प्रानने) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)

अपानन न० अप + अन--भावे ल्युट् । १ अपश्वसने, मुखनासि-काभ्यां वहिर्निस्सारिप्राणवायोस्ताभ्यामेव मार्गाभ्यामन्तरा-कर्षणे २ सूत्रपुरीषादेरधोनयने च अपानशब्दे ता० ब्रा० उदा०

अपानन (apAnana)

Apte

Apte 1890

Goldstucker

Shabdartha Kaustubha

वाचस्पत्यम्