| YouTube Channel

अपात्रीकरण (apAtrIkaraNa)

 
शब्दसागरः
English
अपात्रीकरण
n.
 (-णं)
1. Acting unbecomingly, doing degrading offices, as
for a BRĀHMAN to receive wealth improperly acquired
to trade,
to serve a SUDRA, and to utter an untruth.
2. Excommunication,
disqualification.
E.
 अ neg. पात्र a vessel, करणं making, च्वि augment
disqualifying a person from eating out of the same vessel as
another.
Capeller Eng
English
अपात्रीकरण
n.
 = अपात्रकृत्या.
Yates
English
अपात्री_करण (णं) 1.
n.
 Self-degrada-
tion, humiliation.
Wilson
English
अपात्रीकरण
n.
 (-णं)
1 Acting unbecomingly, doing degrading offices, as for a Brāhmaṇa to
receive wealth improperly acquired
to trade, to serve a Śūdra, and to
utter an untruth.
2 Excommunication, disqualification.
E.
 अ neg. पात्र a vessel, कररं making, च्ची augment
disqualifying a person from eating out of the same vessel as another.
Macdonell
English
अपात्रीकरण apātrī-karaṇa,
a.
 making a 🞄person unworthy.
Goldstucker
English
अपात्रीकरण Tatpur. n. (-णम्) The same as अपात्रकृत्या
compare also जातिभ्रंशकर, सङ्करीकरण, मलिनीकरण. E.
अपात्र, taddh. aff. च्वि, and करण.
Benfey
English
अपात्रीकरण अपात्रीकरण, i. e. अ
-पात्र-कृ + अन,
n.
 Causing a person
to become unworthy of receiving a
present, Man. 11, 69.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अपात्रीकरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಯೋಗ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು
अपात्रीकरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನರ್ಹನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪಾಪಕೃತ್ಯ
प्रयोगाः - > "निन्दितेभ्यो धनादानं वाणिज्यं शूद्रसेवनम् । अपात्रीकरणं ज्ञेयमसत्यस्य च भाषणम् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ११-६९
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अपात्रीकरणं,
क्ली,
 (अनपात्रं अपात्रं कुत्सित्पात्रंक्रियतेऽनेन, अपात्र + च्चि + कृ + करणे ल्यट् ।)नवविधपापमध्ये पापविशेषः । तच्चतुर्व्विधं ।निन्दितधनादानं १ वाणिज्यं २ शूद्रसेवनं ३ असत्य-भाषणं ४ । इति प्रायश्चित्तविवेकः ॥
(“निन्दितेभ्यो धनादानं बाणिज्यं शूद्रसेवनं ।अपात्रीकरणं ज्ञेयमसत्यस्य च भाषणं” ॥
इति मनुः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अपात्रीकरण
न०
 अपात्रं श्राद्धभोजनाद्ययोग्यं क्रियतेऽनेन ।१ निन्दितप्रतिग्रहादिजनिते “निन्दितेभ्यो धनादानं बा-णिज्यं शूद्रसेवनम् । अपात्रीकरणंज्ञेयमसत्यस्य च भाषण”मिति मनूक्ते पापभेदे २ तद्धेतुभूते निन्दितधनादानादौ च ।