अपात्र (apAtra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अपात्र n.
  (-त्रं)
	 1. A worthless or common utensil.
	 2. An inferior or
worthless person. 
 E.
  अ neg. पात्र a vessel.

Capeller Eng

English

 अपात्र n.
  (m. ) an unworthy person (lit.   no recipient).

Yates

English

 अ-पात्र (त्रं) 1.
n.
  A common,  mean
utensil
 a worthless person. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अपात्र 	-	 apAtra 	-	 n.
  	-	  unfit recipient
अपात्र 	-	 apAtra 	-	 n.
  	-	  unworthy
अपात्र 	-	 apAtra 	-	 n.
  	-	  to receive gifts
अपात्र 	-	 apAtra 	-	 n.
  	-	  worthless or common utensil
अपात्र 	-	 apAtra 	-	 n.
  	-	  undeserving or worthless object

Wilson

English

 अपात्र
n.
  (-त्रं)
1 A worthless or common utensil.
1 An inferior or worthless person. 
E.
  अ neg. पात्र a vessel.

Apte

English

अपात्रम् [apātram],  1 A worthless vessel or utensil.

(fig). An unworthy or undeserving person,  unfit receptacle or recipient.

One unfit or disqualified to receive gifts
 अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते Bg.*
  17.22
 Ks.*
  24. 26. Comp.
   -कृत्या,  अपात्रीकरणम् doing degrading or unworthy acts
 disqualification,  any action which makes a man unworthy
 four disqualifications for a Brāhmaṇa are mentioned in Ms.*
  11.7. -निन्दितेभ्यो धना- दानं वाणिज्यं शूद्रसेवनम् । अपात्रीकरणं ज्ञेयमसत्यस्य च भाषणम् ॥
 see also संकरापात्रकृत्यासु मासं शोधनमैन्दवम् 11.125. -दायिन्a.  giving to unworthy persons. -भृत् a.
  supporting the unworthy or worthless
 प्रायेणापात्रभृद्भवति राजा Pt.*
  1.

Apte 1890

English

 अपात्रं 1 A worthless vessel or utensil. 
2 (fig.) An unworthy or undeserving person,  unfit receptacle or recipient 
3 One unfit or disqualified to receive gifts
 अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते Bg. 17. 22
 Ks. 24. 26. 
Comp. 
कृत्या,  अपात्रीकरणं doing degrading or unworthy acts
 disqualification,  any action which makes a man unworthy
 four disqualifications for a Brāhmaṇa are mentioned in Ms. 11. 70: -निंदितेभ्यो धनादानं वाणिज्यं शूद्रसेवनं । अपात्रीकरणं ज्ञेयमसत्यस्य च भाषणम् ॥
 see also 11. 126. 
दायिन् a. giving to unworthy persons. 
भृत् a. supporting the unworthy or worthless
 प्रायेणापात्रभृद्भवति राजा Pt. 1. 

Monier Williams Cologne

English

 अ-पात्र n.
  a worthless or common utensil,  an undeserving or worthless object,  unfit recipient,  unworthy,  to receive gifts,  Bhag.
 
 Kathās.
 

Monier Williams 1872

English

 अपात्र अ-पात्र,  अम्,  n. a worthless or
common utensil
 an inferior,  undeserving or worthless
person,  unfit as a recipient,  unworthy to receive gifts.
—अ-पात्र-कृत्या,  f. or अ-पात्रि-करण,  अम्,  n.
acting unbecomingly,  doing degrading offices (as for
a Brāhman to receive wealth improperly acquired, 
to trade,  to serve a Śūdra,  and to utter an untruth)
excommunication,  disqualification.
—अपात्र-दायिन्, 
ई,  इनी,  इ। giving to the undeserving.
—अपात्र-भृत्, 
त्,  त्,  त्,  supporting the unworthy,  cherishing the un-
deserving.

Macdonell

English

 अपात्र a-pātra,  n.
  (m. ) unworthy recipient,  🞄— person
 -kṛtyā,  f.
  action making one unworthy 🞄of receiving presents
 -bhṛt,  m.
  🞄cherisher of the undeserving
 -varṣaṇa,  n.
  🞄bestowing on the unworthy
 -varṣin,  a.
  bestowing 🞄(lit. raining) on unworthy persons.

Goldstucker

English

 अपात्र Tatpur. n. (-त्रम्)
	^1 A worthless or inferior utensil.
	^2 A worthless person.
	^3 An undeserving person,  one not
worthy of receiving gifts. E. अ deter. and पात्र.

Apte Hindi

Hindi

अपात्रम्
नपुं*
   - -
निकम्मा बर्तन

अपात्रम्
नपुं*
   - -
"अयोग्य या अनधिकारी पुरुष,  दान लेने के लिए अयोग्य"

अपात्रम्
नपुं*
   - -
"कुपात्र,  जो उपहार दान आदि का अधिकारी न हो "

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अपात्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಪಾತ್ರೆ
अपात्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲದ ಪುರುಷ
प्रयोगाः - > "अदेशकाले यद्दानं अपात्रेभ्यश्च दीयते । असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम् ॥"
उल्लेखाः - > गीता० १७-२२

L R Vaidya

English

 apAtra {% n. %} 1. A worthless utensil,  or object
 2. an undeserving or worthless person
 3. one not worthy of receiving gifts.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अनर्ह,  अपात्र,  अयोग्य
adjective
 
यः अर्हः नास्ति।
 "किमर्थम् अनर्हं कार्ये नियोक्ष्यसि।"

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अपात्रं,  क्ली,
   (कुत्सितं पात्रं अप्राशस्त्ये नञ्समासः ।)कुपात्रं । असत्पात्रं । यथा । “अपात्रे पातयेद्दत्तंसुवर्णं नरकार्णवे” । इति मलमासतत्त्वं ॥
 (योग्य-ताहीनं । निन्दितं । विद्यातपोहीनं । दानादि-योग्यताहीनं ।“विद्येव कन्यका मोहादपात्रे प्रतिपादिता ।यशसे न न धर्म्माय जायेतानुशयाय तु” ॥
इति कथासरित्सागरे ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अपात्र न०
  पात्रंश्राद्धमोजनदानादियोग्यं न०
  त० । १ विद्यादि-हीनेऽनाचारे,  २ दानादियोग्यताहीने कुपात्रे,  नटादौ च ।दानादिपात्रञ्च पात्रशब्दे दर्शयिष्यते । “अदेशकाले यद्दा-नमपात्रेभ्यश्च दीयते । असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृत-मिति” गीता “अपात्रेषु च यद्दत्तं तत् सर्वं विफलं भवेदिति” स्मृतिः “अपात्रे पात्रमित्युक्ते कार्य्ये वा धर्म्मसंहिते”इति मिताक्षरायां नारदः ।

Capeller

German

 अपात्र (m). n.
  unwürdige Person (eig. kein
Gefäß).

Burnouf

French

 अपात्र अपात्र n.
  (पात्र) vase [ou homme] indigne de
recevoir ce qu'on met en lui.

Stchoupak

French

 अ-पात्र-
 nt. personne indigne de recevoir des dons.
°कृत्या- f.
  acte qui rend impropre à recevoir des dons.
°वर्षण- nt. fait de donner à des apātra.
°वर्षिन्- a. qui fait des dons à des apātra.
अपात्री-करण- a. qui rend indigne.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.